Fyrispurningur um frķskślalóg

100-56 Fyrispurningur til Tórbjųrn Jacobsen, landsstżrismann, višvķkjandi lóg um frķskślar

 

Įr 2001, frķggjadagin 6. aprķl, bošaši formašurin frį omanfyri nevnda fyrispurningi frį Jógvan į Lakjuni, lųgtingsmanni, sum var soljóšandi:

Fyrispurningur  

  1. Nęr fer landsstżrismašurin at leggja uppskotiš til lųgtingslóg um frķskślar fyri tingiš, sum arbeišsbólkur, settur av landsstżrismanninum ķ mentamįlum ķ august 1999, fyri meira enn einum įri sķšani lęt śr hondum?
  2. Um landsstżrismašurin ikki ętlar at leggja uppskotiš fyri tingiš, veršur hann bišin um at greiša tinginum frį, hvķ hetta ikki veršur gjųrt, og hvussu hann so tulkar oršini ķ samgonguskjalinum, har sagt veršur, at mųguleiki skal vera fyri frķskślum.

Višmerkingar:

Ķ samgonguskjalinum, sum sitandi samgonga skrivaši undir 9. mai 1998, standa hesi oršini: "Mųguleiki skal vera fyri frķ- og eftirskślum."

Ķ mars mįnaši ķ fjųr legši Signar į Brśnni, iš tį var landsstżrismašur ķ mentamįlum, uppskot til lóg um eftirskślar fyri tingiš, og 9. mai 2000 varš taš viš 3. višgerš samtykt viš 32-0-0 atkvųšum.

Ķ august mįnaši ķ 1999 setti landsstżrismašurin eisini ein arbeišsbólk, iš skuldi lżsa mįliš um frķskślar og tųrvin į hesum ķ samfelagi okkara. Arbeišsbólkurin skuldi skriva įlit um mįliš, geva landsstżrismanninum ummęli av mįlinum, gera eitt lógaruppskot um frķskślar at leggja fyri Lųgtingiš og lżsa vęntandi fķggjarligar avleišingar, um eitt lógaruppskot um frķskślar veršur samtykt."

Arbeišsbólkurin var mannašur viš tveimum umbošum frį Fųroya Lęrarafelag, einum umboši fyri Mentamįlastżriš, einum umboši frį Adventistaskślanum og einum umboši, sum hevši royndir frį frķskśla ķ Danmark. Ķ sambandi viš sjįlvt lógaruppskotiš varš lųgfrųšingur eisini knżttur at arbeišsbólkinum.

Arbeišsbólkurin fekk įlagt at gera seg lidnan viš arbeišiš ķ januar 2000 viš tķ grundgeving, at ętlanin var at leggja mįliš fyri tingiš ķ somu tingsetu. Įlitiš var eisini lišugt ķ januar ķ fjųr, men seinni hoyrdist, at įlitiš var komiš nakaš seint til hoyringar, og kundi tķ ikki leggjast fram tį.

Ķ svari til ófrįbošašan fyrispurning um frķskślar frį Jenis av Rana, lųgtingsmanni, 20. februar ķ įr, segši Tórbjųrn Jacobsen, landsstżrismašur, at hann ikki ętlaši at leggja uppskotiš fyri tingiš, men taš var eitt sindur ógreitt, um landsstżrismašurin bert sipaši til hesa tingsetuna, ella um hann veruliga bošaši frį, at hann hevši lagt uppskotiš į hillina og als ikki ętlaši at koma ķ tingiš viš tķ.

Endamįliš viš hesum fyrispurninginum er tķ - nś bara eitt įr er eftir av hesum samgonguskeišinum - at spyrja landsstżrismannin ķ mentamįlum, hvussu langt hann er komin viš hesum spurninginum, og nęr hann fer at leggja lógaruppskotiš fyri tingiš.

Um landsstżrismašurin veruliga ętlar at ignorera oršingina um frķskślar ķ samgonguskjalinum, veršur hann bišin um at grundgeva fyri hesum.

- - - - -

Į sķšu 16 ķ įlitinum frį arbeišsbólkinum, sum hevur arbeitt viš uppskoti til frķskślalóg, veršur sagt um tųrvin og ręttin til frķskślar:

"Hyggja vit at londunum rundan um okkum, er taš soleišis, at rętturin til at stovna og reka frķskślar veršur mettur sum ein sjįlvsagdur demokratiskur ręttur. Tó eru sera ymiskar sišvenjur og lógir fyri, hvussu lętt - ella torfųrt - taš er at reka frķskślar, hvussu umfatandi taš almenna eftirlitiš er, og hvussu stóran part av śtreišslunum taš almenna fķggjar.

Taš ber vęl til at taka stųšu til ein demokratiskan rętt uttan at taka stųšu til taš, sum kann fremjast śt frį heum rętti. T.d. er neyvan nakar ķmóti skrivifręlsi ( - sum er lutvķst alment fķggjaš - ), hóast eingin kann taka undir viš ųllum, sum kemur alment į prent. Į sama hįtt ber til at vera fyri, at frķskślar eru loyvdir ( - og lutvķst alment fķggjašir - ), hóast ein er ķmóti frķskślum sum so. - At vera fyri at loyva frķskślum er ikki taš sama sum at vera fyri frķskślum.

At gera taš mųguligt at stovna og reka frķskślar ķ Fųroyum er enn eitt stig į leišini til at seta ķ verk heimsyvirlżsing Sameindu Tjóša um mannaręttindi, har §26, stk.3, er soljóšandi: "Foreldur hava fyrsta rętt at velja, hvat slag av undirvķsing skal vera givin bųrnum teirra."

Taš kann ikki vera ein almenn uppgįva at gera av, hvųrt tųrvur er į frķskślum ķ Fųroyum ella ikki, lķka lķtiš sum taš er ein almenn uppgįva at stovna og reka frķskślar.

Uppgįvan hjį tķ almenna er at seta lógargrundarlagiš fyri frķskślum. Og so mį taš vķsa seg, um taš finnast fólk, iš meta tųrvin į frķskślum vera so stóran, at tey fara undir at stovna og reka ein frķskśla. Rętturin til at gera hetta mį metast sum ein partur av teimum demokratisku ręttindunum ķ samfelag okkara."

Viš hesum višmerkingum veršur landsstżrismašurin bišin um at svara fyrispurninginum.

Į tingfundi 6. aprķl 2001 varš samtykt uttan atkvųšugreišslu, at fyrispurningurin skal svarast.

Į tingfundi 27. aprķl 2001 svaraši Tórbjųrn Jacobsen, landsstżrismašur, fyrispurninginum soleišis:

Svar

Mįliš avgreitt.