Dagpeningalóg

 

97  Uppskot til  lųgtingslóg um broyting ķ lųgtingslóg um dagpening

A. Upprunauppskot
B. 1. višgerš
C. Oršaskifti viš 1. višgerš
D. Nevndarskjųl
E. Įlit
F. 2. višgerš
G. Oršaskifti viš 2. višgerš
H. 3. višgerš (Einki oršaskifti)

Įr 2003, 4. mars, legši Pįll į Reynatśgvu, landsstżrismašur, vegna landsstżriš fram soljóšandi  

Uppskot

til

lųgtingslóg um broyting ķ lųgtingslóg um dagpening

§ 1

Ķ lųgtingslóg nr. 74 frį 8. mai 2001 um dagpening vegna sjśku v.m., sum broytt viš lųgtingslóg nr. 101 frį 20. desember 2002, verša gjųrdar hesar broytingar:

1) § 20, stk. 2 veršur oršaš soleišis:
"Stk. 2. Arbeišsgevarin afturrindar landskassanum tęr śtreišslur, iš standast av, at Almannastovan rindar 1. og 2. frįverudag sambęrt hesi lóg, tó undantikiš ķ teimum fųrum, har ongin arbeišsgevari er. Almannastovan krevur inn peningin frį arbeišsgevaranum. "

2) Ķ § 20 veršur aftan į stk. 2 sum nżtt stk. sett:
"Stk. 3. Landsstżrismašurin kann įseta nęrri reglur um afturrindan av śtreišslum, og hvussu peningurin veršur kravdur inn, sambęrt stk. 2."

3) § 19 og § 30, stk. 1 seinasta punktum verša strikaš.

§ 2

Henda lųgtingslóg kemur ķ gildi 1. aprķl 2003.

1. Almennar višmerkingar:

Lųgtingiš hevur samtykt fķggjarlógina fyri 2003 og hevur įlagt landsstżrismanninum ķ almannamįlum at spara į teimum lógarbundnu śtreišslunum.

Lógaruppskotiš hevur viš sęr, at arbeišsgevarin afturrindar Almannastovuni tęr śtreišslur, iš standast av 1. og 2. frįverudegi, sambęrt reglunum ķ kapitli 4 ķ dagpengalógini. Almannastovan umsitur sum įšur alla dagpeningaskipanina. Harumframt krevur Almannastovan inn tann pening, iš arbeišsgevarin skal rinda eftir hesi lóg.

Arbeišstakarin merkir ikki munin, av tķ at Almannastovan ķ ųllum fųrum rindar arbeišstakaranum dagpening frį fyrsta frįverudegi.

Taš veršur tó męlt frį at seta hesa lóg ķ gildi viš afturvirkandi gildi. Dagpeningalógin gevur ķ dag borgaranum rętt til dagpening śr landskassanum frį fyrsta frįverudegi. Hetta veršur viš hesum lógaruppskoti broytt til, at borgarin hevur rętt til dagpening śr landskassanum frį trišja frįverudegi.

Harumframt rindar Almannastovan ķ lųtuni dagpening til borgaran sambęrt galdandi reglum. Taš veršur trupult at taka aftur henda pening frį borgarum viš afturvirkandi gildi frį 1. januar 2003.

Męlt veršur tķ til at seta hesa lóg ķ gildi frį 1. aprķl 2003.

2. Avleišingar av uppskotinum:

Umsitingarligar avleišingar
Taš er óvist, hvussu stóra umsitingarliga orku uppskotiš krevur av Almannastovuni til at krevja inn dagpening fyri 1. og 2. frįverudag. Mett veršur ķ lųgtingsfķggjarlógini fyri 2003, at 3200 lųntakarar fara at móttaka dagpening. Fyri meginpartin av hesum lųntakarum fer Almannastovan at krevja arbeišsgevaran eftir 1. og 2. frįverudag.

Lógaruppskotiš kann eisini hava umsitingarligar avleišingar viš sęr fyri vinnuna.

Harumframt kann arbeišsgevarin kęra eina avgerš, sum Almannastovan tekur til Kęrunevndina ķ almannamįlum. Hetta vil fųra viš sęr meirarbeišiš fyri kęrunevndina og umsiting tess.

Višvķkjandi innkrevjing av peninginum, sķ skjal 8.

Sosialar avleišingar
Lógaruppskotiš hevur ongar beinleišis sosialar avleišingar viš sęr.

Avleišingar ķ mun til altjóša sįttmįlar og umhvųrvisligar avleišingar
Lógaruppskotiš hevur ongar avleišingar ķ mun til altjóša sįttmįlar og umhvųrviš.

Fķggjarligar avleišingar
Metta įrliga sparingin fyri landskassan veršur uml. 5 mió kr. įrliga. Hesar śtreišslur skulu arbeišsgevararnir gjalda. Hędd skal tó takast fyri, at ein arbeišsgevari kann eisini verša ein almennur stovnur.

Tį iš lógaruppskotiš varš lagt fyri Fķggjarnevndina ķ sambandi viš fķggjarlógarvišgeršina, varš mett, at lógaruppskotiš fór at hava viš sęr eina įrliga sparing į 11,3 mió kr. Hetta var śt frį einari meting, iš varš gjųrd, tį iš taš upprunaliga lógaruppskotiš um dagpening varš lagt fyri Lųgtingiš. Henda meting varš lųgd til grundar fyri mettu sparingina, av tķ at landsstżrismašurin hevši sera stutta tķš at fyrireika lógaruppskotiš til Fķggjarnevndina.

Ein seinni koyring av dagpeningi, iš er gjųrd 6. februar 2003 vķsir, at metingin ikki heldur. Neyšugt veršur tķ at sųkja um eykajįttan til dagpeningaųkiš fyri 2003.

Taš veršur eisini neyšugt at sųkja um eykajįttan fyri 2003 til tęr śtreišslur, iš standast av, at lógin veršur sett ķ frį gildi 1. aprķl 2003 at rokna og ikki frį 1. januar 2003, sum ętlaš. Fķggjarmįlarįšiš metir tķ, at neyšugt er at sųkja um eykajįttan į 7,5 mió kr. ķ 2003.

Taš er óvist, hvussu stóra umsitingarliga orku uppskotiš krevur av Almannastovuni til at krevja inn dagpening fyri 1. og 2. frįverudag.

  Fyri landiš/lands-
myndugleikar
Fyri
Kommunalar
myndugleikar
Fyri
plįss/ųki ķ
landinum
Fyri
įvķsar sam-
felagsbólkar/
felagsskapir
Fyri
vinnuna
Fķggjarligar/
bśskaparligar avleišingar

Ja

Nei

Nei

Ja

Ja

Umsitingarligar
avleišingar

Ja

Nei

Nei

Nei

Ja

Umhvųrvisligar
avleišingar

Nei

Nei

Nei

Nei

Nei

Avleišingar ķ mun til altjóša avtalur og reglur

Nei

Nei

Nei

Nei

Nei

Sosialar
avleišingar
     

Nei

 

Uppskotiš hevur veriš til hoyringar hjį Fųroya Arbeišsgevarafelag, Havnar Arbeišsmannafelag, Fųroya Fiskimannafelag, Fķggjarmįlarįšnum, Vinnumįlarįšnum, Fųroya Arbeišskvinnufelag, Fųroya Arbeišarafelag, Klaksvķkar Arbeišskvinnufelag, Klaksvķkar Arbeišsmannafelag, Havnar Arbeišskvinnufelag og Almannastovuni.

Hoyringssvar eru komin frį Fķggjarmįlarįšnum, Vinnumįlarįšnum, Fųroya Arbeišarafelag, Fųroya Handverkarafelag, Havnar Arbeišsmannafelag, Klaksvķkar Arbeišsmannafelag, Klaksvķkar Arbeišskvinnufelag, Fųroya Fiskimannafelag, Fųroya Arbeišsgevarafelag og Havnar Arbeišskvinnufelag. Hesi eru hjįlųgd sum fylgiskjųl.

Hetta lógaruppskot er broytt munandi ķ mun til taš uppskotiš, sum hevur veriš til hoyringar. Almannastovan hevur havt fyriliggjandi uppskot til hoyringar, og eru nakrar av teirra višmerkingum tiknar til eftirtektar, sķ skjal 8.

3. Serligar višmerkingar:

Til § 1, nr. 1
Viš hesum veršur įsett, at arbeišsgevarin afturrindar Almannastovuni 1. og 2. frįverudag. Hetta merkir, at Almannastovan rindar fyri 3. frįverudag og frameftir og harumframt allar fyrisitingarligar śtreišslur, herundir skjalprógvan, so sum lęknavįttanir. Hetta merkir, at Almannastovan krevur innaftur dagpeningin, sum śtgoldin er fyri 1. og 2. frįverudag, frį arbeišsgevaranum.

Tį iš ongin arbeišsgevari er, rindar Almannastovan fyri 1. og 2. frįverudag. Her veršur t.d. hugsaš um at tey, sum eru undir ALS, fólk, iš eru ķ foreldrafarloyvi, sjómenn og onnur, iš ikki hava ein arbeišsgevara. Arbeišsgevarin rindar eisini dagpening fyri 1. og 2. frįverudag fyri persónar sambęrt § 3, stk. 3 ķ lógini.

Įsetingin um, at arbeišsgevarin rindar fyri 1. og 2. frįverudag, er heldur ikki galdandi fyri tey, iš hava teknaš sjįlvbodna trygging, og fólk, iš gera hśsligt arbeiši fyri seg sjįlvan heima, sambęrt kap. 7 ķ dagpeningalógini. Hetta av teirri orsųk, at hesi tryggja seg sjįlvi. Tey hava ongan arbeišsgevara, iš kann veita teimum dagpening 1. og 2. frįverudag.

Til § 1, nr. 2
Neyšugt er, at landsstżrismašurin hevur heimild til at įseta nęrri reglur um afturrindan av śtreišslum og innkrevjing av peningi. Um fleiri arbeišsgevarar eru, eigur t.d. at vera įsett, hvųnn arbeišsgevara kraviš skal vendast til, og hvussu kraviš skal bżtast millum arbeišsgevararnar.

Til § 1, nr. 3
Neyšugt er at strika hesar reglur ķ sambandi viš, at nżggj Arbeišsskašatryggingarlóg veršur sett ķ gildi. Dagpeningur vegna arbeišsskaša er įsettur ķ Arbeišsskašatryggingarlógini, iš er lųgd fyri Lųgtingiš ķ hesari tingsetuni.

Til § 2
Henda lųgtingslóg kemur ķ gildi 1. aprķl 2003.

Hjįlųgd skjųl:
Skjal 1:
Ummęli frį Fųroya Arbeišsgevarafelag
Skjal 2: Ummęli frį Fųroya Fiskimannafelag
Skjal 3: Ummęli frį landsstżrismanninum ķ vinnumįlum
Skjal 4: Ummęli frį landsstżrismanninum ķ fķggjarmįlum
Skjal 5: Ummęli frį Fųroya Arbeišarafelag, Fųroya Handverkarafelag, Havnar Arbeišsmannafelag, Klaksvķkar Arbeišsmannafelag og Klaksvķkar Arbeišskvinnufelag
Skjal 6: Ummęli frį Havnar Arbeišskvinnufelag
Skjal 7: Ummęli frį Almannastovuni, dagf. 24. februar 2003
Skjal 8: Ummęli frį Almannastovuni, dagf. 28. februar 2003

1. višgerš 18. mars 2003. Mįliš beint ķ trivnašarnevndina, sum tann 9. aprķl 2003 legši fram soljóšandi

Įlit

Landsstżriš hevur lagt mįliš fram tann 4. mars 2003, og eftir 1. višgerš tann 18. mars 2003 er taš beint trivnašarnevndini.

Nevndin hevur višgjųrt mįliš į fundum tann 19. mars og 2., 7. og 9. aprķl 2003.

Undir višgeršini hevur nevndin havt fund viš umboš fyri Vinnuhśsiš og landsstżrismannin ķ almannamįlum.

Meirilutin (Alfred Olsen, Marjus Dam, Kristian Magnussen og Andrias Petersen) tekur ikki undir viš mįlinum og hevur hesar višmerkingar.

Uppskotiš er eitt ķ eini rųš av fyrilitaleysum uppskotum, iš samgongan hevur lagt fyri tingiš fyri at spara innan lógarbundna ųkiš. Hóast landsstżriš ķ uppskotinum sigur, at ongar sosialar avleišingar standast av tķ, so hevur Fųroya Arbeišsgevarafelag yvir fyri nevndini fųrt fram, at ein av avleišingunum av uppskotinum veršur, at tķmalųnt fólk, iš eru ofta sjśk, fįa truplari viš at fįa arbeiši frameftir. Hesi sjónarmiš fųrir Almannastovan eisini fram ķ skjali ķ mįlinum. Meirilutin vķsti eisini į henda vanda undir 1. višgeršini av mįlinum, og meta vit okkum nś at hava fingiš hetta stašfest undir nevndarvišgeršini.

Samgongan hevur nś vķst ferš eftir ferš, at hon ikki hevur fyrilit fyri ųšrum, og serliga ikki fyri tķmalųntum. Barsilsskipanin er voršin verri aftanį broytingarnar, iš samgongan setti ķ verk frį 1. januar ķ įr, og viš hesum uppskotinum fįa tey, iš forvinna minst, leysari tilknżti til arbeišsmarknašin og harviš verri fķggjarlig kor frameftir.

Landsstżrismašurin hevur ikki megnaš at greitt nevndini frį, hvussu broytingin ķ dagpeningalógini skal umsitast, og eingin peningur er settur av į fķggjarlógini til ųktu og tyngru arbeišsbyršuna, iš Almannastovan metir til 1 til 2 starvsfólk, ella 600.000 kr um įriš, um uppskotiš veršur samtykt.

Um samgongan hevši valt ein solidariskan leist at bygt sķn arbeišsmarknašarpolitikk į, so hevši hon, ķ stašin fyri hetta uppskotiš, įlagt ųllum arbeišsgevarum ķ felag at rinda ein įvķsan prosentpart av allari śtgoldnari lųn sum eitt felags gjald til dagpeningaskipanina. Samlašu lųnarśtgjaldingarnar ķ dag eru uml. 6 mia kr. um įriš, og hevši eitt gjald upp į t.d. 0,1 % giviš 6 mió, og hevši hetta ikki havt viš sęr umsitingarligar avleišingar av tżdningi, hvųrki fyri arbeišsgevarar ella taš almenna. Hetta hevši giviš 1 millión meira ķ inntųkum enn ķ uppskotinum og spart 600.000 kr. ķ umsitingarśtreišslum.

Viš hesum višmerkingum męlir meirilutin tinginum til at fella uppskotiš.

Minnilutin (Jųrgen Niclasen, Rśni Hentze og Jenis av Rana) vķsir į, at ķ verandi skipan hava fastlųnt og tķmųnt, sum koma undir starvsmannalógina, rętt til lųn frį arbeišsgevara undir sjśku.

Ķ hesum uppskoti veršur skotiš upp, at arbeišsgevarin eisini rindar dagpening vegna sjśku 1. og 2. sjśkradag til tey tķmalųntu, sum ikki eru fevnd av starvsmannalógini.

Minnilutin vķsir į, at viš hesum uppskoti verša soleišis 1. og 2. sjśkradagur lagdir śt til arbeišsmarknašin.

Minniluti męlir Lųgtinginum til at samtykkja uppskotiš.

2. višgerš 11. aprķl 2003. §§ 1 og 2 samtyktar 14-0-11. Uppskotiš fer soleišis samtykt til 3. višgerš.

3. višgerš 22. aprķl 2003. Uppskotiš, sum samtykt viš 2. višgerš, endaliga samtykt 16-0-14. Mįliš avgreitt.

Ll.nr. 66 frį 02.05.2003