Fyrispurningur um flyting frį § 6

100-66 Fyrispurningur til Anfinn Kallsberg, lųgmann, višvķkjandi flyting av višlķkahalds- og lųgukonti frį § 6 til stżrini

 

Įr 2001, frķggjadagin 6. aprķl, bošaši formašurin frį omanfyri nevnda fyrispurningi frį Hergeir Nielsen, lųgtingsmanni, sum var soljóšandi:

Fyrispurningur       

Lųgmašur veršur spurdur,

  1. um hann kann greiša Lųgtinginum frį, hvussu hann skilir Lųgtingsins einmęltu samtykt av fķggjarlógini um at flyta allar višlķkahalds- og lųgukonti frį § 6 śt til stżrini at umsita?
  2. hvussu heimildir, skyldur, įbyrgdarbżti og ręšisręttur verša skipaš, eftir at hann umsitingarliga ķ fleiri fųrum hevur bżtt somu greinar śt į fleiri landsstżrismenn at umsita?
  3. hvķ hann ikki hevur kunnaš Lųgtingiš um, at hann hevur broytt jįttanarskipanina?
  4. hvķ hann ikki hevur kunnaš Lųgtingiš um broytingarnar av įbyrgdarbżtinum hjį landsstżrismonnunum?
  5. um hann hevur ętlanir um ašrar broytingar ķ umsitingarųkjunum hjį landsstżrismonnunum?

Višmerkingar:

Viš 3. višgerš av fķggjarlógini 2001 samtykti Lųgtingiš soljóšandi uppskot frį meirilutanum ķ fķggjarnevndini: "Uppskotsstillararnir, iš mynda meirilutan ķ fķggjarnevndini, hava eftir fund viš landsstżriš gjųrt av at męla til at flyta tęr višlķkahalds- og lųgukonti, sum vóru fluttar undir 2. višgerš, aftur til stżrini, sum ķ upprunauppskotinum, tó soleišis at višlķkahalds- og lųguśtreišslurnar nś standa į hųvušskonti og sosatt ikki kunnu nżtast til annaš endamįl, uttan at Lųgtingiš samtykkir hetta."

Uppskotiš, sum varš samtykt viš 31-0-0 atkvųšum, segši, at allar višlķkahalds- og lųgukonti skuldu flytast frį § 6 og śt til stżrini at umsita?

Lųgmašur hevur flutt allar hesar konti mótsattan veg frį stżrunum og inn į § 6.

Hóast Lgtingiš pśra greitt undir oršaskiftinum viš 3. višgerš, og viš samtyktini viš 3. višgerš av fķggjarlógini gjųrdi vart viš, at taš broytti avgeršina hjį landsstżrinum um at savna byggi- og bygningsumsiting landsins undir landsstżrismannin ķ vinnumįlum, so hevur lųgmašur kortini įlagt stovnum og landsstżrismonnum at fylgja neyvt mótsattu mannagongd enn henni, iš Lųgtingiš samtykti skuldi vera.

Ķ jįttanarskipanini, sum stendur ķ lųgtingsfķggjarlógini, veršur sagt, at fķggjarlóg, fķggjarlógaruppseting, jįttanarslųg og višmerkingar eru tżšandi amboš hjį Lųgtinginum at stżra, įvirka og rašfesta śtreišslur og inntųkur landsins, og eru viš til at įseta, hvųrjar heimildir, skyldur og hvųrja įbyrgd ein landsstżrismašur hevur višvķkjandi umsiting av jįttanum.

Undir fķggjarlógaruppsetingini ķ somu lųgtingsfķggjarlóg veršur sagt, at ųll mįlsųki, iš ein landsstżrismašur hevur įbyrgd av, verša savnaš ķ eina grein.

Ilt er at skilja, hvussu lųgmašur skilir samanhangin millum Lųgtingsins vilja og atgeršir sķnar ķ sambandi viš sundurskiljing av heimildum, skyldum, įbyrgdarbżti og ręšisrętti av somu grein į fķggjarlógini.

Ilt er at skilja, hvussu lųgmašur ętlar at halda skil į įbyrgdarbżtinum hjį landsstżrismonnunum, tį iš fleiri landsstżrismenn umsita somu greinar į lųgtingsfķggjarlógini?

Sambęrt stżrisskipanarlógini bżtir lųgmašur mįlsųki landsstżrisins millum landsstżrismenninar og ansar eftir, at hesir umsita mįlsųki sķni į fullgóšan hįtt. Hetta kann lųgmašur gera sambęrt stżrisskipanarlógini, uttan at nakar kann leggja seg śt ķ avgeršir lųgmans.

Hinvegin, so standa avgeršir lųgmans ķ skerpandi strķš viš vilja Lųgtingsins og tęr mannagongdir, iš jįttanarskipanin įsetir, og tį ręšisrętturin hjį fleiri landsstżrismonnum ķ fleiri fųrum veršur fluttur yvir til annan landsstżrismann, uttan at Lųgtingiš veršur kunnaš um hetta, veršur lųgmašur spurdur omanfyri nevndu fyrispurningar.

Į tingfundi 6. aprķl 2001 varš samtykt uttan atkvųšugreišslu, at fyrispurningurin skal svarast.

Į tingfundi 2. mai 2001 svaraši Anfinn Kallsberg, lųgmašur, fyrispurninginum soleišis:

Svar:

Til 1.
Lųgmašur skilir einmęltu samtykt Lųgtingsins į tann hįtt, at Lųgtingiš, eftir at hava tosaš viš umboš fyri landsstżriš, metti broytingina at flyta allar lųgu- og višlķkahaldskontur til § 6 at vera ov ógvisliga. Ętlanin var, at Landsverkfrųšingurin og Vinnumįlastżriš saman viš hvųrjum ašalstżri sęr skuldu umrųša spurningin um, hvussu landsstżriš į smidligasta hįtt kundi fremja hesa broyting serliga višvķkjandi višlķkahaldi, įšrenn broytingin į fķggjarlógini varš framd. Hetta skuldi gerast, hóast spurningurin um mišsavnan av byggiumsitingini longu hevši veriš gjųlla višgjųrdur bęši viš ašalstjórar og į landsstżrisfundum. Tķverri var broytingaruppskotiš ķ fķggjarlógaruppskotinum gjųrt so mikiš brįdliga, at taš ikki varš nóg vęl umrųtt viš teir einstųku landsstżrismenninar og ašalstżri, įšrenn uppskotiš um broytingina ķ fķggjarlógaruppskotinum varš latin fķggjarnevnd Lųgtingsins. Hetta gjųrdi, at einstakir landsstżrismenn og ašalstżri fųldu seg ótryggan viš broytingarnar.

Til 2.
Heimildir, skyldur, įbyrgdarbżti og ręšisręttur verša skipaš sum higartil, tó viš tķ broyting at heimildir, skyldur, įbyrgd og ręšisręttur til hųvušskonturnar: 2.11.1.21, 7.23.3.06, 7.23.3.08, 7.23.6.12, 7.23.6.14 og 7.23.6.15, 8.20.3.08, 8.21.6.02 og 8.21.6.16 eru lagdar til landsstżrimannin ķ vinnumįlum, iš hevur įbyrgdina av Landsverkfrųšinginum, iš skal taka sęr av allari bygging og byggitekniskari fyrisiting landsins. Lųgmašur hevur her bżtt mįlsųki landsstżrisins millum landsstżrismenninar sambęrt § 33 stk. 1, ķ stżrisskipanarlógini.

Til 3:
Lųgmašur hevur ikki broytt jįttanarskipanina.

Til 4:
Lųgmašur hevur ikki kunnaš Lųgtingiš formliga um avgerš hansara at bżta mįlsųkini, so at bygging og byggifyrisiting veršur lųgd til serstakan tekniskan stovn. Heldur ikki hevur lųgmašur kunnaš Lųgtingiš formliga um ašrar broytingar ķ mįlsbżtinum, iš eru gjųrdar, sum til dųmis flyting av sjśkrasystraskślanum frį landsstżrismanninum ķ heilsumįlum til landsstżrismannin ķ mentamįlum og flyting av Jaršfrųšissavninum frį landsstżrismanninum ķ mentamįlum til landsstżrismannin ķ oljumįlum. Hetta varš tó óbeinleišis kunngjųrt fyri Lųgtinginum, tį samsvarandi jįttanir vóru fluttar į fķggjarlógini.

Lųgmašur heldur taš vera rętt at kunna Lųgtingiš formliga um broytingar ķ mįlsbżtinum og fer tķ at broyta mannagongd, so at hetta veršur gjųrt ķ framtķšini.

Til 5:
Lųgmašur hevur ķ lųtuni ikki ętlanir um ašrar broytingar ķ umsitingarųkjunum hjį landsstżrismonnunum uttan taš, at hann framvegis umhugsar at flyta partar av višlķkahaldsjįttanunum og allar nżķlųgur innan bygging til § 6, so at hetta virksemiš kann verša fyrisitiš av tekniska stovninum Landsverkfrųšinginum. Įšrenn hetta veršur gjųrt, er tó neyšugt at nįgreina, hvussu bżtiš ķ sambandi viš višlķkahald kann gerast į ein smidligan og virknan hįtt. Annars skal višmerkjast, at lųgmašur alla tķšina heldur eyga viš, um broytingar ella tillagingar eiga at verša gjųrdar, jśst til tess at fįa landsfyrisitingina at virka so vęl sum gjųrligt.

Višmerking
Ķ mai 1999 var embętismannabólkur settur at gera eitt uppskot til skipan av byggi- og bygningsumsiting. Hetta metti lųgmašur vera neyšugt m.a. fyri at sleppa undan, at hvųrt ašalstżri sęr byggir upp byggifrųšiliga serfrųši og deildir, so at landsfyrsitingin gjųrdist bęši dżrari, og byggiserfrųšin fór at verša meira spjadd. Harafturat kemur, at nśverandi landsarkitektur sķšani stovnsetanina av ašalstżrum ķ 1997 hevur arbeitt mest sum ķ leysari luft, uttan at hava veruliga įbyrgd av teimum byggimįlum, iš hann hevur veriš partur av. Eftir at lųgmašur fekk uppskotini frį arbeišsbólkinum, hevur hann fleiri feršir umrųtt mįliš į landsstżrisfundi, og nógvir ivaspurningar hava eftirfylgjandi veriš kannašir og svarašir ķ hesum sambandi. Seinast ķ august 2000 bošaši lųgmašur landsstżrismonnum og ašalstjórum frį, at hann hevši tikiš avgerš um, at sentrala skipanin innan bygging skal fįast at virka frį 1. januar 2001. Tķverri komu samsvarandi broytingarnar ikki viš ķ fķggjarlógaruppskotiš fyri 2001 beinanvegin.

Skipanin ķ sambandi viš bygging er nś broytt į ein varisligan hįtt, so at taš ķ fyrstu atlųgu bert eru nżggj byggimįl, iš eru flutt til Landsverkfrųšingin.

Frį fyrsta januar eru trķggir serfrųšingar į byggiųkinum fluttir frį ųšrum stżrum til Landssverkfrųšingin. Harafturat hevur Landsverkfrųšingurin gjųrt uppskot til vegleišingar og mannagongdir, so at henda nżggja skipan kann tryggja, at almenn bygging og višlķkahald veršur gjųrt į ein skikkašan, virknan og skinsamiligan hįtt, so at viršir landsins ikki fara fyri skeyti, og at ķlųgurnar til bygging verša fullnżttar allari fyrisitingini til frama.

Taš veršur framvegis tann einstaki landsstżrismašurin, sum skal lżsa sķn tųrv og taka stig til nżķlųgur į sķnum mįlsųki. Harafturat veršur taš eisini tann einstaki landsstżrismašurin, sum į sķnum ųki skal manna bygginevndir og seta neyšugu krųvini til funktionalitet og innihald. Hinvegin veršur taš, sum ķ fleiri av okkara grannalondum, leikluturin sum byggiharrri, iš veršur mišsavnašur ķ einum tekniskum stovni viš serkųnum fólki jśst til hetta endamįl.

Mįliš avgreitt.