Fyrispurningur um mvg av įvķsum veitingum til pensjónistar

100-32 Fyrispurningur til Karsten Hansen, landsstżrismann, višvķkjandi mvg av įvķsum veitingum til pensjónistar

Oršaskifti

Įr 2000, hósdagin 2. november, bošaši formašurin frį omanfyri nevnda fyrispurningi frį Hešin Mortensen, lųgtingsmanni, sum var soljóšandi:

Fyrispurningur 

  1. Tekur landsstżrismašurin undir viš, at pensjónistar sleppa undan at gjalda MVG av sjónvarpsgjaldinum, śtvarpsgjaldinum, olju og el-orku?
  2. Hvussu nógv rinda fųroyskir pensjónistar ķ MVG av sjónvarpsgjaldinum, śtvarpsgjaldinum,
  3. olju og el-orku?

  4. Kann landsstżrismašurin vįtta, at taš er umsitingarliga einfalt at gera hesar neyšugu śtreišslur hjį pensjónistum MVG-frķar?
  5.  

    Višmerkingar:

    Fųroyskir pensjónistar hava ikki ov nógv at liva av. Tann sera avmarkaša pensjón, teir fįa frį landinum, rųkkur ikki langt.

    Taš er at "fųje spot til skade", at landiš samstundis tekur pensjónina innaftur ķ gjųgnum skattin.

    Fyri pensjónistin er taš taš sama, um skatturin eitur inntųkuskattur, ella hann eitur meirvišisgjald, ella okkurt heilt trišja.

    Fųroyskir pensjónistar vóru ungir ķ teimum tķšum, tį nęrum eingin hevši rįš til nakran lestur, og fį fingu nakra formliga śtbśgving. Hóast taš, bygdu tey hetta land, virkašu og rindašu sķn skatt.

    Umstųšurnar tį loyvdu ikki privatari pensjónsuppsparing. Yngru ęttarlišini ķ dag hava fyri stóran part lut ķ eini pensjónsskipan, sum fer at gera teimum lķviš lęttari, tį aldurin kemur.

    Men fyri tey eldru ķ dag eru inntųkurnar sera smįar. Hóast taš, vilja okkara pensjónistar fegnir gjalda fyri seg, gjalda śtvarp, sjónvarp, olju og el.

    Men tį MVG veršur lagt į hesi gjųld – tį gerst hśsarhaldiš ov tungt.

    Landsstżrismašurin ķ fķggjarmįlum eigur at greiša tinginum og Fųroya fólki frį, hvussu nógv vanligir pensjónistar lata landinum ķ MVG fyri śtvarp, sjónvarp, olju og el. Bęši hvussu nógv stakir pensjónistar og giftir pensjónistar lata, bęši fólk ķ egnum hśsum og leiguķbśšum.

    MVG’iš tykist lętt at taka av į hesum vųrum og tęnastum. Talan er bara um at leggja eina kodu inn ķ telduskipanina, so vųran til tann pensjóneraša kundan veršur skrįsett sum "ikki MVG skyldug". Hetta er nakaš, allar telduskipanir klįra.

    Til ber at nżta sama framferšarhįtt, sum tį talan er um busskort. Eitt einfalt prógv fyri, at viškomandi er pensjónistur, so veršur ein annar prķsur kravdur av sęr sjįlvum.

    Viš einum metstórum yvirskoti ķ landskassanum eiga vit at lata ein skattalętta, sum merkist hjį teimum, sum mest tųrva.

    At lętta um hjį teimum eldru į henda hįtt er ikki meir enn sųmiligt.

    Į tingfundi 10. november 2000 var uttan atkvųšugreišslu samtykt, at fyrispurningurin skal svarast.

    Į tingfundi 5. desember 2000 svaraši Karsten Hansen, landsstżrismašur, fyrispurninginum soleišis:

Svar

Til spurningin, um eg taki undir viš, at pensjónistar sleppa undan at gjalda MVG av sjónvarpsgjaldinum, śtvarpsgjaldinum, olju og el-orku, kann eg ķ stuttum svara, at eg ķ prinsippinum ikki taki undir viš, at tey peningaliga veikastu ķ samfelagnum verša órķmiliga hart rakt av skatti og avgjųldum. Hetta skal havast ķ huga, tį skatta-, avgjalds og almannalóggįvan veršur lųgd til ręttis, men eg taki ikki undir viš, at penjónistar sleppa undan at gjalda MVG av nevndu śtreišslum.

Fyri at lętta um hjį pensjónistum veršur stušul veittur į fķggjarlógini, iš er ętlašur sum ķskoyti til olju, sjónvarps- og śtvarpsgjald hjį pensjónistum. Stušulin veršur veittur av jįttanini į hųvušskonto "Višbót til įvķsar pensjónistar". Hetta er ein lógarbundin jįttan, og allir pensjónistar hava rętt til henda stušul sambęrt teimum treytum, sum eru nevndir ķ višmerkingunum til kontoina. Į fķggjarlógaruppskotinum 2001 er višbótarupphęddin 3.387,00 kr. um įriš. Ķ lųtuni er višbótarupphęddin sostatt nakša hęgri enn mettu MVG-śtreišlsurnar til sjónvarpsgjald, śtvarpsgjald og olju.

Taš eru serliga hųgu oljuprķsirnir, sum tyngja nógv um hśsarhaldiš hjį pensjónistum ķ lųtuni. Hetta eri eg greišur yvir, og eg ętli męr eisini at taka stig til, at nakaš veršur gjųrt viš henda trupulleika.

Tį uppskotiš um avtųku av brennioljugjaldinum varš višgjųrt ķ tinginum herfyri, nevndi eg millum annaš, at brennioljugjaldiš er ein umhvųrvisskattur og ein avtųka av gjaldinum ikki eggjar fólki til at brśka minni olju til gagns fyri umhvųrviš. Eg nevndi eisini, at um śtreišslurnar til olju gerast órķmiliga stórar hjį pensjónistum, so skal hetta loysast viš almannalóggįvuni, men hetta er ikki mķtt mįlsųki. Eg mį nś įsanna, at oljuprķsirnir hava veriš stųšugt vaksandi, og eingi śtlit eru fyri, at prķsirnir fara at lękka stórvegis ķ bręši. Eg fara tķ sjįlvur at taka stig til at lętta um hjį pensjónistum og venda męr til landsstżrismannin ķ almanna og heilsumįlum, Helenu Dam į Neystabų, og bišja hana endurskoša jįttanina į kontoini "Višbót til įvķsar pensjónistar", soleišis at pensjónistar fįa eina hęgri višbót, nś oljuprķsirnir eru so hųgir. Taš skal ķ hesum sambandi višmerkjast, at taš ikki eru avgjųldini, men hękkandi prķsir į heimsmarknašinum, sum eru orsųkin til, at prķsirnir eru hękkašir so nógv. Brennioljugjaldiš er lęgri nś enn taš var ķ bęši 1998 og 1999.

Fųroyskir pensjónistar rinda 25% ķ MVG av sjónvarpsgjaldinum, śtvarpsgjaldinum, olju og el-orku. Įrliga sjónvarpsgjaldiš er 1.500,00 kr., og įrliga śtvarpsgjaldiš er somuleišis 1.500,00 kr. Sambęrt fķggjarętlanunum, iš peningastovnarnir gera fyri kundar sķnar, ķ sambandi viš fķggjarkonto, eru įrligu mišal śtreišslurnar til olju 12.000,00 kr. og til el-orku 7.000,00 kr. fyri hvųrt hśski. Įrligu mišal śtreišslurnar til olju og el-orku hjį pensjónistum eru helst nakaš lęgri, men um mišaltųlini hjį peningastovnunum verša nżtt, so rinda pensjónistar (1.500,00+1.500,00+12.000,00+7.000,00) x 20% = 4.400,00 kr. įrliga ķ MVG av sjónvarpsgjaldinum, śtvarpsagjaldinum, olju og el-orku.

Til spurningin um eg kann vįtta, at taš er umsitingarliga einfalt at gera sjónvarps-, śtvarps-, olju- og el-orkuśtreišslurnar hjį pensjónistum MVG-frķar, er svari, at taš er taš ikki. Annars havi eg fylgjandi višmerkingar til spurningin.

Myndugleikarnir hava įlagt virkjum, sum eru skrįsett sambęrt MVG-lógini, at krevja meirvišisgjald av vinnuligari sųlu av vųrum, tęnastum og innflutningi til landskassan. MVG- skrįsett virki krevja tķ meirviršisgjaldiš inn fyri landskassan, og er hetta tķ ein tęnasta, sum vinnan ger fyri landskassan.

Įšrenn MVG-lógin kom ķ gildi 1. januar 1993 var vinnan samd um, at lógin skuldi vera so einfųld sum tilbar, viš so fįum undantųkum som mųguligt. Sķšan tį eru fleiri undantųk komin ķ MVG-lógina og vinnan hevur stundum gramt seg um, at lógin er voršin truplari at umsita, so hvųrt fleiri undantųk eru komin ķ lógina.

Ķ prinsippinum eri eg tķ ķmóti, at fleiri undantųk koma ķ MVG-lógina. Eg vil tķ heldur męla til, at hesar śtreišslur hjį pensjónistunum gerast lęttari viš at hękka jįttanina į kontioini "Višbót til įvķsar pensjónistar". Į henda hįtt fįa vit eisini eitt betri yvirlit yvir hvussu tyngjandi hųgu oljuprķsirnir eru voršnir hjį pensjónistunum, og višbótin veršur sostatt eisini ręttvķsari.

Hetta er eisini ķ trįš viš stevnumišiš um bruttofisering av śtreišslum og inntųkum landskassans. Viš hesum veršur stušulin veittur beinleišis gjųgnum almannalóggįvuna, ķstašin fyri óbeinleišis gjųgnum MVG-lógina.

Samanumtikiš eigur hetta at hjįlpa meira um hjį pensjónistunum, enn at sleppa teimum undan at gjalda MVG av sjónvarpsgjaldinum, śtvarpsgjaldinum, olju og el-orku.

Mįliš avgreitt.