Nřval

 

11  Uppskot til  samtyktar um nřval til L°gtingi­

A. Upprunauppskot
B. 1. vi­ger­
C. Or­askifti vi­ 1. vi­ger­
D. 2. vi­ger­
E. Or­askifti vi­ 2. vi­ger­

┴r 2000, 10. november, l°gdu tingmenninir Edmund Joensen og Jˇannes Eidesgaard vegna Sambandsflokkin og Javna­arflokkin fram soljˇ­andi

Uppskot

til

samtyktar um nřval til L°gtingi­

 

L°gtingi­ samtykkir sambŠrt ž 6, stk. 2 Ý střrisskipanarlˇgini, at l°gma­ur ˙tskrivar nřval til L°gtingi­ skjˇtast tilber 

Vi­merkingar:
Sitandi samgonga millum Fˇlkaflokkin, Tjˇ­sveldisflokkin og Sjßlvstřrisflokkin var­ skipa­ eftir l°gtingsvali­ 30. aprÝl 1998. Samgongan setti sŠr fyri, at F°royar skuldu skipast sum fullveldi (suverenur statur) eftir eini skipa­ari Štlan. Somulei­is var­ bo­a­ frß, at samrß­ingar˙rsliti­ um f°royskt fullveldi fyrst skuldi leggjast fyri L°gtingi­ og sÝ­ani leggjast ˙t til eina fˇlkaatkv°­u.

Vi­ hesum grei­a arbei­ssetningi leg­i samgongan til brots.  Vi­ 18 atkv°­um fyri og 12 Ýmˇti samtykti L°gtingi­ 2. oktober 1998 eitt uppskot til samtyktar frß landsstřrinum vi­ eini broyting, sum meirlutin Ý uttanlandsnevndini mŠlti til. Samtyktin var soljˇ­andi: "L°gtingi­ tekur undir vi­, at landsstřri­ fer undir at fyrireika og taka upp samrß­ingar vi­ rÝkisstjˇrnina um ein sÝnßmillum sßttmßla millum F°royar og Danmark solei­is, at F°royar ver­a skipa­ar sum eitt land vi­ fullveldi. Sßttmßlin skal ßseta karmarnar fyri samstarvinum millum londini frameftir. Landsstřri­ leggur ˙rsliti­ av fyrireikingunum fyri L°gtingi­ til a­alor­askiftis, ß­renn samrß­ingar ver­a tiknar upp vi­ donsku stjˇrnina."

HvÝtabˇk kom ß heysti 1999, og a­alor­askifti­ var ß L°gtingi 14. oktober 1999.

Samrß­ingarnar byrja­u Ý mars Ý ßr, og n˙ eftir fjˇr­a umfar eru hesar samrß­ingar slitna­ar.

Ta­ er ikki smßvegis av politiskari orku, sum henda fullveldisŠtlan hevur br˙kt. Somulei­is hevur henda Štlan eisini br˙kt ˇtr˙liga nˇgva embŠtisliga orku her heima, umframt at ein r°­ av ˙tlendskum serfr°­ingum av ymiskum slagi hava veri­ br˙ktir. Og sum ein beinlei­is fylgja av hesum eru stˇrar peningaligar upphŠddir br˙ktar, umframt at ein r°­ av °­rum třdningarmiklum mßlum liggja ß lßni.

═ dagliga politiska or­askiftinum hevur landsstřri­ lagt almiklan třdning Ý, at fullveldi­ ikki skal fßa avlei­ingar fyri vanliga f°royingin, hv°rki so ella so.

Eftir fřra dr˙gv samrß­ingarumf°r stendur ta­ n˙ greitt, at landsstřri­ ikki vil taka av teimum treytum, sum eru komnar fram undir hesum samrß­ingum. Teirra millum er ein b˙skaparlig skiftistÝ­ upp ß fřra ßr, umframt at rŠttindi f°royinga Ý Danmark Ý besta lagi ver­a ß hŠdd vi­ rŠtttindini hjß °­rum nor­urlendingum.

Sta­festast mß vi­ °llum rŠttvÝsi, at fullveldisŠtlanin hjß landsstřrinum er koyrd f°st. M°guleikin til at taka fullveldi er til sta­ar, men landsstřri­ og samgongan vil ikki ganga undir teytirnar, sum fylgja vi­.  

Tß ein stjˇrn hevur lagt so nˇgva orku og so nˇgvan pening Ý eina einstaka politiska Štlan, og henda ikki ber bo­ Ý bř, so er heilt vanliga mannagongdin Ý °llum framkomnum, demokratiskum samfel°gum, at stjˇrnin letur st°­una fßa politiskar avlei­ingar, antin vi­ at stjˇrnin leggur frß sŠr, ella at val ver­ur ˙tskriva­. 

═ sta­in hevur landsstřri­ n˙ snara­ °llum tosi til bara at sn˙gva seg um l°gfr°­iligar tulkingar ß statsrŠttarligum og fˇlkarŠttarligum grundarlagi. LÝkt er somulei­is til, at menn n˙, Ý sta­in fyri at taka eina fˇlkaatkv°­u um veruligu treytirnar fyri einum f°royskum fullveldi, heldur vilja hava F°roya fˇlk at taka st°­u til ein heilt annan spurning. Landsstřrisins grei­a frßbo­an frß fyrsta degi hevur annars veri­, at ta­ er tann lidni sßttmßlin millum F°royar og Danmark, sum skal til fˇlkaatkv°­u, aftanß at hann er samtyktur ß L°gtingi.

Men vi­ eitt og hv°rt l°gtingsval tekur F°roya fˇlk st°­u til framtÝ­ar tilgongdir ß °llum samfelagsligum °kjum - eisini tÝ rÝkisrŠttarliga.

TÝskil mŠla Javna­arflokkurin og Sambandsflokkurin til, at l°gtingsval ver­ur ˙tskriva­ sum skjˇtast, solei­is at F°roya fˇlk kann velja eina nřggja tingmanning, sum sÝ­an kann skipa samgongu, sum kann skapa aftur vir­ilig og ßbyrgdarfull vi­urskifti Ý rÝkisfelagsskapinum og finna eina loysn ß rÝkisrŠttarliga spurninginum. 

1. vi­ger­ 16. november 2000. Mßli­ beint beinlei­is til 2. vi­ger­.

2. vi­ger­ 28. august 2000. Uppskoti­ fall 12-0-18. Uppskoti­ sostatt falli­. Mßli­ avgreitt.