Forsorg

 

 

79  Uppskot til  lóg um broyting ķ "lov for Fęrųerne om offentlig forsorg"

A. Upprunauppskot
B. 1. višgerš
C. Oršaskifti viš 1. višgerš
D. Nevndarskjųl
E. Įlit
F. 2. višgerš
G. Oršaskifti viš 2. višgerš
H. 3. višgerš (Einki oršaskifti)

Įr 2003, 4. mars, legši Pįll į Reynatśgvu, landsstżrismašur, vegna landsstżriš fram soljóšandi  

Uppskot

til

lóg um broyting ķ "lov for Fęrųerne om offentlig forsorg"  

§ 1

Ķ "Lb. nr. 100 af 2. marts 1988 for Fęrųerne om offentlig forsorg" viš seinni broytingum veršur gjųrd henda broyting:

Ķ § 9 veršur sett sum nżtt stk. 4:
"Stk. 4. Kommunurnar afturrinda til landskassan tęr śtreišslur, iš standast av, at Almannastovan veitir fyribils hjįlp vegna vantandi barnaansing. Almannastovan krevur umvegis Toll- og Skattstovu Fųroya peningin innaftur frį kommununum".

§ 2

Henda lųgtingslóg kemur ķ gildi 1. januar 2003.

1. Almennar višmerkingar
Ķ sambandi viš višgerš av fķggjarlógini fyri 2003 įlegši fķggjarnevndin landsstżrismanninum ķ almannamįlum at spara į teimum lógarbundnu śtreišslunum. Landsstżrismašurin skjeyt tį upp, at ein mųgulig sparing var at gera eina broyting ķ forsorgarlógini soleišis, at kommunurnar afturrinda til landskassan tęr śtreišslur, iš standast av, at Almannastovan veitir fyribils hjįlp vegna vantandi barnaansing.

Endamįliš viš hesi lógarbroytingini er sostatt at minka um landskassans lógarbundnu śtreišslur į almannaųkinum.

Sambęrt kommunuįlitinum er ętlanin at leggja forsorgarųkiš śt til kommunurnar at umsita. Fyribils hjįlp til vantandi barnaansing er ein partur av forsorgarųkinum. Harumframt er fyribils hjįlp vegna vantandi barnaansing nógv tengd at barnaansingarųkinum. Barnaansingarųkiš er lagt śt til kommunurnar at umsita viš lųgtingslóg nr. 67 frį 10. mai 2000 um dagstovnar og dagrųkt. Mett veršur, at taš er rķmiligt, tį iš kommunurnar hava yvirtikiš barnaansingarųkiš, og tį iš ętlanin er ķ nęrmastu framtķš at leggja forsorgarųkiš śt til kommunurnar, at śtreišslan til fyribils hjįlp vegna vantandi barnaansing veršur lųgd śt til kommunurnar.

Ķ § 3 ķ lųgtingslóg nr. 67 frį 10. mai 2000 um dagstovnar og dagrųkt er įsett, at kommunurnar kunnu geva bųrnum tilboš um dagstovna- ella dagrųktarplįss. Hetta veršur ikki broytt viš hesum lógaruppskoti. Taš veršur framvegis ein valmųguleiki hjį kommununum, um tęr ynskja at stovnseta dagstovnar ella dagrųktarskipanir ķ kommununi. Ķ hesum lógaruppskoti veršur bert įsett, at um persónar eru ķ kommununi, iš tųrva fyribils hjįlp vegna vantandi barnaansing, skal kommunan, og ikki landiš, rinda hesa śtreišsluna.

Taš įvirkar ikki ręttindini hjį borgaranum, um henda lógarbroyting veršur sett ķ gildi viš afturvirkandi gildi frį 1. januar 2003. Borgarin hevur aftanį, at lógarbroytingin er komin ķ gildi, rętt til fķggjarliga hjįlp vegna vantandi barnaansing frį kommununi ķ stašin fyri frį landinum. Talan er sostatt um eitt millumverandi ķmillum land og kommunur og ikki um eina lógarbroyting, iš vil verša til bįga fyri borgaran.

Męlt veršur tķ til at seta hesa lóg ķ gildi viš afturvirkandi gildi frį 1. januar 2003.

2. Umsitingarligar avleišingar
Óvist er, hvussu stórar umsitingarligar avleišingar lógaruppskotiš hevur viš sęr fyri landsfyrisitingina. Enn er ikki avgreitt viš Fķggjarmįlarįšiš, hvussu innkrevjingin veršur fyriskipaš.

Sosialar avleišingar
Lógaruppskotiš fęr ikki sosialar avleišingar fyri borgaran. Lógarbroytingin fųrir viš sęr, at skyldan til at rinda śtreišsluna til vantandi barnaansing veršur lųgd frį landinum til kommunurnar.

Avleišingar ķ mun til altjóša sįttmįlar og umhvųrvisligar avleišingar
Lógaruppskotiš hevur ikki viš sęr avleišingar ķ mun til altjóša sįttmįlar og umhvųrvisligar avleišingar.

Fķggjarligar avleišingar
Lógaruppskotiš merkir, at landskassans śtreišslur til hetta endamįl lękka viš umleiš 7,5 mió kr. įrliga. Fyri kommunurnar hękka śtreišslurnar samsvarandi, um kommunurnar ikki gera nakaš fyri at nųkta tųrvin į ansingarplįssum. Kommunurnar eru ikki kunnašar um lógaruppskotiš fyrenn ķ įr 2003. Kommunurnar hųvdu freist at lata inn fķggjarętlan fyri komandi įr 1. desember 2002.

Fyri tey foreldur, sum nś fįa fyribils hjįlp, kann lógarbroytingin merkja, at tey kunnu fara frį hęgstu dagpengaveiting upp į ta inntųkuna, tey annars hųvdu fingiš, um ansingarplįss vóru tųk.

Ķ fķggjarlógaruppskotinum fyri 2003 hevur Almannastovan mett, at tilsamans 278 persónar fara at fįa fyribils hjįlp orsakaš av vantandi barnaansing.

  Fyri landiš/lands-
myndugleikar
Fyri
kommunalar
myndugleikar
Fyri
plįss/ųki ķ
landinum
Fyri
įvķsar sam-
felagsbólkar/
felagsskapir
Fyri
vinnuna
Fķggjarligar/
bśskaparligar avleišingar

Ja

Ja

Nei

Nei

Ja

Umsitingarligar
avleišingar

Ja

Ja

Nei

Nei

Nei

Umhvųrvisligar
avleišingar

Nei

Nei

Nei

Nei

Nei

Avleišingar ķ mun til altjóša avtalur og reglur

Nei

Nei

Nei

Nei

Nei

Sosialar
avleišingar
     

Ja

 

Hoyring
Uppskotiš hevur veriš sent til hoyringar hjį Almannastovuni, Fųroya Kommunufelag, Kommunusamskipan Fųroya, landsstżrismanninum ķ kommunumįlum og landsstżrismanninum ķ fķggjarmįlum. Hoyringssvar er komiš frį ųllum, og eru hesi hjįlųgd.

3. Serligar višmerkingar

Til § 1:
Viš hesum veršur įsett, at kommunurnar afturrinda til landskassan tęr śtreišslur, iš standast av, at Almannastovan veitir fyribils hjįlp orsakaš av vantandi barnaansing.

Til § 2
Gildiskoma.

Fylgiskjųl
Skjal 1:
Hoyringssvar frį Almannastovuni
Skjal 2:
Hoyringssvar frį Fųroya Kommunufelag
Skjal 3:
Hoyringssvar frį Kommunusamskipan Fųroya
Skjal 4:
Hoyringssvar frį landsstżrismanninum ķ kommunumįlum (Lųgmįlarįšnum)
Skjal 5:
Hoyringssvar frį landsstżrismanninum ķ fķggjarmįlum

1. višgerš 20. mars 2003. Mįliš beint ķ trivnašarnevndina, sum tann 9. aprķl 2003 legši fram soljóšandi

Įlit 

Landsstżriš hevur lagt mįliš fram tann 4. mars 2003, og eftir 1. višgerš tann 20. mars 2003 er taš beint ķ trivnašarnevndina.

Nevndin hevur višgjųrt mįliš į fundum 2., 7. og 9. aprķl 2003 og hevur undir višgeršini havt fund viš umboš fyri Kommunusamskipan Fųroya og Fųroya Kommunufelag og viš landsstżrismenninar ķ almanna- og lógamįlum. Eisini hevur nevndin frį landsstżrismanninum ķ almannamįlum fingiš skrivligt tilfar um forsorgarhjįlp vegna vantandi barnaansing.

Ein meiriluti ķ nevndini (Alfred Olsen, Marjus Dam, Kristian Magnussen og Andrias Petersen) tekur ikki undir viš uppskotinum og hevur hesar višmerkingar.

Meirilutin įtalar, at samgongan viš hesum uppskotinum brżtur skrivašar og óskrivašar reglur um ikki at įleggja nųkrum eykaskatt viš afturvirkandi megi, umframt at įlagt veršur ķ hesum uppskotinum kommununum at halda śtreišslur, iš tęr ikki hava įbyrgd av, soleišis sum Kommunusamskipan Fųroya, Fųroya Kommunufelag og Lųgmįlarįšiš vķsa į.

Landsstżriš, iš ferš eftir ferš hevur vķst į, at greitt įbyrgdar- og heimildarbżti skal gerast, įšrenn mųguligar uppgįvur verša lagdar til kommunurnar at umsita, heldur nś hįnt um hesar meginreglur viš tķ grundgeving, at landskassin skal spara innan lógabundnu śtreišslurnar į almannųkinum. Henda framferš landsstżrisins brżtur nišur taš neyšuga įlitiš, iš skal til, fyri at kommunurnar ekkaleysar kunnu įtaka sęr fleiri uppgįvur, sum ķ dag eru almennar.

Um semja var millum land og kommunur um, at kommunurnar skuldu hava įbyrgd av forsorgarveitingum vegna vantandi barnaansing, įtti kommunurnar at fingiš eina rķmiliga skiftistķš soleišis, at tęr hųvdu ein realistiskan mųguleika at nųkta barnaansingartųrvin, og ikki sum nś, har landsstżriš įleggur teimum eykaśtreišslur viš afturvirkandi megi innan eitt ųki, iš tęr onga įbyrgd hava av.

Verandi samgonga, iš er framhald av samgonguni, iš bleiv skipaš aftanį vališ ķ 1998, tykist ikki sųrt dupultmoralsk ķ hesum lųgtingsmįli, tį hugsaš veršur um, hvussu langa skiftistķš hon ynskti frį dųnum fyri at tillaga bśskapin, nś hon įleggur kommunum śtreišslur afturvirkandi.

Viš hesum višmerkingum męlir meirilutin Lųgtinginum til at fella uppskotiš.

Ein minniluti (Jųrgen Niclasen, Rśni Hentze og Jenis av Rana) męlir Lųgtinginum til at samtykkja uppskotiš vķsandi til višmerkingarnar nišanfyri.

Ųkiš hevur ikki veriš nógv politiskt višgjųrt fyrr enn nś ķ sambandi viš aktuella uppskotiš.

Almannastovan hevur upplżst fyri nevndini, at greišar mannagongdir og uppfylgingar verša fyri śtgjaldi, har kommunali myndugleikin ķ hvųrjum einstųkum mįli skal vįtta vantandi barnaansing. Um borgari sżtir fyri at taka av ansingartilboši frį kommunu, veršur forsorgarhjįlp ikki śtgoldin.

Bęši borgari og kommunur hava skyldu at frįboša Almannastovuni, um so er, at viškomandi, iš fęr forsorgarhjįlp vegna vantandi barnaansing, veršur bošiš ansingarplįss.

Harafturat hevur nevndin undir višgeršini fingiš vįttan fyri, at ųll mįl verša eftirkannaš hjį kommununum trišja hvųnn mįnaš.

Įšur hevur boriš til hjį borgara, sum ikki hevur fingiš bošiš plįss į ansingarstovni, men bert dagrųkt, at nokta og tį fįa forsorgarhjįlp. Nevndin hevur fingiš upplżst, at hetta ikki ber til longur. Er tilboš um ansing, veršur forsorgarhjįlp ikki śtgoldin.

Minnilutin metir, at ręttast er, at įbyrgd og avgeršir fylgjast. Minnilutin męlir tķ landsstżrinum til ķ arbeišinum viš einum greišari uppgįvubżti millum land og kommunur at leggja alla umsiting av forsorgarhjįlp vegna vantandi barnansing śt til kommunurnar ķ framtķšini.

Tó metir minnilutin, at soleišis sum slķk mįl verša višgjųrd sambęrt hesum uppskoti, eru kommunurnar so nógv viš ķ višgeršini, sum til ber, įšrenn fullkomna yvirtųku.

Viš hesum višmerkingum męlir minnilutin Lųgtinginum til at samtykkja uppskotiš.

2. višgerš 11. aprķl 2003. §§ 1 og 2 samtyktar 14-0-10. Uppskotiš fer soleišis samtykt til 3. višgerš.

3. višgerš 22. aprķl 2003. Uppskotiš, sum samtykt viš 2. višgerš, endaliga samtykt 16-0-14. Mįliš avgreitt.

Ll.nr. 65 frį 02.05.2003