Ellis- og rųktarheim

 

118  Uppskot til  lųgtingslóg um broyting ķ lųgtingslóg um studningslįn til ellis- og rųktarheim

A. Upprunauppskot
B. 1. višgerš
C. Oršaskifti viš 1. višgerš
D. Nevndarskjųl
E. Įlit
F. 2. višgerš
G. Oršaskifti viš 2. višgerš
H. 3. višgerš (Einki oršaskifti)

Įr 2003, 8. aprķl, legši Pįll į Reynatśgvu, landsstżrismašur, vegna landsstżriš fram soljóšandi  

Uppskot

til

lųgtingslóg um broyting ķ lųgtingslóg um studningslįn til ellis- og rųktarheim

§ 1

Ķ lųgtingslóg nr. 70 frį 02.05.2001 um ellis- og rųktarheim verša gjųrdar hesar broytingar:

  1. Ķ § 1 og § 4 veršur aftanį "rųktarheim" sett: "ella sambżli."
  2. Ķ § 2, stk. 1 veršur oršaš soleišis:

  3. "Studningslįniš, sum ķ hvųrjum einstųkum fųri veršur veitt til ellis- og rųktarheim, er ķ mesta lagi 500.000 kr., faldaš viš talinum av ķbśgvum, sum heimiš er ętlaš til, tó ongantķš meiri enn helvtina av byggikostnašinum og avmarkaš av teirri til eina og hvųrja tķš til endamįliš avsettu upphęddini į lųgtingsfķggjarlógini. Til eldrasambżli veršur goldiš 50.000 kr., faldaš viš talinum av bśfólki, sum sambżliš er ętlaš til."
  4. Ķ § 2 veršur sum stk. 2 sett:
    " Harumframt veršur landsstżrismanninum heimilaš ķ 2003 at geva tilsagnir um, at stušul veršur veittur av įrligu jįttanini ķ 2004 og 2005. Upphęddin fyri įvikavist 2004 og 2005, sum tilsųgn veršur givin um, kann ikki fara upp um jįttanina į fķggjarlógini 2003."

§ 2

Hendan lųgtingslóg kemur ķ gildi dagin eftir, at hon er kunngjųrd. 

1. Almennar višmerkingar:

Endamįliš viš lógaruppskotinum er:

  1. at fįa heimild til at veita tilsųgn um studning yvir um fķggjarįr og
  2. at fįa lógarheimild fyri sišvenjuna um ķlųgustudning til eldrasambżlir.

Į fķggjarlógini 2003 eru į kontu 12.21.6.16, Eldrasambżli (lųgujįttan), avsettar 19 mió kr. til keyp, umbygging og nżbygging av hśsum til eldrasambżlir og ašrar eldrabśstašir, herundir ellis- og rųktarheim. Jįttanin er ķ 2003 ųkt fyri at stušla undir at byggja eldrabśstašir sambęrt lųgtingslóg nr. 70 frį 2. mai 2001 um studningslįn til ellis- og rųktarheim.

Almannamįlarįšiš hevur móttikiš fleiri umsóknir frį kommunum, iš ynskja at fara ķ holt viš ymsar verkętlanir innan eldrabśstašir. Talan er um bęši rųktar- og ellisheim, eldrasambżlir og ašrar fyriskipanir, so sum fyribyrgjandi tilboš. Umsóknir į ķ alt 78,0 mió kr. fyriliggja ķ Almannamįlarįšnum.

Ķ sambandi viš višgeršina av umsóknum til studningslįn eftir lųgtingslóg nr. 70 frį 2. mai 2001 um studningslįn til ellis- og rųktarheim hevur ivamįl veriš, hvųrt Almannamįlarįšiš hevši heimild til at veita tilsųgn um studningslįn yvir um fķggjarįr. Heitt varš tķ į Fķggjarmįlarįšiš um at fįa greiši į hesum spurningi.

Ķ svari sķnum til Almannamįlarįšiš metir Fķggjarmįlarįšiš, at śtgangsstųšiš er, at tilsagnir kunnu nżtast ķ fķggjarįrinum, tęr eru givnar. Tilsagnir, sum ikki verša nżttar ķ verandi fķggjarįri, men sum ętlandi koma til śtgjaldingar ķ einum komandi fķggjarįri, mugu hava fyrivarni um, at jįttan er tųk, tį tęr fella til gjaldingar. Skal hetta verša ųšrvķsi, mį greiš heimild vera til at geva bindandi tilsagnir śt um fķggjarįriš. Fķggjarmįlarįšiš metir ikki, at slķk heimild er ķ verandi lóg ella fķggjarlóg. Almannamįlarįšiš er sostatt ķ teirri stųšu, at tęr ymsu verkętlanirnar, sum fyriliggja, ikki kunnu stušlast, tķ eingin heimild er at veita tilsųgn um studning yvir fleiri fķggjarįr. Hetta er ein heldur óheppin stųša, tį man politiskt er samdur um at stušla slķkum verkętlanum. Endamįliš viš lógaruppskotinum er fyrst og fremst at fįa hesa heimild til vega.

Harumframt hevur sišvenja veriš at veita studning til eldrasambżlir, uttan ašra heimild enn jįttanarheimildina į fķggjarlógini. Sišvenjan byggir į, at studningur veršur veittur viš 50.000 kr. fyri hvųrt bśfólkiš viš teimum treytum, at 1) Heimarųktin višmęlir ętlanini, 2) reglugeršin veršur góškend av Almannamįlarįšnum og 3) įtaluręttur veršur tinglisin į ognini.

Viš lógarbroytingini veršur sišvenjan heimilaš ķ lóg.

Į fķggjarlógini konto 12.21.6.16, Eldrasambżli (lųgujįttan) konto 55, eru avsettar 3 mió kr. ķ 2003 til hetta endamįl (ķlųgustušul). 

2. Avleišingar av uppskotinum:
Mett veršur ikki, at uppskotiš hevur viš sęr umsitingarligar avleišingar, tķ talan er bert um at broyta skipanina soleišis, at landsstżrismašurin kann geva bindandi tilsųgn um studningslįn, sum rųkkur yvir fleiri fķggjarįr.

Uppskotiš hevur viš sęr, at landsstżrismanninum veršur veitt heimild til at binda Lųgtingiš at veita studningslįn til bygging av ellis- og rųktarheimi ella sambżli av įrligu jįttanini į fķggjarlógini, samstundis sum heimilaš veršur landsstżrismanninum at veita tilsųgn um studningslįn tvey fylgjandi fķggjarįr į raš aftanį hetta. Umsóknir į ķ alt 78,0 mió kr. fyriliggja ķ Almannamįlarįšnum, men rįšiš hevur ikki endaliga višgjųrt hesi uppskot, tķ verkętlanirnar eru į einum slķkum stųši, at endalig avgerš kann ikki takast ķ mįlunum. Fyri at nųkta tųrvin, kann verša neyšugt, at jįttanin tey komandi fķggjįrįrini veršur stųrri enn ķ 2003. Ķ 2003 eru jįttašar 19 mió kr. til endamįliš.

Uppskotiš hevur sostatt viš sęr, at Lųgtingiš bindur seg til at jįtta somu upphędd į fķggjarlógunum fyri 2004 og 2005 sum ķ 2003 til endamįliš, ella tilsamans 57 mió kr. yvir hetta trż įra skeišiš. Lųgtingiš hevur tó heimild til į fķggjarlógunum 2004 og 2005 at įseta eina stųrri upphędd til endamįliš. 

  Fyri landiš/
landsmyndug-
leikar
Fyri kommunalar myndugleikar Fyri
plįss/ųki ķ landinum
Fyri
įvķsar sam-
felagsbólkar/
felagsskapir
Fyri
vinnuna

Fķggjarligar/
bśskaparligar avleišingar

Ja

Ja

Nei

Nei

Nei

Umsitingarligar avleišingar

Nei

Nei

Nei

Nei

Nei

Umhvųrvisligar avleišingar

Nei

Nei

Nei

Nei

Nei

Avleišingar ķ mun til altjóša avtalur og reglur

Nei

Nei

Nei

Nei

Nei

Sosialar
avleišingar

     

Nei

 

Ummęli
Uppskotiš hevur veriš sent Fķggjarmįlarįšnum til ummęlis, sum ongar višmerkingar hevur havt. 

3. Serligar višmerkingar:

Til § 1:
Landsstżrismašurin fęr viš hesi lógarbroyting heimild til ķ 2003 at geva tilsųgn um studning, sum veršur veittur av jįttanini fyri fķggjarįrini 2004 og 2005. Harafturat veršur sišvenjan, sum hevur veriš galdandi ķ fleiri įr, um at veita 50.000 kr. fyri hvųrt bśfólkiš ķ studningi til sambżli, lógarfest.

Til § 2:
Lógin kemur ķ gildi dagin eftir, at hon er kunngjųrd. Taš er av avgerandi tżdningi, at jįttast kann peningur skjótast til ber fyri at nųkta tann stóra tųrvin, sum er innan hetta ųkiš.

 

Undirritašu tingmenn višmęla, at uppskotiš kemur til višgeršar, hóast freistina ķ § 54, stk. 1 ķ tingskipanini.

Hešin Zachariasen Niklįi Petersen Jenis av Rana Gerhard Lognberg
Alfred Olsen Kristina Hįfoss Olaf ķ Garši Joensen Lisbeth L. Petersen
Finnleif Guttesen Rśni Hentze Jógvan į Lakjuni Poul Michelsen
Jógvan Arge Jógvan viš Keldu Henrik Old Hešin Mortensen
Jųrgen Niclasen Kįri P. Hųjgaard Sune Jacobsen  

1. višgerš 10. aprķl 2003. Mįliš beint ķ trivnašarnevndina, sum tann 30. aprķl 2003 legši fram soljóšandi

Įlit

Landsstżriš hevur lagt mįliš fram tann 8. aprķl 2003, og eftir 1. višgerš tann 10. aprķl 2003 er taš beint trivnašarnevndini.

Nevndin hevur višgjųrt mįliš į fundum tann 23., 28. og 30. aprķl 2003.

Undir višgeršini hevur nevndin havt fund viš landsstżrismannin ķ almannamįlum.

Nevndin hevur frį Fķggjarmįlarįšnum fingiš upplżst, at Fķggjarmįlarįšiš arbeišir viš at gera broytingar ķ jįttanarskipanini. Ein av broytingunum er, at tilsagnir um studning verša śtreišslufųrdar, tį tęr verša givnar, eins og gjųrt veršur eftir nżggju donsku jįttanarskipanini frį 2001. Henda broyting kemur tó ķ fyrsta lagi ķ gildi viš įrsbyrjan 2004. Neyšugt hevši ikki veriš viš lógaruppskotinum, um henda reglan um śtreišslufųring longu var ķ gildi ķ jįttanarskipanini. Hetta hevši tó veriš treytaš av, at rśm er fyri samlašu tilsųgnini ķ inniverandi fķggjarįri.

Tķskil er lógaruppskotiš eitt eindųmi, hvat fķggingarhįtti višvķkir.

Harumframt fegnast Jųrgen Niclasen um, at Lųgtingiš viš hesum uppskoti ger karmar fyri, at kommunurnar fįa sett veruliga gongd aftur į bygging av ellis- og rųktarheimum. Viš hesum uppskoti veršur heimilaš landsstżrinum at lata stušul upp til 500.000 kr. fyri bśplįssiš, tó ķ mesta lagi helvtina av byggikostnašinum. Hetta svarar til ein byggikostnaš upp į 1.000.000 kr. fyri hvųrt bśplįss. Tųrvurin er stórur, og tķ er neyšugt at fįa peningin at rųkka longur, um vit skulu gera okkum vónir um at nųkta tųrvin innan fyri stutta tķš. Tķ mį landsstżriš virka viš til at halda kostnašinum nišri, og tó halda stųšiš. Vit hava seinasta įriš sęš barnagaršar bygdar fyri nęstan helvtarprķs ķ mun til įšur bygt, har stųšiš er fult į hędd viš okkara krųv. Hetta er prógv um, at taš ber til at fįa pening at rųkka longur, har śrslitiš er, at ikki bara tey fįu fįa gleši av tķ. Heitt veršur tķ į landsstżrismannin um at virka fyri, at peningurin į hesum ųki rųkkur longur – fleiri til hjįlpar og ųllum til sóma.

Ein samd nevnd tekur undir viš mįlinum og męlir Lųgtinginum til at samtykkja uppskotiš.

2. višgerš 2. mai 2003. §§ 1 og 2 samtyktar 31-0-0. Uppskotiš fer soleišis samtykt til 3. višgerš.

3. višgerš 2. mai 2003. Uppskotiš, sum samtykt viš 2. višgerš, endaliga samtykt 31-0-0. Mįliš avgreitt.

Ll.nr. 81 frį 08.05.2003