Fyrispurningur um skatting pensjónsveitingar

100-70 Fyrispurningur til Anfinn Kallsberg, lųgmann, um skatting av pensjónsveitingum

 

Įr 2001, frķggjadagin 6. aprķl, bošaši formašurin frį omanfyri nevnda fyrispurningi frį Kristian Magnussen, lųgtingsmanni, sum var soljóšandi:

Fyrispurningur     

  1. Landsstżrismįlanevndin og nś eisini Landsgrannskošanin hava sett fram iva um ręttleikan ķ umsitingini av frįdrįttinum ķ skattskyldugu inntųkuni hjį fyritķšarpensjónistum, og spurningurin er tķ, hvķ kanningin hjį lųgmanni ķ penjónsmįlinum ikki fevndi um hesi višurskifti.
  2. Heldur lųgmašur, at frįdrįtturin ķ skattskyldugu inntųkuni hjį fyritķšarpensjónistum hevur veriš umsitin į ręttan hįtt.
  3. Ętlar lųgmašur at kanna hendan spurningin.

Višmerkingar

Ķ frįgreišing, dagfest 30. juni 2000, iš landsstżrismįlanevndin hevur sent lųgmanni, veršur sagt, at:

"Nęsti spurningurin er, um landsstżrismašurin ķ almanna- og heilsumįlum hevur heimild til at lękka ta lógarįsettu skattskyldugu pensjónina og ķ stašin hękka ta umsitingarligt įsettu skattafrķu pensjónina, vķsandi til eina įseting ķ lųgtingslóg um landsskatt og kommunuskatt um frįdrįtt ķ skattskyldugu inntųkuni?

Triši spurningurin er, um landsstżrismašurin ķ fķggjarmįlum hevur heimild til at lata vera viš at geva hęgstu og mišal fyritķšarpensjónistum tann ķ lųgtingslóg um landsskatt og kommunuskatt įsetta serliga frįdrįttin ķ skattskyldugu inntųkuni vķsandi til, at hesi reint teknist og fyri ein part hava fingiš ein samsvarandi frįdrįtt ķ skattskyldugu pensjónini?

Hevur "legalitetsprinsippiš" og įsetingin ķ stżrisskipanarlógini, um at "Eingin beinleišis ella óbeinleišis skattur mį verša įlagdur, broyttur ella avtikin uttan viš lųgtingslóg.", nakran tżdning ķ sambandi viš hesar bįšar spurningarnar?"

Ķ frįgreišing frį Landsgrannskošanini, latin lųgtingsgrannskošarunum ķ mars 2001, veršur vķst į, at:

"Ķ skrivum til landsstżrismannin ķ juli og ķ november 2000 gjųrdu vit vart viš, at višbótin samsvarar ikki viš įsetingarlógina, og at skattalógarbroytingin heimilar ikki landsstżrismanninum at įseta ašrar upphęddir enn tęr, sum eru nevndar ķ pensjónsįsetingarlógini. Ongin materiel heimild var at lękka lógarįsettu pensjónsvišbótina, og lógarbroytingin gav heldur ikki landsstżrismanninum heimild at rinda skattafrķar veitingar." Vķst veršur annars til s. 72 og 73 ķ frįgreišingini sum heild.

Ķ vįr samtykti Lųgtingiš broyting ķ lųgtingslóg um landsskatt og kommunuskatt, iš įsetti ein frįdrįtt ķ skattskyldugu inntųkuni hjį giftum og stųkum persónum, iš fįa hęgstu fyritķšarpensjón, upp į įvikavist kr. 17.900,- og kr. 16.700,- ķ mesta lagi um įriš, og hjį giftum og stųkum persónum, iš fįa mišal fyritķšarpensjón, upp į įvikavist kr.15.900,- og kr. 16.200,- ķ mesta lagi um įriš. Hesin inntųkufrįdrįttur veršur umsitin soleišis viš vęlsignilsi frį landsstżrismanninum ķ fķggjarmįlum, at Almannastovan rindar śt ein stóran part av pensjónsvišbótini, iš er skattskyldug, skattafrķtt. Teir fyritķšarpensjónistar, iš hava so mikiš av ašrari inntųku umframt pensjónina, at pensjónsvišbótin fellur burtur, fįa ikki henda frįdrįtt.

Taš er ófatiligt, at landsstżrismašurin ķ fķggjarmįlum, iš hevur įbyrgd av, at įsetingarnar ķ lógini um landsskatt og kommunuskatt verša umsitnar lógliga, hevur góškent, at allir fyritķšarpensjónistar ikki eru lķka fyri lógini.

Harumframt er taš sosialpolitiskt heilt burturviš, at teir fyritķšarpensjónistar, iš hava fųrleika og umstųšur at forvinna nakaš umframt pensjónina, į henda hįtt kanska hava minni eftir aftan į skatt, enn ein fyritķšarpensjónistur, iš ikki forvinnur meira enn, at hann hevur rętt til fulla pensjónsvišbót og fullan frįdrįtt.

Hesin inntųkufrįdrįttur, iš sum sagt veršur umsitin viš, at pensjónsvišbótin, iš er skattskyldug, veršur śtgoldin partvķs uttan um skattalógina, fór at virka viš pensjónsśtgjaldingunum mįnašarskiftiš aprķl/mai. Pensjónistar hava ikki fingiš įgóšan av hesum frįdrįtti fyri fyrstu 4 mįnaširnar ķ įr, og tķ hevur taš įhuga at fįa at vita, nęr hetta eftirgjaldiš veršur veitt teimum, iš hava rętt til taš, og hvussu og av hvųrjum taš fer at verša śtgoldiš.

Į tingfundi 6. aprķl 2001 varš samtykt uttan atkvųšugreišslu, at fyrispurningurin skal svarast.

Į tingfundi 2. mai 2001 svaraši Anfinn Kallsberg, lųgmašur, fyrispurninginum soleišis:

Svar:

Aftanį at landsstżrismįlanevndin hevši gjųrt frįgreišingina ķ pensjónsmįlinum kom fram, at landsstżrismašurin viš almanna- og heilsumįlum ikki hevši latiš landsstżrismįlanevndini ųll skjųl ķ mįlinum, sjįlvt um nevndin hevši bišiš um hetta.

Lųgmašur baš tķ sķna umsiting um at gera eina lųgfrųšiliga nišurstųšu av, hvųrt landsstżrismašurin hevši lųgmęta orsųk til ikki at lata landsstżrismįlanevnini ųll skjųl ķ mįlinum.

Nišurstųšan hjį umsitingini varš, at skjųlini, iš landsstżrismįlanevndin ikki hevši fingiš, vóru beinleišis viškomandi fyri mįliš, tķ tey vķstu, at spurningurin um heimildargrundarlagiš fyri pensjónskunngeršunum hevši veriš nįgreiniliga višgjųrdur ķ Almanna- og heilsumįlastżrinum. Landsstżrismašurin įtti tķ at havt latiš landsstżrismįlanevndini nevndu skjųl.

Mįliš endaši sum kunnugt viš, at landsstżrismašurin segši seg śr starvi.

Ķ frįgreišingini ķ pensjónsmįlinum setir landsstżrismįlanevndin eisini spurning viš ręttleikan ķ umsitingini av frįdrįttinum ķ skattskyldugu inntųkuni hjį fyritķšarpensjónistum t.v.s. viš embętisfųršsluna hjį landsstżrismanninum viš fķggjarmįlum.

Sambęrt stżrisskipanarlógini § 37 hava landsstżrismenn ręttarliga įbyrgd av fyrisitingini av teimum mįlsųkjum, sum lųgd eru til teirra. Lųgmašur kann tķ sostatt ongantķš įleggja einum landsstżismanni at umsita eina lųgtingslóg į serstakan hįtt.

Um so er, at landsstżrismašurin viš fķggjarmįlum umsitur frįdrįttin ķ skattskyldugu inntųkuni hjį fyritķšarpensjónistum skeivt, kann landsstżrismašurin įbyrgdast sambęrt lųgtingslógini um įbyrgd landsstżrisins, um annars vanligu treytirnar fyri at įbyrgdast sambęrt lųgtingslógini eru tilstašar. Einki er tó, iš bendir į, at so er.

Lųgmašur hevur bišiš landsstżrismannin viš fķggjarmįlum um at tryggja, at heimildargrundar-lagiš fyri umsitingini av frįdrįttinum ķ skattskyldugu inntųkuni hjį fyritķšarpensjónistum lųgfrųšiliga er rętt.

Mįliš avgreitt.