Eykajįttanarlųgtingslóg fyri august 2000

 

1-2  Uppskot til  eykajįttanarlųgtingslóg august 2000

A. Upprunauppskot
B. 1. višgerš
C. Oršaskifti 1. višgerš
D. Įlit
E. 2. višgerš
F. 3. višgerš

Įr 2000, tann 17. august, legši Kristian Magnussen, lųgtingsmašur, vegna Javnašarflokkin fram soljóšandi
 

Uppskot
til
eykajįttanarlųgtingslóg
august 2000

 

Almennar višmerkingar

Į fķggjarlógini fyri įr 2000 eru 0,5 mió. kr. avsettar til bjįlvingarstušul. Ķ višmerkingunum til fķggjarlógina sigur landsstżriš, at "jįttanin er lękkaš viš 1½ mió viš tķ grundgeving, at tųrvurin at fįa stušul til bjįlving ikki er tann sami, sum tį skipanin varš sett ķ gongd".

Hetta hevur tó vķst seg ikki at vera rętt, og liggur Hśsalįnsgrunnurin tķ ķ lųtuni inni viš uml. 110 umsóknum, iš hann ikki fęr višgjųrt orsakaš av tųrvandi jįttan. Harumframt metir Hśsalįnsgrunnurin, at taš fara at koma uml. 40 – 50 umsóknir afturat ķ įr.

Mišaljįttanirnar til bjįlvingarstušulslįn liggja um 60 – 80 tśsund kr., og skulu sostatt einar 10 mió. til, fyri at Hśsalįnsgrunnurin hevur slętt borš.

Nś Lųgtingiš veršur bjįlvaš av nżggjum, tykist taš lųgiš, at samgongan ikki rašfestir bjįlvingina av hśsum hjį pensjónistum. Ein eykajįttan hevši gjųrt trivnašin og mųguleikarnar hjį pensjónistum at bśš ķ egnum hśsum betri, og samstundis hevši jįttanin veriš eitt ķkast til handverksvinnuna runt um ķ landinum.

Sostatt veršur męlt til, at 9,5 mió. kr. verša veittar ķ eykajįttan til bjįlvingarstušul.

§ 8. Almanna- og heilsumįl 

A. Yvirlit

    Jįttanaryvirlit

    Tśsund kr.

    Nettotal

    Śtreišslur

    Inntųkur

    Śtreišsluętlan

    9.500

    9.500

    -

    Inntųkuętlan

    -

    -

    -

    Lųguętlan

    -

    -

    -

     

    Almannamįl……….................……………………………………….

    -

    -

    8.21.6 Eldri og brekaš.

    9.500

    -

B. Jįttanir

 

Śtreišslur

Inntųkur

tśs. kr.

8.21.6 Eldri og brekaš
8.21.6.07. Bjįlvingarstušul, hśs hjį pensjónistum

J

2.500

-

EYJ

9.500

-

Višmerkingar

8.21.6. Eldri og brekaš

8.21.6.07. Bjįlvingarstušul, hśs hjį pensjónistum

Hśsalįnsgrunnurin hevur fingiš fleiri umsóknir um stušul, enn jįttanin rųkkur til, og veršur jįttanin tķ hękkaš, so allar umsóknir um bjįlving kunnu avgreišast.

Sundurgreinaš ętlan

tśs. kr.

J

EYJ

J+EYJ

       
Nettośtreišslujįttan

2.500

9.500

12.000

Śtreišslur

2.500

9.500

12.000

Inntųkur

-

-

-

01. Bjįlvingarstušul      
       
Śtreišslur

500

9.500

10.000

52. Tilskot til einstaklingar

500

9.500

10.000

1. višgerš 22. august 2000. Mįliš beint ķ fķggjarnevndina, sum tann 25. august legši fram soljóšandi

Į l i t 

Javnašarflokkurin hevur lagt mįliš fram tann 17. august 2000, og eftir 1. višgerš tann 22. august 2000 er taš beint fķggjarnevndini.

Į fundi tann 23. august 2000 hevur nevndin višgjųrt mįliš, iš snżr seg um at veita eina eykajįttan uppį 9,5 mió. kr til bjįlvingarstušul til hśs hjį pensjónistum. Nevndin hevur havt fund viš landsstżrismannin ķ almanna- og heilsumįlum, umboš fyri Almanna- og heilsumįlastżriš og Hśsalįnsgrunnin, iš umsitur Bjįlvingarstušulslįnsgrunnin.

Landsstżrismašurin upplżsti, at tį fķggjarlógin fyri 2000 varš gjųrd, varš mett, at taš ikki var neyšugt viš hęgri jįttan til bjįlvingarstušul, enn avsett var. Nżggjar reglur fyri Bjįlvingarstušulslįnsgrunnin skuldu koma ķ gildi ķ 2000, men hetta arbeišiš er ikki lišugt enn, og koma nżggju reglurnar tķ ikki ķ gildi fyrr enn 1. januar 2001. Eisini upplżsti landsstżrismašurin, at grunnurin ķ 1998 fekk eina eykajįttan upp į 7,45 mió. kr. soleišis, at samlaša jįttanin fyri 1998 var 11,45 mió. kr. Eykajįttanin varš givin til at avgreiša umsóknir frį 1995 til 1998. Hśsalįnsgrunnurin hevur lįn śr landskassanum, og ķ 1998 vóršu goldnar 7,45 mió. kr. av hesum lįni, og var eykajįttan til bjįlvingarstušul tķ śtreišsluneutral fyri landskassan. Skuldin hjį Hśsalįnsgrunninum til landskassan er nś góšar 29 mió. kr.

Um Bjįlvingarstušulslįnsgrunnin er upplżst, at

Grunnurin hevur harumframt eina skuld til Hśsalįnsgrunnin upp į kr. 1.685.808.  

Nevndin hevur undir višgeršini bżtt seg ķ trķggjar minnilutar.

Minnilutin (Vilhelm Johannesen, Lisbeth L. Petersen og Alfred Olsen) tekur ķ fyrstu syftu undir viš uppskoti Javnašarfloksins og hevur annars hesar višmerkingar:

Minnilutin heldur, at pensjónistar eiga at hava fleiri valmųguleikar, tį taš snżr seg um bśstaš į ellisįrum. Tķ er taš rętt, at vit hava eitt nųktandi tal av bśstašarplįssum į ellis- og rųktarheimum, į vistarheimum, ķ eldrasambżlum, og mųguleikin fyri at fįa serligar eldraķbśšir eigur sjįlvandi eisini at vera til stašar.

Men minnilutin heldur eisini, at ķ tann mun pensjónistarnir sjįlvir ynskja taš, er besta loysnin fyri hin einstaka og ódżrasta loysnin fyri samfelagiš, at pensjónistar sum longst bśgva ķ egnum hśsum. Henda loysnin er tó meir ella minni treytaš av, at pensjónistar, sum ofta bśgva ķ eldri hśsum, hava mųguleika fyri at bjįlva hśsini og at fremja orkusparandi tiltųk.

Her hevur skipanin viš bjįlvingarstušli og stušli til orkusparandi tiltųk veriš ein sera góš loysn. Longu tį fyrsta uppskotiš til lóg um stušul til bjįlving av hśsum hjį pensjónistum varš framlagt ķ 1981, varš mett, at tųrvur fór at verša į at veita stušul til bjįlving av umleiš 100 hśsum įrliga. Tųrvurin tykist at vera hin sami enn ķ dag, sum hann varš mettur at vera fyri skjótt 20 įrum sķšani.

Lógin um bjįlvingarstušul og stušul til orkusparandi tiltųk er ein góš skipan, sum minnilutin av ųllum alvi vil strķšast fyri at varšveita. Landsstżrismašurin og hinir minnilutarnir tosa um eina broytta lóggįvu. Minnilutin (Vilhelm Johannesen, Lisbeth L. Petersen og Alfred Olsen) skal ikki ķ forhond seta seg ķmóti, at broytingar verša gjųrdar ķ onkrum įsetingum ķ lógini, men vil sum heild varšveita skipanina. Uppskot um broytingar fer minnilutin sjįlvandi at taka stųšu til, tį hesi eru framlųgd, og verša višgjųrd.

Eftir fyrstu lógini um stušul til bjįlving av hśsum hjį pensjónistum var hęgsti stušulin settur til 20.000 kr., og tį varš męlt til at seta 3 mió. kr. į fķggjarlógina um įriš tey komandi fżra įrini. Sķšani er stušulin hękkašur fyrst upp ķ 40.000 kr., sķšani upp ķ 80.000 kr., og nś er hann so komin upp į 110.000 kr. Ķ einum av seinastu broytingunum er so eisini įsett, at ein partur av hesum kann verša jįttašur til orkusparandi tiltųk (80.000 kr. til bjįlving og 30.000 kr. til orkusparandi tiltųk).

Sambęrt višmerkingunum hjį Javnašarflokkinum ķ lųgtingsmįli nr. 1-2/2000: "Uppskot til eykajįttanarlóg august 2000.", er tųrvur framvegis į at jįtta bjįlvingarstušul til umleiš 100 hśs um įriš. Tį vit hava mišal stušulin upp į 60 - til 80.000 kr. ķ huga, so eigur įrliga jįttanin į fķggjarlógini ķ framtķšini at verša einar 6 til 8 mió. kr., ķ stašin fyri 500.000 kr., sum samtykt varš eftir uppskotinum frį landsstżrinum til fķggjarlóg fyri 2000.

Ķ višmerkingunum til fķggjarlógaruppskotiš grein 8 (8.21.6.07.): Bjįlvingarstušul, hśs hjį pensjónistum, sigur landsstżriš millum annaš: "Jįttanin er lękkaš viš 1½ mió. kr. viš tķ grundgeving, at tųrvurin at fįa stušul til bjįlving ikki er tann sami, sum tį skipanin varš sett ķ gongd." Į fundi viš fķggjarnevndina vįttaši landsstżrismašurin ķ almanna- og heilsumįlum, at hetta var grundgevingin fyri at lękka uppskotnu jįttanina.

Nś hava vit so stašfest, at grundgevingin var skeiv, og at bęši landsstżriš og landsstżrismašurin ķ almanna- og heilsumįlum hava giviš Lųgtinginum skeivar upplżsingar. Minnilutin įtalar haršliga hesa framferš og įvarar ķmóti, at slķkt endurtekur seg ķ sambandi viš komandi fķggjarlógaruppskot og somuleišis ķ sambandi viš onnur lųgtingsmįl.

Śt frį hesum višmerkingum męlir minnilutin ķ fyrstu syftu til at samtykkja uppskot Javnašarfloskins, um at veita eina eykajįttan upp į 9,5 mió. kr. til Bjįlvingarstušulsgrunnin ķ fķggjarįrinum 2000. Ķ ašru syftu tekur minnilutin (Vilhelm Johannesen, Lisbeth L. Petersen og Alfred Olsen) undir viš uppskotinum frį minnilutanum, Jógvan Durhuus og Heina O. Heinesen, sum gevur eina eykajįttan uppį 6,375 mió. kr.

Minnilutin (Jógvan Durhuus og Heini O. Heinesen) vķsir į, at arbeitt hevur veriš viš at gera nżggjar reglur fyri Bjįlvingarstušulslįnsgrunnin, men tį hesar ķ fyrsta lagi ikki koma ķ gildi 1. januar 2001, męlir minnilutin til at veita Bjįlvingarstušulslįnsgrunninum eina eykajįttan upp į 6,375 mió. kr. soleišis, at allar innkomnar og vęntašar umsóknir ķ 2000 verša višgjųrdar og avgreiddar. Minnilutin vķsir į, at tį iš grunnurin ķ 1998 fekk eina eykajįttan upp į 7,45 mió. kr. (lųgtingsmįl nr. 1-6/1998: Uppskot til eykajįttanarlųgtingslóg fyri desember 1998) lęt Hśsalįnsgrunnurin landskassanum eitt lįnsafturgjald upp į 7,45 mió. kr. av einum lįni, sum grunnurin hevši fingiš śr landskassanum soleišis, at eykajįttanin til Bjįlvingarstušulslįnsgrunnin var śtreišsluneutral fyri landskassan. Minnilutin vķsir į, at upplżst er, at lįniš hjį Hśsalįnsgrunninum nś er umleiš 29 mió. kr., og męlir minnilutin tķ landsstżrismanninum til at taka upp samrįšingar viš Hśsalįnsgrunnin um at gjalda landskassanum eitt eyka lįnsafturgjald upp į 6, 375 mió. kr. soleišis, at eykajįttanin til Bjįlvingarstušulslįnsgrunnin ikki hękkar śtreišslurnar į fķggjarlųgtingslógini fyri 2000.

Samsvarandi hesum setir minnilutin (Jógvan Durhuus og Heini O. Heinesen) fram soljóšandi 

b r o y t i n g a r u p p s k o t

§ 8. Almanna- og heilsumįl

A. Yvirlit

    Jįttanaryvirlit

    Tśsund kr.

    Nettotal

    Śtreišslur

    Inntųkur

    Śtreišsluętlan

    6.375

    6.375

    -

    Inntųkuętlan

    -

    -

    -

    Lųguętlan

    -

    -

    -

    Almannamįl……….................……………………………………….

    -

    -

    8.21.6 Eldri og brekaš.

    6.375

    -

B. Jįttanir

Śtreišslur

Inntųkur

tśs. kr.

8.21.6 Eldri og brekaš
8.21.6.07. Bjįlvingarstušul, hśs hjį pensjónistum

J

2.500

-

EYJ

6.375

-

Višmerkingar

8.21.6. Eldri og brekaš

8.21.6.07. Bjįlvingarstušul, hśs hjį pensjónistum

Sundurgreinaš ętlan

tśs. kr.

J

EYJ

J+EYJ

       
Nettośtreišslujįttan

2.500

6.375

8.875

Śtreišslur

2.500

6.375

8.875

Inntųkur

-

-

-

01. Bjįlvingarstušul      
       
Śtreišslur

500

6.375

6.875

52. Tilskot til einstaklingar

500

6.375

6.875

Minnilutin (Bjarni Djurholm og Sįmal Petur ķ Grund) vķsir į, at arbeitt veršur viš at gera nżggjar reglur fyri Bjįlvingarstušulslįnsgrunnin, og męlir minnilutin til, at grunnurin jįttar tęr umsóknir, iš tųki peningurin fyri 2000 (kr. 5.779.146) rųkkur til, og tekur minnilutin (Bjarni Djurholm og Sįmal Petur ķ Grund) tķ ikki undir viš fyriliggjandi uppskoti. Minnilutin er annars av teirri fatan, at skal Bjįlvingarstušulslįnsgrunnurin nųkta allan fķggingartųrvin fyri 2000, so eigur hetta at verša gjųrt viš teirri treyt, at hetta ikki įvirkar avlopiš į fķggjarlógini, men at Hśsalįnsgrunnurin veitir Bjįlvingarstušulslįnsgrunninum tęr 6,375 mió. kr, sum minnilutin, Jógvan Durhuus og Heini O. Heinesen, skjżtur upp.

Minnilutin įsannar annars, at samtykkir Lųgtingiš at veita Bjįlvingarstušulslįnsgrunninum pening śr Hśsalįnsgrunninum, so įliggur taš ikki Lųgtinginum, men harafturķmóti landsstżrinum at skipa fyri, at Hśsalįnsgrunnurin veitir Bjįlvingarstušulslįnsgrunninum fķggingartųrvin fyri 2000. Minnilutin ger annars vart viš, at veršur fķggingartųrvurin nųktašur sambęrt broytingaruppskotinum, kann hetta hava tęr avleišingar, at trżstiš į grunnin veršur stųrri. Verša ikki nżggjar reglur at galda fyri Bjįlvingarstušulslįnsgrunnin samstundis, er vandi fyri, at tųrvur veršur į nżggjari eykajįttan til grunnin, įšrenn fķggjarįriš er runniš. Sostatt fęst ikki loysn į teimum fķggjarligu trupulleikunum, grunnurin hevur at dragast viš, sum er.

Į tingfundi 25. august 2000 varš atkvųtt um at vķkja frį tķšarfreistini frį framlųgu av įliti til 2. višgerš og freistini millum 2. og 3. višgerš. Samtykt 28-0-0.

2. višgerš 25. august 2000. Broytingaruppskot frį Jógvan Durhuus og Heina O. Heinesen samtykt 19-2-7. Uppskot Javnašarfloksins soleišis broytt samtykt 19-3-6. Uppskotiš fer soleišis samtykt til 3. višgerš.

3. višgerš 25. august 2000. Uppskotiš, sum samtykt viš 2. višgerš, endaliga samtykt 21-1-5. Mįliš avgreitt.

Ll.nr. 107/2000 frį 01.09.2000