ES

 

73  Uppskot til  samtyktar um rįšstevnu um samskifti viš ES

A. Upprunauppskot
B. 1. višgerš
C. Oršaskifti viš 1. višgerš
D. Įlit
E. 2. višgerš
F. Oršaskifti viš 2. višgerš

Įr 2003, 4. mars, legši Lisbeth L. Petersen, lųgtingsmašur, vegna Sambandsflokkin fram soljóšandi  

Uppskot

til

samtyktar

Heitt veršur į landsstżriš um at skipa fyri eini rįšstevnu, har allir tżšandi samfelagsbólkar eru umbošašir, sum skal lżsa almennu višurskiftini av tżdningi fyri eini stųšutakan til samskifti Fųroya viš ES. Rįšstevnan skal vera byrjanin til eitt alment kjak, iš kann geva betri fortreytir fyri einum ašaloršaskifti ķ Lųgtinginum um ES-spurningin.

Višmerkingar:
Tį uppskotiš til samtyktar um ašaloršaskifti višvķkjandi fyrimunum og vansum viš ES-limaskapi (tingmįl nr. 37/2002) var til višgeršar ķ Lųgtinginum, męlti ein samd uttanlandsnevnd tinginum frį, at samtykkja uppskotiš.

Nevndin metti ikki, at tķšin var bśgvin at taka stig til ašaloršaskifti ķ Lųgtinginum um mįliš, millum annaš tķ eitt slķkt ašaloršaskifti įtti at veriš vęl fyrireikaš frammanundan, og fortreytirnar fyri oršaskiftinum tęr best mųguligu.

Uttanlandsnevndin vķsti ķ hesum sambandi į, at vinnan og ašrir samfelagsbólkar ķ Fųroyum sita inni viš vitan og sjónarmišum um, hvųnn tżdning samskiftiš viš ES hevur fyri Fųroyar.

Ķ hesum sambandi varš mųguleikin nevndur at halda eina rįšstevnu viš luttųku av ųllum tżšandi samfelagsbólkum, sum kann skapa eitt alment kjak, iš kann geva betri fortreytir fyri einum mųguligum seinni oršaskifti ķ Lųgtinginum um spurningin. Uttanlandsnevndin segši eisini ķ įlitinum, at neyšugt er, at ein slķk rįšstevna veršur fyriskipaš av uttanveltašum, og vķsti ķ hesum sambandi į, at uttanlandsdeild lųgmans skuldi havt tęr bestu fortreytirnar at skipa fyri hesum tiltaki.

Grundaš į hesi sjónarmiš leggur Sambandsflokkurin tķ hetta uppskotiš fyri tingiš.

1. višgerš 17. mars 2003. Mįliš beint ķ uttanlandsnevndina, sum tann 11. aprķl 2003 legši fram soljóšandi

Įlit

Landsstżriš hevur lagt mįliš fram tann 4. mars 2003, og eftir 1. višgerš tann 17. mars 2003 er taš beint uttanlandsnevndini.

Nevndin hevur višgjųrt mįliš į fundum tann 25. mars, 1., 8. og 11. aprķl 2003.

Nevndin hevur undir višgeršini bżtt seg ķ ein meiriluta og ein minniluta.

Meirilutin (Hergeir Nielsen, Jógvan į Lakjuni, Jógvan viš Keldu og Jenis av Rana) hevur hesar višmerkingar:

Uttanlandsnevndin hevur nżliga sagt sķna hugsan um višurskifti okkara viš ES ķ tingmįli nr. 37/2002. Har varš m.a. sagt, at uttanrķkisdeild lųgmans skuldi havt tęr bestu fortreytirnar at skipa fyri eini rįšstevnu viš luttųku av ųllum samfelagsbólkum, og har kunna um ųll almenn višurskifti av tżdningi fyri vķšari samskifti viš ES.

Undir 1. višgerš komu fram fleiri ķtųkilig hugskot um, hvussu ein tķlķk rįšstevna kann skipast.

Ķ ES er breiš politisk semja um hųvušsendamįlini viš ES-fiskivinnupolitikkinum, og óhugsandi er at geva nųkrum nżkomnum fremmandum įhugamįlum nųkur serręttindi.

Ķ Fųroyum er breiš politisk semja um hųvušsendamįlini viš fųroyska fiskivinnupolitikkinum, og óhugsandi er at geva nųkrum fremmandum įhugamįlum javnbjóšis ręttindi ķ fųroyskum sjógvi.

Įhugamįl okkara og ES-įhugamįl sampakka soleišis ikki, hvat hųvušsvinnuni į sjógvi višvķkur.

ES er ķ einari rķvandi menning bęši mentanarliga, vinnuliga og ikki minst į stjórnarskipanarliga ųkinum. Hesar rembingar fįa so eisini avleišingar fyri fųroysk višurskifti. Hildiš veršur tķ, at vit eiga at kunna okkum um ųll višurskifti ķ londunum uttan um okkum, įšrenn vit taka stig til eina rįšstevnu hesum višvķkjandi.

Uttanlandsnevndin fer ķ heyst į kunningarferš til evropeiska meginlandiš, har ętlanin er at kunna seg viš ymisk višurskifti av tżdningi fyri Fųroyar og fųroysk višurskifti. 

Nevndin ętlar eisini at kunna seg nęrri um tilknżti hjį EFTA-londunum og Sveits til evropeiska marknašin.

Meirilutin er av teirri įskošan, at umrįšandi er at skipa eina rįšstevnu eftir einum greišum leisti, og at rašfestingar verša gjųrdar saman viš serkųnum ķ vinnulķvinum og ķ almennu umsitingini yvir innihaldiš ķ hesi stevnu, og at lųgmašur rįšfųrir seg viš uttanlandsnevndina hesum višvķkjandi.

Soleišis sum uppskotiš til samtyktar er oršaš, veršur ikki hildiš skilagott at taka undir viš tķ, tį taš er alt ov lķtiš ķtųkiligt.

Meirilutin heldur sostatt fast um oršingar sķnar ķ uppskoti nr. 37, men leggur viš hesum afturat, at nevndin ķ ętlanum sķnum kemur at samstarva viš lųgmann um vķšari įtųk į hesum ųki.

Minnilutin (Hešin Mortensen, Jóannes Eidesgaard og Katrin Dahl Jakobsen) tekur undir viš uppskotinum, og hevur hesar višmerkingar:

Ķ įlitinum til tingmįl nr. 37/2002, segši ein samd uttanlandsnevnd millum annaš soleišis: "Nevndin heldur, at ein rįšstevna, viš luttųku av ųllum tżšandi samfelagsbólkum og grundaš į eina kunning um almenn višurskifti av tżdningi fyri eina stųšutakan til samskifti viš ES, kann skapa eitt alment kjak, iš kann geva betri fortreytir fyri einum mųguligum seinni oršaskifti ķ Lųgtinginum um spurningin. Neyšugt er, at ein slķk rįšstevna veršur fyriskipaš av uttanveltašum, og heldur nevndin, at uttanrķkisdeild lųgmans skuldi havt tęr bestu fortreytirnar at skipa fyri hesum tiltaki."

Minnilutin tekur sostatt undir viš eini įheitan į landsstżriš um at skipa fyri eini rįšstevnu, har allir tżšandi samfelagsbólkar eru umbošašir til tess at lżsa almenn višurskifti av tżdningi fyri okkara samskifti viš ES. Ein lżsing av hesum višurskiftum hevši ķ fyrsta lagi giviš okkum eina mynd av, hvussu okkara samskifti veruliga er ķ dag, og ķ ųšrum lagi hevši mųguliga boriš til at peika į samskiftismųguleikar, sum geva okkum stųrri fyrimunir enn vit ķ lųtuni hava.

Śt frį hesum er minnilutin av teirri fatan, at semja er um, at slķk rįšstevna fer at skapa betri fortreytir fyri einum kvalifiserašum oršaskifti ķ Lųgtinginum um okkara višurskifti viš ES, eins og uttanlandsnevndin įšur hevur vķst į.

Eisini heldur minnilutin fast viš, at slķk rįšstevna skal verša fyriskipaš av uttanrķkisdeild lųgmans.

Ķ spurninginum um, hvųrji almenn višurskifti kunnu hava tżdning fyri okkara samskifti viš ES, kann eisini hugsast, at uttanrķkisdeild lųgmans tekur hini noršanlondini viš į lķknandi rįšstevnu. Hetta kundi eisini giviš okkum uppaftur stųrri ķkast til kjakiš.

Taš hevur sera stóran tżdning, at fųroyingar verša vęl og viršiliga kunnašir um ES, fyri betur at kunna taka stųšu til okkara samskifti viš henda felagsskap. Hetta gerst best viš neyvari og sakligari upplżsing.

Śt frį hesum višmerkingum męlir minnilutin til, at tingiš samtykkir uppskotiš.

2. višgerš 23. aprķl 2003. Uppskot til samtyktar fall 11-0-13. Uppskot til samtyktar sostatt falliš. Mįliš avgreitt.