Fyrispurningur um lųgur og višlķkahald

100-67 Fyrispurningur til Anfinn Kallsberg, lųgmann, višvķkjandi mįlsųkinum ķlųgur og stųrri višlķkahaldsarbeiši

 

Įr 2001, frķggjadagin 6. aprķl, bošaši formašurin frį omanfyri nevnda fyrispurningi frį Vilhelm Johannesen, lųgtingsmanni, sum var soljóšandi:

Fyrispurningur   

  1. Hvussu kann lųgmašur mitt ķ einum fķggjarįri, mešan fķggjarlógin viš einmęltari samtykt um ręšisręttin į jįttanum til ķlųgur og stųrri višlķkhaldsarbeišir er galdandi, loyva sęr viš fyrisitingarligari avgerš at ganga beint ķ móti viljanum hjį Lųgtinginum?
  2. Hvķ er mįlsųkisbżti lųgmans sambęrt stżrisskipanarlógini § 33, stk. 1, ikki įsett ķ kunngerš soleišis, at almenningurin veršur kunnašur, tį iš broytingar verša gjųrdar ķ mįlsųkisbżtinum ?

Višmerkingar:

Til 2. višgerš av uppskotinum til lųgtingsfķggjarlóg fyri 2001 hevši meirilutin ķ fķggjarnevndini (umbošini fyri samgonguflokkarnar) fleiri broytingaruppskot, sum hųvdu til endamįls at flyta allar jįttanir til ķlųgur og višlķkahald frį ymsu stżrunum til grein 6: Vinnumįl.

Ķ višmerkingunum segši meirilutin m. a.: "Landsstżriš hevur avgjųrt at savna byggi- og bygnings-umsiting landsins og skipa hana undir Landsverkfrųšingsstovnin. Hon fęr byggiteknisku įbyrgdina av ųllum landsins bygningum og ręšisrętt yvir peningajįttanum. Byggi- og bygningsumsitingin skal umframt nż- og umbyggingum, taka sęr av stųrri višlķkahaldsarbeiši og góškenna allar leigusįttmįlar."

Vķšari segši meirilutin ķ višmerkingum sķnum: "Nevndu mįl verša ķ dag umsitin lutvķst av Fķggjar-mįlastżrinum og lutvķst av ųllum ųšrum stżrum. 3 starvsfólk arbeiša burturav viš bygningstekniskum mįlum. Talan er um 2 starvsfólk hjį Fķggjarmįlastżrinum – landsarkitektafunktiónin – og eitt starvsfólk hjį Almanna- og heilsumįlastżrinum. Hesi starvsfólk og neyšug jįttan 1,2 mió. kr. veršur flutt frį nevndu stżrum til Landsverkfrųšingsskrivstovuna."

Viš 2. višgerš av fķggjarlógaruppskotinum, sum var tann 18. desember 2000, varš eitt drśgt og ofta hart oršaskifti um hesi broytingaruppskot meirilutans. Andstųšuumbošini vķstu į, at her var talan um at flyta ręšisręttin frį ųllum hinum ašalstżrunum til Vinnumįlastżriš, og sostatt talan um eina mišsavning av ųllum jįttanum til ķlųgur og stųrri višlķkahaldsarbeišir hjį almennu stovnunum. Andstųšuumbošini mótmęltu haršliga hesi ętlan landsstżrisins og meirilutans.

Oršadrįtturin viš 2. višgerš fųrdi viš sęr, at til 3. višgerš, sum var 20. desember 2000, hevši meirilutin ķ fķggjarnevndini broytt stųšu. Nś kom eitt broytingaruppskot frį Finnboga Arge, Jógvan Durhuus, Heina O. Heinesen og Sįmal Petur ķ Grund, sum hevši til endamįls, at flyta tęr jįttanir til ķlųgur og stųrri višlķkahaldsarbeišir, sum vóršu fluttar undir 2. višgerš, aftur til stżrini. Broytingar-uppskotiš varš samtykt viš 31 – 0 – 0 atkvųšum.

Ķ višmerkingunum til broytingaruppskotiš segši meirilutin m. a.: "Uppskotsstillararnir, iš mynda meirilutan ķ fķggjarnevndini, hava eftir fund viš landsstżriš gjųrt av at męla til at flyta tęr višlķkahalds- og lųgukonti, sum vóršu fluttar undir 2. višgerš, aftur til stżrini, sum ķ upprunauppskotinum, tó soleišis at višlķkahalds- og lųguśtreišslurnar nś standa į hųvušskonti og sostatt ikki kunnu nżtast til annaš endamįl, uttan at Lųgtingiš samtykkir hetta."

Hetta er ein pśra greiš tala. Og broytingaruppskotiš frį teimum fżra veršur einmęlt samtykt ķ Lųgtinginum. Sostatt kann als eingin ivi vera um, hvųr Lųgtingsins vilji er ķ hesum mįli. Men nś havi eg fingiš at vita, at lųgmašur viš eini broyting ķ bżtinum av mįlsųkjum millum landsstżrismenninar hevur lagt ręšisręttin yvir ųllum jįttanum til ķlųgur og stųrri višlķkahaldsarbeišir til landsstżrismannin ķ vinnumįlum at umsita.

T. v. s. at lųgmašur viš eini fyrisitingarligari avgerš hevur gjųrt beint ķmóti viljanum hjį einum einmęltum Lųgtingi, sum kom til sjóndar viš atkvųšugreišsluni 20. desember 2000. Loyvi męr tķ at seta lųgmanni hesar spurningar:

Į tingfundi 6. aprķl 2001 varš samtykt uttan atkvųšugreišslu, at fyrispurningurin skal svarast.

Į tingfundi 2. mai 2001 svaraši Anfinn Kallsberg, lųgmašur, fyrispurninginum soleišis:

Svar:

Til 1.
Sambęrt § 33, stk. 1, ķ stżrisskipanarlógini bżtir lųgmašur mįlsųki landsstżrisins millum landsstżrismenninar. Teir sita fyri mįlsųkjum sķnum hvųr sęr. Ręšisrętturin fylgir mįlsųkinum. Lųgmašur hevur avgjųrt, at mįlsųki og ręšisręttur til hųvušskonto: 2.11.1.21, 7.23.3.06, 7.23.3.08, 7.23.6.12, 7.23.6.14 og 7.23.6.15, 8.20.3.08, 8.21.6.02 og 8.21.6.16 er lagdur til landsstżrimannin ķ vinnumįlum, iš hevur įbyrgdina av Landsverkfrųšinginum, iš ętlandi skal taka sęr av allari byggi- og bygningsumsiting landsins.

Lųgmašur hevur ikki gjųrt nakrar broytingar ķ ręšisręttinum til višlķkahaldsarbeišir.

Til 2.
Lųgmašur hevur higartil ikki havt ta mannagongd, at mįlsųkisbżti lųgmans sambęrt stżrisskipanarlógini § 33, stk. 1, verša įsett ķ kunngerš, so at almenningurin veršur formliga kunnašur, tį broytingar verša gjųrdar ķ mįlsųkisbżtinum. Lųgmašur heldur tó, at formlig kunngeršing av mįlsbżti hevši veriš hóskandi. Lųgmašur fer tķ at umhugsa henda spurning viš mųguligari broyting av mannagongdini fyri eyga.  

Višmerking
Ķ mai 1999 var embętismannabólkur settur at gera eitt uppskot til skipan av byggi- og bygningsumsiting. Hetta metti lųgmašur vera neyšugt m.a. fyri at sleppa undan, at hvųrt ašalstżri sęr byggir upp byggifrųšiliga serfrųši og deildir, so at landsfyrsitingin gjųrdist bęši dżrari, og byggiserfrųšin fór at verša meira spjadd. Harafturat kemur, at nśverandi landsarkitektur sķšani stovnsetanina av ašalstżrum ķ 1997 hevur arbeitt mest sum ķ leysari luft, uttan at hava veruliga įbyrgd av teimum byggimįlum, iš hann hevur veriš partur av. Eftir at lųgmašur fekk uppskotini frį arbeišsbólkinum, hevur hann fleiri feršir umrųtt mįliš į landsstżrisfundi, og nógvir ivaspurningar hava eftirfylgjandi veriš kannašir og svarašir ķ hesum sambandi. Seinast i august 2000 bošaši lųgmašur landsstżrismonnum og ašalstjórum frį, at hann hevši tikiš avgerš um, at sentrala skipanin innan bygging skal fįast at virka frį 1. januar 2001. Tķverri komu samsvarandi broytingarnar ikki viš ķ fķggjarlógaruppskotiš fyri 2001 beinanvegin.

Skipanin ķ sambandi viš bygging er nś broytt į ein varisligan hįtt, so at taš ķ fyrstu atlųgu bert eru nżggj byggimįl, iš eru flutt til Landsverkfrųšingin.

Frį fyrsta januar eru trķggir serfrųšingar į byggiųkinum fluttir frį ųšrum stżrum til Landssverkfrųšingin. Harafturat hevur Landsverkfrųšingurin gjųrt uppskot til vegleišingar og mannagongdir, so at henda nżggja skipan kann tryggja, at almenn bygging og višlķkahald veršur gjųrt į ein skikkašan, virknan og skinsamiligan hįtt, so at viršir landsins ikki fara fyri skeyti, og at ķlųgurnar til bygging verša fullnżttar allari fyrisitingini til frama.

Taš veršur framvegis tann einstaki landsstżrismašurin, sum skal lżsa sķn tųrv og taka stig til nżķlųgur į sķnum mįlsųki. Harafturat veršur taš eisini tann einstaki landsstżrismašurin, sum į sķnum ųki skal manna bygginevndir og seta neyšugu krųvini til funktionalitet og innihald. Hinvegin veršur taš, sum ķ fleiri av okkara grannalondum, leikluturin sum byggiharrri, iš veršur mišsavnašur ķ einum tekniskum stovni viš serkųnum fólki jśst til hetta endamįl.

Mįliš avgreitt.