Śtróšrarmenn - minstiforvinningur

 

112  Uppskot til  lųgtingslóg um mįnašarligan minstaforvinning til śtróšrarmenn

A. Upprunauppskot
B. 1. višgerš
C. Oršaskifti viš 1. višgerš
D. Nevndarskjųl
E. Įlit
F. 2. višgerš
G. Oršaskifti viš 2. višgerš
H. Nżggj atkvųšugreišsla

Įr 2003, 4. mars, legši Jacob Vestergaard, landsstżrismašur, vegna landsstżriš fram soljóšandi  

Uppskot

til

lųgtingslóg um mįnašarligan minstaforvinning til śtróšrarmenn 

Endamįl og treytir

§ 1. Viš tķ endamįli at tryggja inntųkur śtróšrarmanna veršur heimilaš landsstżrismanninum at veita mįnašarligan minstaforvinning til śtróšrarmenn viš fųroyskt skrįsettum fiskifųrum į śtróšri į fųroysku landleišunum treytaš av, at viškomandi śtróšrarmašur bżr ķ Fųroyum, ella sum sambęrt sįttmįla viš onnur lond kann koma undir skipanina.

§ 2. Śtróšrarmašur hevur rętt til minstaforvinning, tį avvaršandi fiskifar hevur avreitt ķ minsta lagi fyri kr. 72.000,00 fyri hvųnn tilmeldašan mann seinastu 6 mįnaširnar frammanundan, og ķ minsta lagi fyri kr. 12.000,00 fyri hvųnn tilmeldašan mann seinastu 2 mįnaširnar frammanundan.
Stk. 2. Eru treytirnar ķ stk. 1 ikki loknar vegna serligar umstųšur, eitt nś brek į ella śtskiftan av fiskifari, longri sjśkralegu, ella  ašrar serligar umstųšur, kann frįvik gerast hęgst 2 feršir ķ einum įlmanakkaįri, um viškomandi fiskifar hevši komiš undir skipanina, um taš hevši veriš ķ vinnu.
Frįvik veršur bert loyvt, um skrivlig umsókn, saman viš neyšugum próvtilfari, fyriliggur.
Stk. 3. Viš eigaraskifti av fiskifari fylgir avreišingarviršiš fiskiloyvinum. 

Um manning og mannagongdir

§ 3. Um manning į fiskifari skal koma undir skipanina viš minstaforvinningi, skal bįtsformašurin ella tann, iš virkar sum bįtsformašur, fyri hvųnn mįnaš lata Lųnjavningarstovuni skrivliga tilmelding viš navni į fiskifari og einum lista yvir manningina, undirskrivaš av manning og bįtsformanni. Tilmeldingin skal vera Lųnjavningarstovuni ķ hendi ķ seinasta lagi fyrsta arbeišsdag ķ tķ mįnaši, sum ętlanin er at koma undir skipanina.
Stk. 2. Tilmeldašir kunnu ķ mesta lagi vera 4 menn til fiskifųr undir 15 tons og 5 menn til fiskifųr millum 15 og 20 tons. Av teimum tilmeldašu kunnu 2 vera egnarar į landi. Tons sambęrt hesi lųgtingslóg merkir tonsatal brutto (BT) ella skrįsett brutto tons (BRT), sum til eina og hvųrja tķš tilskilaš į farsins mįlibręvi ella mįliprógvi.
Stk 3. Um avloysari ella nżggjur mašur kemur viš į fiskifar fyri annan mann, ella um mašur fer av fiskifari, bošar bįtsformašurin skrivliga frį hesari broyting til Lųnjavningarstovuna skjótast gjųrligt.
Stk. 4. Veršur tilmeldaš fiskifar selt, ella endaliga tikiš śr vinnu, stešgar veitingin av minstaforvinningi frį hesum degi.
Stk. 5. Manning į fiskifari, sum kemur undir skipanina viš minstaforvinningi sambęrt hesi lųgtingslóg, kann ikki ķ sama tķšarskeiši koma undir hesa skipan viš fleiri fiskifųrum, ella skipanina viš minstulųn og dagstudningi ķ sama tķšarskeiši.

Śtrokning

§ 4. Mįnašarligur minstiforvinningur til śtróšrarmenn er um mįnašin 100 vanligar tķmalųnir sambęrt sįttmįla millum Fųroya Arbeišarafelag og Fųroya Arbeišsgevarafelag.
Stk. 2. Minstiforvinningurin veršur skerdur viš 55 oyrum fyri hvųrja krónu, sum śtróšrarmašur hevur forvunniš ķ ašrari inntųku, fiskipartur ķroknašur.
Stk. 3. Fyri A-inntųku og skattafrķar veitingar veršur minkingin sambęrt stk. 2 roknaš ķ mun til ta upphędd, sum śtróšrarmašurin, sambęrt samtķšarskattaskipanini, hevur fingiš śtgoldiš ķ mįnašinum, sum minstiforvinningur veršur veittur fyri, uttan mun til nęr henda inntųka er forvunnin.
Stk. 4. Er talan um fiskipart sambęrt hesi lųgtingslóg, skal minkingin sambęrt stk. 2 verša roknaš sum 35% av bruttoavreišingar-viršinum, bżtt viš tilmeldaša manningartalinum.
Stk. 5. Av minstaforvinningi veršur ikki roknaš frķtķšarlųn.

Umsiting av lųgtingslógini

§ 5. Skipanin viš minstaforvinningi sambęrt hesi lųgtingslóg veršur umsitin av Lųnjavningarstovuni.
Stk. 2. Minstiforvinningur veršur avroknašur so skjótt, sum vįttaš mįnašaravrokning fyriliggur, tó ķ fyrsta lagi aftanį 15. ķ mįnašinum eftir, at hann er vunnin.
Stk. 3. Į mįnašaravrokningini skal greitt framganga, hvųr hevur veriš viš hvųnn dag.
Stk. 4. Minstiforvinningur veršur roknašur ķ mun til, nęr manningin hevur veriš viš.
Stk. 5. Landsstżrismašurin hevur heimild ķ kunngerš at įseta nęrri reglur um mannagongdir v.m. til śtinning av hesi lųgtingslóg. 

§ 6. Lųnjavningarstovan kann śtvega neyšugar upplżsingar til fyrisiting av hesi lųgtingslóg frį avvaršandi stovni, vinnufelagi ella einstaklingi.

Ķgildiskoma

§ 7. Henda lųgtingslóg kemur ķ gildi 1. aprķl 2003. Samstundis fer śr gildi lųgtinglóg nr. 166 frį 29.12.1997 um mįnašarligan minstaforvinning til śtróšrarmenn.

Kap. 1. Almennar višmerkingar

Endamįliš viš lógini er at dagfųra skipanina um mįnašarligan minstaforvinning til śtróšrarmenn, lśka burtur ivamįl og gera skipanina greišari at umsita viš stųrri gjųgnumskygni. Uppskotiš er neyšugt at fremja viš atliti at skerjing į fķggjarlógini.

Hvųrjir trupulleikar verša loystir
Viš hesum uppskoti veršur mįnašarligi minstiforvinningurin dagfųrdur ķ mun til lųnarlagiš į landi, so neyšugt veršur ikki viš lógarbroyting til tess at broyta mįnašarliga minstaforvinningin. Hetta fer ķ fyrstu syftu at hava viš sęr eina hękking ķ įsetta minstaforvinninginum. Tó veršur skerjingin av minstaforvinninginum strammaš upp soleišis, at tį onnur inntųka er, minkar minstiforvinningurin skjótari.

Samlaš hava hesar broytingar sostatt viš sęr, at landskassaśtreišslurnar til mįnašarliga minstaforvinningin, iš veršur latin śtróšrarmonnum, fara at minka nakaš.

Fķggjarligar avleišingar
Śtreišslurnar til minstaforvinning hava sķšani seinastu lógarbroyting ķ 1997 veriš fylgjandi:

1997 29,5 mió kr.
1998 18,3 mió kr.
1999 18,6 mió kr.
2000 11,2 mió kr.
2001 10,3 mió kr.
og fyri 2002 8,2 mió kr.

Sum sęst, var munandi lękking aftanį, at lógin frį 29. desember 1997 kom ķ gildi. Undir skipanini viš minstaforvinningi vóru ķ 2002 umleiš 200 bįtar viš eini manning upp į tilsamans 330.

Ķ mešal fyri hvųnn tilmeldašan mann ķ 2002 er mįnašarligi minstiforvinningurin sostatt kr. 2.070,-.

Hóast minstiforvinningurin er settur til kr. 9.220,00, so veršur mett, at ašrar broytingar fara at minka um landskassans śtreišslur. Eitt nś veršur skerjingin av minstaforvinninginum nś sambęrt lógini 55%, soleišis at stušulin minkar skjótari og fellur burtur, tį inntųkan er komin upp į kr. 14.400,00 ķ mun til įšur kr. 16.400,00.

Somuleišis verša įsett stųrri krav um avreišingarvirši fyri at koma undir skipanina, samstundis sum nżtt krav er, at avreišingarvirši eisini skal vera fyri tveir teir seinastu mįnaširnar.

Sambęrt lógini vera taš ikki bara A-inntųkur, men eisini skattafrķar veitingar, iš verša lagdar afturat fiskipartinum og mótroknašar śtgjaldinum.

Sum heild veršur viš hesari lųgtingslóg endamįliš viš skipanini um mįnašarligan minstaforvinning til śtróšrarmenn betri rokkiš, tķ nś veršur ein lutfalsligur hęgri stušul veittur teimum śtróšrarmonnum viš einari lįgari inntųku. 

Lógaruppskotiš hevur veriš til hoyringar ķ Fiskivinnurįšnum, sum hevur hesar višmerkingar:

"Fiskivinnurįšiš hevur hvųrki havt neyšugu tķšina ella tilfar, sum lżsir avleišingarnar av uppskotinum og broytingar av grundarlagnum ķ mun til taš, sum er galdandi ķ dag. Talan mį sigast at vera um eitt nżtt uppskot, sum vinnan onki visti um, og onga įvirkan hevur havt į."

Kap 2. Avleišingar av uppskotinum

Uppskotiš veršur mett at hava viš sęr fķggjarligar avleišingar ķ tann mun, at śtreišslurnar hjį landskassanum minka samsvarandi minkingini ķ śtgjaldinum av minstaforvinninginum til śtróšrarmenn.

Mett veršur, at taš fęr lķtlar ella ongar umsitingarligar avleišingar fyri landiš, tó viš tķ undantaki, at fyrisitingin frameftir kann krevja at fįa fleiri upplżsingar frį viškomandi pųrtum.

Mett veršur ikki, at altjóša reglur og avtalur verša settar til viks viš hesari lųgtingslóg. 

 

Fyri landiš/lands-
myndugleikar

Fyri
kommunalar
myndugleikar

Fyri plįss/ųkir ķ
landinum
Fyri įvķsar samfelagsbólkar/
felagsskapir

Fyri
vinnuna

Fķggjarligar/
bśskaparligar avleišingar

Ja

Nei

Nei

Ja

Ja

Umsitingarligar
avleišingar

Ja/Nei

Nei

Nei

Nei

Ja/Nei

Umhvųrvisligar
avleišingar

Nei

Nei

Nei

Nei

Nei

Avleišingar ķ mun til altjóša avtalur og reglur

Nei

Nei

Nei

Nei

Nei

Sosialar
avleišingar

     

Nei

 

Kap. 3. Serligar višmerkingar

Til § 1
Grein 1 stašfestir endamįliš viš lųgtingslógini, iš annars er taš sama sum endamįliš ķ lųgtingslóg nr. 166 frį 29. desember 1997 um mįnašarligan minstaforvinning.

Til § 2
Įsett er ķ hesi grein, at avreišingarviršiš seinastu 6 mįnaširnar skal vera kr. 72.000,00 fyri hvųnn mann, ķ mun til kr. 54.000,00, iš var kravt sambęrt gomlu skipanini. Somuleišis veršur nżtt krav sett um, at fyri teir seinastu 2 mįnaširnar skal fiskifariš hava avreitt fyri kr. 12.000,00 ella meira.

Hetta er ein varislig hękking ķ mun til hękkingina ķ fiskaprķsum/fiskiskapi sķšani 1997, tį verandi lųgtingslóg varš samtykt.

Sambęrt įrsfrįgreišingini hjį Fųroya Fiskimannafelag fyri 2002 var mešal fiskaprķsurin hjį einum lķnuskipi ķ 1997 kr. 8,49. Hesin mešalprķsur var ķ 2002 hękkašur til kr. 13,41 ella ein hękking upp į slųk 58%.

Veršur sama prosentųking nżtt ķ mun til tęr kr. 54.000,00, veršur hetta tal kr. 85.000,00. Her er ikki tikiš hędd fyri fiskiskapi ķ 1997 ķ mun til nś.

Įsett er ķ stykki 2, at frįvik kunnu gerast frį hųvušsregluni ķ stk. 1. Millum annaš veršur įsett, at frįvik bert kann gevast tvęr feršir um įriš. Somuleišis er įsett, at frįvik kann bert gevast, um fiskifariš annars hevši kunna veriš fevnt av lųgtingslógini. Eitt nś um fiskifar liggur ķ ein mįnaš vegna motorbrek, skal ikki vanta meira ķ avreišingarviršiš enn 1/6 av 72.000,00.

Įsett er ķ stykki 3, at tį fiskifar veršur selt, fylgir avreišingarviršiš fiskiloyvinum.

Til § 3
Her eru broytingar višvķkjandi tilmeldingini, um avloysari ella nżggjur mašur kemur umborš fyri annan. Viš hesari įseting og įsetingunum ķ § 5, stk. 3 og 4 merkir hetta, at til ber ikki at melda eina stųrri manning til enn ta upprunaligu tilmeldašu manningina ķ byrjanini av mįnašinum.

Ķ stk. 4 veršur įsett, at tį fiskifar endaliga veršur tikiš śr vinnu, eitt nś selt, sųkkur ella gerst vrak, stešgar veitingin av minstaforvinningi sambęrt hesi lųgtingslóg frį hesum degi.

Skipanin um minstaforvinning til śtróšrarmenn varš sett ķ gildi til tess at tryggja śtróšrarmonnum minstaforvinning. Įsetingin ķ stk. 5 foršar fyri, at veittur veršur stušul frį hesi skipan viš fleiri fiskifųrum samstundis ella veiting frį skipanini um minstulųn og dagstudning fyri sama tķšarskeiš.

Avmarkingin fevnir ikki um ašrar skipanir enn hesa og skipanina um minstulųn og dagstudning.

Til § 4
Įsetingin ķ stk. 1 broytir hįttin, mįnašarligur minstiforvinningur veršur śtroknašur, sum įšur var įsett sum ein fųst upphędd ķ lógini.

Mįnašarligi minstiforvinningurin er įsettur at vera 100 vanligar tķmalųnir, og er taš sambęrt galdandi sįttmįla kr. 9.220,00 um mįnašin.

Viš hesi broyting fer minstiforvinningur at fylgja lųnargongdini ķ samfelagnum og fer frameftir at verša įsettur eftir sama leisti sum minstalųn og dagstudningur.

Ķ fyrstu atlųgu fer henda įseting at hękka minstaforvinningin viš kr. 1.020,00 um mįnašin, frį 8.200,00 til 9.220,00.

Samstundis sum minstiforvinningurin hękkar, ųkist skerjingin frį 50% til 55%. Hetta merkir, at minstiforvinningurin minkar skjótari og fellur burtur, tį inntųkan er komin upp į kr. 14.400,00 ķ mun til įšur kr. 16.400,00.

Ķ stykki 3 er įsett, at taš veršur ikki einans mótroknaš av A-inntųku, men eisini av skattafrķum veitingum, sum verša veittar gjųgnum samtķšarskattaskipanina, eitt nś lestrarstušli, fólkapensjón, arbeišsloysisstušli v.m.

Til § 5
Lųnjavningarstovan fyrisitur skipanina um mįnašarligan minstaforvinning til śtróšrarmenn.

Restin av grein 5 er umsitingarligar įsetingar, og ķ stk. 5 veršur heimilaš landsstżrismanninum at įseta nęrri reglur um mannagongdir, til tess at lógin veršur umsitin į besta hįtt.

Til § 6
Viš hesi broyting fęr fyrisitingin betri mųguleikar at kanna, um višurskiftini višvķkjandi treytunum at fįa śtgoldiš sambęrt hesi lųgtingslóg eru ķ lagi.

Fęr Lųnjavningarstovan ikki tęr neyšugu upplżsingarnar, kann Lųnjavningarstovan, sambęrt fyrisitingarlógini, stešga višgeršini av viškomandi mįli.

Til § 7
Śr gildi fer lųgtinglóg nr. 166 frį 29.12.1997 um mįnašarligan minstaforvinning til śtróšrarmenn.

Av umsitingarligum fyrimunum veršur męlt til, at lųgtingslógin fęr gildi frį einum 1. ķ mįnašinum.

1. višgerš 21. mars 2003. Mįliš beint ķ vinnunevndina, sum tann 23. aprķl 2003 legši fram soljóšandi

Įlit

Landsstżriš hevur lagt mįliš fram tann 4. mars 2003, og eftir 1. višgerš tann 21. mars 2003 er taš beint vinnunevndini.

Nevndin hevur višgjųrt mįliš į fundum tann 8., 10., 11., 22. og 23. aprķl 2003.

Undir višgeršini hevur nevndin havt fund viš landsstżrismannin ķ fiskivinnumįlum og viš umboš fyri Meginfelag Śtróšrarmanna.

Frį landsstżrismanninum hevur nevndin fingiš stašfest, at tį taš ķ višmerkingunum til § 2 veršur sagt, at fiskifariš seinastu 2 mįnaširnar skal hava avreitt fyri 12.000 kr. ella meira, so skal hetta vera pr. mann, sum įsett ķ lógartekstinum.

Frį lųnjavningarstovuni hevur nevndin eftir įheitan fingiš dųmi um śtrokningar, sum mett veršur broytingarnar ķ lógini kunnu fįa.

Nevndin hevur sent landsstżrismanninum skrivligan spurning um, hvussu mótrokningin smb. § 4, stk. 3 av lógartryggjašum A-inntųkum og skattafrķum almannaveitingum veršur samskipaš viš mótrokning ķ arbeišsloysisstušli hjį arbeišsloysisskipanini, mótrokning ķ inntųkuregulerašum veitingum eftir almannapensjónslógini, tųrvsmetingina hjį Almannastovuni ķ sambandi viš veitingar eftir forsorgarlógini og ašrar lķknandi lógarįsettar mótrokningar, etc.

Fiskimįlarįšiš hevur ķ skrivi, dagfest 22. aprķl 2003, greitt frį, hvussu § 4, stk. 3 skal skiljast.

Nevndin vķsir į, at sambęrt formanninum ķ Meginfelag Śtróšrarmanna hevur hvųrki meginfelagiš ella Fiskivinnurįšiš havt hųvi til at višgera fyriliggjandi lógaruppskot. Hinvegin hevur meginfelagiš sitiš ķ einum arbeišsbólki, iš var komin fram til nakrar nišurstųšur um, hvųrjar broytingar eiga at verša gjųrdar ķ skipanini. Fyriliggjandi uppskot byggir tó ikki į hesar nišurstųšur.

Harumframt vķsir nevndin į, at višurskiftini eru sera ógreiš ķ sambandi viš reglurnar um mótrokning ķ § 4, har taš m.a. ikki letur til at vera gjųrt nakaš fyri at samskipa mótrokningina viš Arbeišsloysisskipanina og Almannastovuna.

Ķ sambandi viš stųšutakan til samskipan av mótrokningini viš arbeišsloysisskipanina męlir nevndin til, at spurningurin samstundis veršur višgjųrdur um stųšuna, sum śtróšrarmenn eru ķ, har teir gjalda inn til arbeišsloysisskipanina, men einki kunnu fįa śt.

Nevndin er samd ķ at uppskotiš leggur upp til fleri betringar ķ skipanini, sum nevndin avgjųrt tekur undir viš.

Ein meiriluti ķ nevndini (Henrik Old, Alfred Olsen, Bįršur Nielsen og Gerhard Lognberg) heldur, at landsstżrismašurin eigur at nżtir tķšina frį nś av og til ólavsųku til at gera eitt nżtt uppskot, sum ruddar omanfyrinevndu ivamįl av vegnum, og sum kann koma ķ gildi įšrenn heystśtróšurin byrjar.

Meirilutin tekur tķ ikki undir viš mįlinum og męlir Lųgtinginum frį at samtykkja uppskotiš.

Ein minniluti ķ nevndini (Heini O. Heinesen, Tórbjųrn Jacobsen og Poul Michelsen) tekur undir viš mįlinum og męlir Lųgtinginum til at samtykkja uppskotiš.

2. višgerš 29. aprķl 2003. §§ 1 - 7 fullu 14-0-14. Uppskotiš sostatt falliš. Mįliš avgreitt.

Į tingfundi 2. mai 2003 var 112A/2002: Uppskot til samtyktar um ógilding av atkvųšugreišsluni viš 2. višgerš samtykt 28-1-1. Sostatt varš nżggj atkvųšugreišsla. §§ 1-7 fullu 15-0-16. Uppskotiš sostatt falliš. Mįliš avgreitt.