Orðaskifti beinleiðis

Leiting

Løgtingstíðindi

9. Rækjufiskiskapur við Svalbard og í russiskum sjógvi

« Aftur


Orðaskifti

 

Spyrjari: Kári P Højgaard
Svarari: Høgni Hoydal
Spurningur:

Á tingfundi 28. november 2017 boðaði tingformaðurin frá omanfyrinevnda fyrispurningi, sum er soljóðandi:

1.        Kann landsstýrismaðurin upplýsa, hvussu nógvar dagar Føroyar høvdu loyvi at fiska rækjur við Svaldbard árini 2013-2014-2015-2016- 2017?

2.        Hvussu nógvir fiskidagar eftir rækjum blivu árliga brúktir hesi 4 árini?

3.        Hvussu nógv tons av rækjum áttu Føroyar í russiskum sjógvi árini 2013-2014-2015-2016-2017? 

4.        Hvussu nógv tons av rækjum vórðu fiskaði árliga í russiskum sjógvi hesi 4 árini ?

5.        Í hvønn mun hava føroyingar loyvi at fiska rækjur í ”Smoguni” og eftir hvørjum reglum?

6.        Hvussu nógv rækjuloyvi vórðu útskrivað tey árini, tá fiskiskapurin var í hæddini og hvussu nógv rækjuloyvi eru útskrivað í tíðarskeiðinum frá 2013 til 2017?

7.        Hevur Fiskimálaráðið ongar nýggjar umsóknir fingið um loyvi at fiska rækjur hesi 4 árini, tá stórur partur av døgum og kvotum eftir øllum at døma ikki verður gagnnýttur?

8.        Finst nøkur uppgerð um virði av ónýttum rækjukvotum ?

 

Viðmerkingar:
Føroyingar hava í eitt langt tíðarskeið fiskað rækjur í Barentshavinum, bæði við Svalbard og í russiskum sjógvi.

Føroyingar hava á hesum grundarlagi vunnið sær søgulig rættindi at fiska rækjur í hesum øki.

Talan hevur sostatt verið um munagott ískoyti til føroyska búskapin yvir eitt longri áramál.

Nevndi fiskiskapur er minkaður seinastu árini, og rættindini sýnast av eini hvørji orsøk ikki at vera fulltroytt.

Tískil hevur tað almennan áhuga at fáa eitt yvirlit yvir hesi rættindi, og í hvønn mun tey verða gagnnýtt av føroyska flotanum.

Fyri at gera eina meira ítøkiliga meting av hesum fiskiskapi, er tað av somu grund umráðandi at fáa eitt meira neyvt innlit í hesi viðurskifti.

Spurningarnir, sum settir verða, snúgva seg harvið um gongdina og broytingarnar í samlaða talinum av fiskidøgum við Svalbard, umframt heildarkvotuna í russiskum sjógvi, samstundis sum roynt verður at fáa greiðu á, hvussu nógv av hesum rættindum veruliga verða gagnýtt, og harvið koma føroysku tjóðini til góðar.

Eisini er viðkomandi at fáa at vita, hvussu áhugin er at troyta hesar leiðir, og um tað liggja fleiri umsóknir inni um at sleppa at royna eftir rækjum á nevndu leiðum.

Tað hevur somuleiðis alstóran týdning at fáa eina haldgóða meting av teimum virðum, sum hesi rættindi umboða, soleiðis at tað kann fáast ein ábending um, um burðardygg veiða kann spyrjast burturúr, um so er at meira orka verður nýtt uppá hesa veiðu enn higartil.  

Um ”Smoguna” er at siga, at her eftir øllum at døma ikki hevur verið nakar føroyskur fiskiskapur av týdningi seinastu árini.

Hesin møguleiki eigur tó ikki at verða skúgvaður til viks, um hesin fiskiskapur aftur gerst aktuellur.

Tí hevur tað eisini áhuga at fáa staðfest, hvørjir rættindi og hvørjar møguleikar føroyingar hava at fiska í hesum partinum av Barentshavinum, sum er at meta sum altjóða sjógvur.

Á tingfundi 29. november 2017 varð uttan atkvøðugreiðslu samtykt, at fyrispurningurin skal svarast.

 

Svar:

Á tingfundi 18. januar 2018 svaraði landsstýrismaðurin í fiskivinnumálum, Høgni Hoydal, fyrispurninginum soleiðis:

Svar:
Til nr. 1.
Føroyar høvdu loyvi at fiska rækjur við Svalbard í 922 dagar um árið frá 2013-2017.

Til nr. 2.
Føroysk skip brúktu hesar fiskidagar eftir rækjum við Svalbard frá 2013-2017:

2013

2014

2015

2016

2017(til 11.des)

165

237

419

364

177

Til nr. 3.
Føroyar høvdu loyvi at fiska 4.000 tons av rækjum í russiskum sjógvi í 2013 og 5.000 tons av rækjum um árið frá 2014-2017.

Til nr. 4.
Føroysk skip fiskaðu hesar nøgdir av rækjum í russiskum sjógvi frá 2013-2017:

2013

2014

2015

2016

2017(til 11.des)

2.388 t

1.651 t

1.607 t

1.810 t

3.123 t

Til nr. 5.
Føroyingar hava loyvi at fiska rækjur í altjóða sjógvi í Barentshavinum – í Smoguni – sum er fevnt av NEAFC skipanarøkinum. Ongin NEAFC samtykt er galdandi fyri rækjufiskiskap á hesum leiðum. Føroyskur fiskiskapur eftir rækjum í Smoguni er í 2017 skipaðar í kunngerð um skipan av fiskiskapinum eftir djúphavsfiski, rækjum og øðrum fiski í altjóða sjógvi í NEAFC. Fiskiloyvi kann latast rækjuskipum og øðrum fiskiførum við veiðiloyvi. Fyribils avmarkað fiskiloyvi kann eisini latast fiskifari uttan veiðiloyvi.

Til nr. 6.
Fiskiskapurin eftir rækjum var í hæddini umleið 1990. Frá 1986-1988 vóru 13 føroysk rækjuskip, frá 1989-1990 vóru 14 rækjuskip, í 1991 vóru 11 rækjuskip, í 1992 vóru 12 rækjuskip og í 1993 vóru 10 rækjuskip.

Niðanfyri er talið av føroyskum skipum, ið høvdu fiskiloyvi eftir rækjum í russiskum sjógvi, við Svalbard og í altjóða sjógvi í Barentshavinum (NEAFC) frá 2013-2017:

 

2013

2014

2015

2016

2017

Russiskur sjógvur

3

3

3

3

3

Svalbard

5

4

5

5

4

NEAFC-øki í Bar.h.

3

4

3

4

3

Til nr. 7.
Fiskimálaráðið og Vørn hava frá 2013-2017 fingið niðanfyri nevnda tal av umsóknum um loyvi at fiska rækjur í russiskum sjógvi, í altjóða sjógvi í Barentshavinum og við Svalbard. Nýggj veiðiloyvi at veiða rækjur eru ikki latin, men tilsøgn er veitt um fyribils, avmarkað fiskiloyvi at fiska rækjur á leiðunum við Svalbard og í altjóða sjógvi í Barentshavinum fyri eitt ár í senn.

2013

2014

2015

2016

2017

9

7

11

8

2

Til nr. 8.
Í frágreiðingini ’Størri vøkstur í fiskivinnuni’ frá februar 2016, sum er úrslit av verkætlanini “Virðisvøkstur í fiskivinnuni”, sum var stuðlað av Fiskivinnuroyndum, stendur fylgjandi um ónýtt rækjurættindi í russiskum sjógvi og við Svalbard í 2015:

“Russlandsavtalan: Føroyingar hava 5000 tons av rækjum í russiskum sjógvi. Í 2015 fiskaðu vit 700 tons av hesum rækjum til ein miðalprís á 28 kr/kg. Um vit fiskaðu øll 5000 tonsini, hevði tað givið 142 mió. kr. við hesum prísi ella 122 mió. kr. afturat tí, sum fiskað var fyri í 2015.

Avtala um fiskiskap við Svalbard: Avtalan sigur, at vit hava 922 fiskidagar við Svalbard. Vit hava brúkt 424 dagar. Vit hava fiskað 2383 tons av rækjum fyri umleið 75 mió. kr. í 2015 við Svalbard. Hetta svarar til ein prís á umleið 31 kr/kg. Um vit hugsa okkum, at vit høvdu brúkt allar fiskidagarnar, hevði tað givið 88 mió. kr. afturat í landingarvirði.”

Málið avgreitt