Śtjašarin - almenn stųrv

 

89  Uppskot til  samtyktar um almenn stųrv ķ śtjašaranum

A. Upprunauppskot
B. 1. višgerš
C. Oršaskifti viš 1. višgerš
D. Įlit
E. 2. višgerš (Einki oršaskifti)

Įr 2003, 4. mars, legši Jóannes Eidesgaard, lųgtingsmašur, vegna Javnašarflokkin fram soljóšandi  

Uppskot

til

samtyktar

Lųgtingiš heitir į landsstżrismannin ķ śtjašaramįlum um at kanna og leggja fyri Lųgtingiš frįgreišing um, hvussu stųrv (įrsverk) og heimildir, mųguligir partar av almennari umsiting og nżggjar umsitingar kunnu flytast til śtjašaran.

Višmerkingar:
Hóast ųkismenningin hevur fingiš nógva rśmd ķ almenna kjakinum seinastu įrini, og hóast ķtųkilig stig eru tikin til tess at styrkja um eitt nś samferšslukerviš, so er taš tķverri ein sannroynd, at ein tann svįrasti trupulleikin, sum śtjašarin hevur at dragast viš, er, at unga fólkiš śr śtjašaranum, sum leitar sęr burtur ķ lestrarųrindum, alt ov sjįldan hevur mųguleikar at leita heimaftur til śtjašaran, tķ śtbošiš av fųrleikakrevjandi stųrvum er alt ov lķtiš.

Sum er, er nakaš av stųrvum ķ śtjašaranum, sum krevja millumlangar śtbśgvingar. Her veršur serliga hugsaš um stųrv ķ fólkaskślunum, rųktarheimum, sjśkrahśsum, heimarųktini, mišnįmunum, eldraųkinum og ķ barnansingini. Harumframt eru nųkur stųrv į deildum av almennu umsitingini,, sum eru lųgd śt ķ ųkini, eitt nś deildir av Almannastovuni og Toll og Skatt. Og taš er eingin ivi um, at ųll hesi stųrvini hava ómetaliga stóran tżdning fyri trivnašin og ikki minst fólkasamansetingina ķ śtjašaranum.

Men enn er langt į mįl, serliga tį taš snżr seg um hęgri śtbśgvingar og eisini ųkt tal av fólki til at įtaka sęr vanligar umsitingarligar uppgįvur.

Vit ķ Javnašarflokkinum eru fullgreiš yvir, at taš er ikki so heilt einfalt at leggja ųkt alment virksemi śt ķ śtjašaran, men enn er royndin nęstan ikki gjųrd. Tķ eigur at verša hugsaš um, um ikki ber til, at tį eitt nś fleiri įrsverk skulu setast ķ einari almennari umsiting, um ikki slķk įrsverk eins vęl kunnu setast viš deildirnar av verandi stovnum, sum liggja ķ śtjašaranum. Tķ hóast alt, so hevur tųkniliga menningin innan samskifti gjųrt taš mųguligt at arbeiša "on-line" viš deildir ķ hųvušsstašarųkinum. Eisini eigur eitt vakiš eygaš at verša hildiš viš, um ikki eisini ber til at leggja stųrri partar av almennari umsiting śt ķ śtjašaran, og kanska serliga tį nżggj umsiting skal setast į stovn.

Fyri taš unga fólkiš, sum skal setast ķ starv, og sum kanska enntį er ęttaš śr śtjašaranum, so vil eitt starv her gerast ein stórur fyrimunur, eisini tį hugsaš veršur um eitt nś ķbśšarspurningin og ansingarspurningin.

Men taš er sera tżdningarmikišķ hesum mįli, at fariš veršur fram viš skili. Lķtil dugur er ķ, um slķk tiltųk ikki eru vęl umhugsaš soleišis, at ųll saklig grundgeving talar jśst fyri tķ loysnini, vald veršur.

Tķ veršur heitt į landsstżrismannin ķ śtjašaramįlum um at kanna og leggja fyri Lųgtingiš frįgreišing um, hvussu stųrv (įrsverk) og heimildir, mųguligir partar av almennari umsiting og nżggjar umsitingar kunnu flytast til śtjašaran. Hetta kann gerast viš at seta eina nevnd av fakfólki, sum umboša ųll rįšini, sum kunnu kanna henda spurningin śt ķ ęsir, og sum kunnu lżsa mįliš į ein slķkan hįtt, at lęttari fęst eygaš į, hvųrjir mųguleikar liggja ķ einari nógv stųrri spjašing av almennum stųrvum. Ein tķlķk kanning og ein tķlķk lżsing saman viš einari ķtųkiligari ętlan kundi so veriš grundarlagiš hjį landsstżrinum at brśkt, tį broytingar ella nżggj stųrv skulu setast ķ almennu umsitingini. Ein tķlķk kanning kundi tį veriš grundarlagiš undir einum veruligum ųkismenningarpolitikki.

1. višgerš 17. mars 2003. Mįliš beint ķ vinnunevndina, sum tann 10. aprķl 2003 legši fram soljóšandi

Įlit

Javnašarflokkurin hevur lagt mįliš fram tann 4. mars 2003, og eftir 1. višgerš tann 17. mars 2003 er taš beint vinnunevndini.

Nevndin hevur višgjųrt mįliš į fundi tann 10. aprķl 2003.

Undir višgeršini hevur nevndin havt fund viš landsstżrismannin ķ oljumįlum.

Landsstżrismašurin vķsti į, at skal ein kanning og frįgreišing gerast um tey višurskifti, sum uppskotiš fevnir um, er neyšugt, at eisini hini ašalrįšini verša tikin viš ķ eitt samskipaš arbeišiš.

Ein samd nevnd tekur undir viš mįlinum og męlir Lųgtinginum til at samtykkja uppskotiš.

2. višgerš 22. aprķl 2003. Uppskot til samtyktar samtykt 29-1-0. Mįliš avgreitt.