Orðaskifti beinleiðis

Leiting

Løgtingstíðindi

6. Viðvíkjandi at verja børnini ímóti pornografi á internetinum

« Aftur

 

Spyrjari: Steffan Klein Poulsen
Svarari: Helgi Abrahamsen
Spurningur:

Á tingfundi 26. februar 2020 boðaði tingformaðurin frá omanfyrinevnda fyrispurningi, sum er soljóðandi:

 

1.     Hvussu nógv pornografisk ferðsla er á internetinum í Føroyum; t.d. hvussu nógvar leitingar eru eftir pornografiskum tilfari?

 

2.     Hvat heldur landsstýrismaðurin um at avmarka atgongdina hjá børnum og ungum at sleppa til pornografi á internetinum?

 

3.     Skulu vit í Føroyum gera mun ímillum internet reikanina hjá børnum og vaksnum, soleiðis at børn ikki hava somu atgongd til pornografi á internetinum sum vaksin?

 

4.     Skulu foreldur upplýsast betur um avleiðingarnar av pornografi og um teirra møguleikar fyri at verja børnini ímóti hesum?

 

 

Viðmerkingar:

Talgildi heimurin er ótrúliga hentur á fleiri økjum. Vit sleppa skjótt og lætt til eina rúgvu av upplýsingum. Tað fylgja tó eisini stórir trupulleikar við hesum. Ein av teimum er lætta atgongdin til pornografi. Børn hava júst somu atgongd til pornografi á internetinum sum vaksin fólk. Í dag gongur ein stórur partur av børnunum við einari snildfon í lummanum, ella tey hava eina teldu, sum gevur teimum lætta atgongd til internetið. Ein kanning, ið bleiv gjørd av Yougov fyri Søndagsavisen í 2015 vísir, at 90% av børnunum í 4. – 6. flokki og heili 96% av næmingunum í 7. – 9. flokki áttu eina snildfon. Tað er hetta, sum fær spurningin at stinga seg upp. Áttu børnini í Føroyum ikki at verið vard ímóti pornografi, tá tey ferðast á internetinum.

Um spurningarnir snúðu seg um, um kokain ella amfitamin skuldi verið lógligt í Føroyum, hevði svarið uttan iva verið eitt greitt nei frá Løgtinginum. Hetta eru rúsevni, sum eru bindandi og oyðileggjandi fyri menniskju. Pornografi er ikki eitt fysiskt rúsevni, sum menniskju fáa í seg, og tí hava vísindafólk verið ósamd um, um tað ber til at blíva bundin av pornografi. Tó finnast fleiri vísindafólk, sum granska í heilanum og sum meta, at porno ávirkar evnafrøðilig viðurskifti í heilanum. Hesir granskarar siga, at tá ein hyggur at pornografi, útloysast fleiri kemisk evni í heilanum, millum annað dopamin. Hetta vísir á, at pornografi hevur somu ávirkan á heilan, sum rúsevni. Eins og misbrúkarin allatíðina vil økja um rúsin, vil ein, sum hyggur at pornografi, fáa eina tráan eftir meira og grovari tilfari. Hetta førir í flestu førum til, at fólk gerast sera bundin av pornografi og hetta geva hagtølini eisini eina ábending um. Ein av størstu porno-heimasíðunum fekk 81 mió. vitjanir um dagin og umleið 29 milliardir vitjanir um árið. Mett verður, at pornosíður hava meira ferðslu enn Netflix, Amazon og Twitter tilsamans.

Hvussu stendur so til hjá børnunum. Sambært “British Board of Film Classification” hava meira enn helvtin av børnunum í aldrinum 11 til 13 ár sæð pornografi. Harav 18%, næstan ein fimtapartur, leitaðu eftir tí við vilja.

Tann tøkniliga menningin gongur sera skjótt fyri seg. Fyri 30-40 árum síðan hevur tað verið lættari at vart børn og ung ímóti pornografi. Tá var talan um bløð og filmar í fysiskum formi. Í Danmark er ein lóg, sum forðar ungum undir 16 ár at keypa pornografisk bløð og líknandi í handlunum, og í Føroyum er tað als ikki loyvt at selja tílíkt; men í dag stendur internetið víðopið fyri øllum. Eisini børnum og ungum. Lógir mugu dagførast av og á fyri at vera tíðarhóskandi. Tað sama er galdandi fyri hesa lógina. Lógin, ið forðar børnum at keypa pornografisk bløð, verjir tey, meðan tey eru til handils og sendir eitt signal um, at hetta ikki er gott fyri tey, men hon er ikki “up to date”, tí at internetið er blivið tann stóri platformurin fyri pornografi.

Tað er sera torført hjá foreldrum at hava tamarhald á internet-nýtsluni hjá børnunum. Sama kanning úr Bretlandi, ið bleiv nevnd omanfyri, staðfesti, at tríggir fjórðingar (75%) av foreldrunum hildu, at teirra egnu børn ongantíð høvdu sæð pornografi. Ein stórur partur av teimum fór skeivur, tí heili 53% av børnunum høvdu sæð tað.

Pornografi kann blíva ein trupulleiki fyri bæði vaksin og børn. Fyri vaksin kann metast um, um tey skulu verja seg sjálvi, ella um landið skal verja tey. Tá tað kemur til børnini, er støðan ein heilt onnur. Tað má vera skyldan hjá myndugleikum og foreldrum at verja børnini ímóti pornografi, tí hetta er beinleiðis skeiv og ótespilig “sexual undirvísing”, ið gevur børnunum í Føroyum eina skeiva mynd av, hvat sex er.

Á tingfundi 6. mars 2020 varð uttan atkvøðugreiðslu samtykt, at fyrispurningurin skal svarast.

 

 

Svar: