Trivnašar- og heilsurįš

 

24  Uppskot til  lųgtingslóg um Trivnašar- og heilsurįš

A. Upprunauppskot
B. 1. višgerš
C. Oršaskifti viš 1. višgerš
D. Įlit
E. 2. višgerš
F. Oršaskifti viš 2. višgerš
G. 3. višgerš

Įr 2000, 8. desember, legši Helena Dam į Neystabų, landsstżrismašur, vegna landsstżriš fram soljóšandi

Uppskot

til

lųgtingslóg um Trivnašar- og heilsurįš  

§ 1. Trivnašar- og heilsurįšiš er rįš undir landsstżrismanninum, hvųrs setningur er at śtgreina fųroyska almanna- og heilsuverkiš og gera uppskot til eina langtķšarętlan fyri fųroysku vęlferšartęnastuna.
Stk. 2. Limirnir ķ Trivnašar- og heilsurįšnum śtgreina arbeišssetningin saman viš landsstżrismanninum.

§ 2. Ķ Trivnašar- og heilsurįšnum sita 5 limir, valdir av landsstżrismanninum.
Stk. 2. Ein limur umbošar heilsuųkiš, trķggir limir umboša almannaųkiš. Fimti limurin, skal hava serligt innlit ķ almanna- og heilsuvišurskifti.
Stk. 3. Landsstżrismašurin velur formann og nęstformann millum limirnar ķ rįšnum.

§ 3. Landsstżrismašurin tilnevnir limir ķ arbeišsnevndir eftir tilmęli frį Trivnašar- og heilsurįšnum ķ sambandi viš arbeiši rįšsins.
Stk. 2. Landsstżrismašurin velur formenninar ķ arbeišsnevndunum ķ millum rįšslimirnar.

§ 4. Landskassin rindar kostnašin av arbeiši Trivnašar- og heilsurįšsins.

§ 5. Trivnašar- og heilsurįšiš letur landsstżrismanninum įlit viš tilrįšing ķ seinasta lagi 31. desember 2001.

§ 6. Henda lųgtingslóg kemur ķ gildi dagin eftir, at hon er kunngjųrd.

Kap. 1: Almennar višmerkingar
"Uppskot til samtyktar um setan av einum Trivnašar- og heilsurįši" varš samtykt av Lųgtinginum 12. aprķl 2000. Sambęrt hesum veršur heitt į landsstżrismannin ķ almanna- og heilsumįlum, um ķ seinasta lagi ķ ólavsųkutingsetuni 2000 at leggja lógaruppskot fyri Lųgtingiš um setan av einum Trivnašar- og heilsurįši.

Rįšiš skal sambęrt samtyktini "gera eina śtgreining av fųroyska almanna- og heilsuverkinum og gera uppskot til eina langtķšarętlan viš tķ endamįli at tryggja eitt hųgt og nųktandi stųši į fųroysku vęlferšartęnastuni. Endamįliš skal vera at hava einfaldar, gjųgnumskygdar skipanir, iš kunnu umsitast ręttartrygt so nęr borgaranum sum gjųrligt."

Ķ višmerkingunum til uppskotiš veršur greitt frį, at nś, tį arbeitt veršur viš at finna grundarlagiš fyri einum sjįlvstųšugum fųroyskum vęlferšarsamfelagi, er neyšugt, at vit eisini innan fyri almanna- og heilsuųkiš finna grundarlag fyri, hvussu hetta skal skipast.

Herviš veršur lagt fram uppskot til lųgtingslóg um Trivnašar- og heilsurįš.

Fķggjarlig įbyrgd av mįlsųkinum
Almanna- og heilsumįl er danskt mįlsųki. Men eftir § 9 ķ heimastżrislógini varš umsitingin av almannaverkinum yvirtikin ķ 1975 og umsitingin av heilsuverkinum ķ 1977. Umsitingin av serforsorgini, sjśkrakassunum og tķ primeru heilsutęnastuni varš tó fyrst yvirtikin ķ 1988. Apoteksverkiš og Vanlukkutryggingin eru einastu ųki, sum fult og heilt eru yvirtikin. Hetta var įvikavist ķ 1948 og ķ 1980.

Sum danskt ųki hava danir fķggjarliga įbyrgd av ųkinum. Stušulin śr Danmark til fųroyska almanna- og heilsuverkiš varš til og viš 1987 goldin landskassanum sum endurgjald. Tann 9. mars 1987 gjųrdu danska stjórnin og Fųroya Landsstżri sķnamillum avtalu um at taka endurgjaldsskipanina av, og stušulin til almanna- og heilsuverkiš varš ķ stašin goldin sum blokkstušul.

Viš lóggįvu frį 1987 fekk heimastżriš 118 mió. kr. ķ blokki til almannaųkiš og 177 mió. kr. til heilsuųkiš. Į almannaųkinum vóru tó ikki umfatašar śtreišslur eftir fólkapensiónslógini, invalidpensiónslógini, dagpeningalógini, forsorgarlógini og barnaforsorgarlógini. Hesar śtreišslur vóršu framhaldandi veittar Fųroya Landsstżri sum endurgjald.

Tęr ógvusligu sparingarnar, sum vóršu gjųrdar innan hetta ųkiš ķ Fųroyum fyrst ķ 90’unum elvdu til, at stórur munur varš ķ millum taš, sum danir lótu, og taš, sum fųroyingar brśktu til įvikavist almannaverk og heilsuverk.

Veitingarnar frį donsku stjórnini eru ķ dag partur av samlašu heildarveitingini, og soleišis ikki longur eyšmerktar til hvųrt ųkiš sęr. Samstundis er endurgjaldsskipanin fyri ta oman fyri nevndu almannalóggįvuna nś gjųrd um til blokk. Tęr višmerkingar, sum grannskošarin hevši til umsitingina av almannaųkinum, gjųrdu, at danski rįšharrin fyri sosialmįlum strongdi į, at fųroyingar tóku stųrri įbyrgd av hesum ųkinum.

Blokkstušulin er upp į seg vaksin munandi meira, enn fųroyska samfelagiš hevur sett av til hetta ųkiš. Samlašu śtreišslurnar į lųgtingsfķggjarlógini ķ 2000 fyri almanna- og heilsumįl er kr. 1.399.723, mešan heildarveitingin er sett į eina grein fyri seg og rašfest soleišis, at knappar 300 milliónir av henni verša brśktar til rakstur sambęrt fķggjarlógini.

Lóggįvuheimild į ųkinum
Fólkatingiš samtykti ķ 1995 tvęr rammulógir, sum įleggja og heimila heimastżrinum at lóggeva innan fyri almanna- og heilsuųkiš, tó at įvķsar avmarkingar eru. Endamįliš viš rammulógunum er į almannaųkinum at gjųgnumfųra fyriskipanir fyri ķ rķmiligan mun at fyribyrgja og bųta um sosialar trupulleikar, og į heilsuųkinum at betra samskipanina av veitingum frį heilsuverkinum og umsiting tess, og at laga heilsuverkiš eftir teimum serligu fųroysku višurskiftunum.

Fólkatingslóg um almannaveitingar ķ Fųroyum įleggur heimastżrinum at reika fyri:
(Lov nr. 315 af 17. maj 1995 om sosiale ydelser på Fęrųerne)

Fólktingslóg um heilsuverkiš ķ Fųroyum įleggur heimastżrinum at reika fyri:
(Lov nr. 316 af 17. maj 1995 om sundhedsvęsenet på Fęrųerne)

Rammulógirnar hava viš sęr, at so hvųrt sum heimastżriš śtfyllir rammulógirnar, hevur landsstżriš eisini ta įbyrgd, sum įšur lį hjį įvķkavist Heilsumįlarįšnum og Sosialmįlarįšnum. Hetta er at hava eftirlit viš teimum reglum, sum Lųgtingiš įsetir, bęši innihaldsliga og višvķkjandi umsitingini av teimum.

Lógir, sum higartil eru gjųrdar viš heimild ķ rammulógunum, eru į heilsuųkinum, lógirnar um Sjśkrahśsverk Fųroya, Heilsusystratęnastuna, Heimasjśkrasystratęnastuna, Barna- og ungdómstannrųkt og Kommunulęknaskipanina. Į almannaųkinum er talan um lógirnar um Almannapensjónir o.a. og Barnagjald til einsamallar uppihaldarar. Ętlandi veršur nżggj lóg um barnaforsorg lųgd fyri Lųgtingiš ķ hesi tingsetuni, og eftir hetta veršur fariš undir arbeiši at fyriskipa nżggja forsorgarlóg. Arbeitt veršur ķ lųtuni eisini viš at tilevna nżggja dagpeningalóg.

Til nżggjar lųgtingslógir eru settar ķ gildi, verša tęr donsku fólkatingslógirnar verandi ķ gildi.

Bżti og skipan av arbeišinum hjį Trivnašar- og heilsurįšnum
Tį ųkiš er sera umfatandi, veršur neyšugt at bżta arbeiši rįšsins upp. Taš er alneyšugt ikki at gera bżtiš eftir verandi bygnaši innan almanna- og heilsuųkiš, men ķ stašin at skipa bżtiš eftir, hvųnn tųrv og/ella brek móttakararnir av verandi almanna- og heilsuveitingum hava, sum t.d. eftir borgarum, sum hava hesi eyškenni og/ella brek

Settar verša arbeišsnevndir til hvųrt ųki. Rįšiš fyriskipar endaliga bżtiš av uppgįvunum soleišis, at neyšugar tillagingar kunnu gerast, um hetta er neyšugt fyri at loysa uppgįvuna į besta hįtt, og serliga um so er, at uppgįvurnar hjį nevndunum umskarast.

Av tķ at arbeišiš veršur skipaš ķ nevndir undir sjįlvum rįšnum, veršur taš uppgįvan hjį hvųrjari nevnd sęr at fyriskipa skrivliga partin av arbeišinum. Hetta veršur gjųrt viš at velja ein av nevndarlimunum til skrivara.

Ašrar tęnastur og tiltųk
Rįšiš og nevndirnar taka ķ felag stųšu til, hvųr nevnd skal lżsa og višgera ašrar tęnastur, sum ķ dag verša veittar innan almanna- og heilsuųkiš, men sum ikki nattśrliga eru fevndar av ųkinum hjį nakrari av nevndunum, ella sum verša veittar til fleiri bólkar av borgarum. Sum dųmi kunnu nevnast višgerš av trupulleikanum at veita heimleysum bśstaš, tęnastan viš serflutningi av pensjónistum v.m.

Hagtųl
Taš, sum sermerkir almanna- og heilsuųkiš, er, at hóast nógvir pengar verša brśktir, tųrvar okkum vitan um, hvat pengarnir fara til, og hvųr nytta er ķ teimum veitingum, sum ųkiš gevur. Sum ein partur av arbeišnum hjį rįšnum veršur taš tķ neyšugt at skipa fyri, hvussu neyšug og įlķtandi hagtųl verša fingin til vega. Taš er alneyšugt, at krųvini til hesi fųroysku hagtųlini lśka tęr įsetingar, sum settar vera ķ altjóša hųpi.

Tilrįšingin
Hóast lķtiš hevur veriš skrivaš um almanna- og heilsuverkiš viš stųši ķ einum framtķšar fullveldissamfelag, so eru fleiri kanningar gjųrdar, serliga innan heilsuųkiš. Nevnast kunnu m.a.:

Taš er sermerkt fyri ųll hesi įlit, at einki av tķ, sum skrivaš hevur veriš, er sett ķ verk. Ķ įlitinum frį 1988 varš gjųrd ein eftirmeting av įlitinum frį 1980, har taš varš įsannaš, at gongdin innan sjśkrahśsverkiš var beinleišis ķ strķš viš allar tęr tilrįšingar, sum leišandi starvsfólk innan heilsuverkiš og politikarar settu.

Įlitini frį 1987 og 1993 vóršu ongantķš politiskt višgjųrd. Harafturķmóti tók eitt samlaš landsstżriš undir viš įlitinum frį 1996. Hóast hetta, varš įlitiš ikki sett ķ verk.

Hetta vķsir, at neyšugt veršur, at eitt komandi almanna- og heilsurįš ikki bert ger enn eina tilrįšing, men eisini ger eina neyva ętlan um, hvussu tilrįšingin mųguliga skal fremjast ķ verki. Annars mį metast, at tilrįšingin veršur betri ógjųrd.

Samskipan viš Almanna- og heilsumįlastżriš v.fl.
Ķ samtyktini er įsett, at rįšiš skal koma viš eini tilrįšing ķ seinasta lagi viš įrsenda 2001. Taš er greitt, at arbeišiš ķ Almanna- og heilsumįlastżrinum viš framhaldandi at menna almanna- og heilsuųkiš ikki kann liggja stilt til įrsenda 2001. Taš veršur tķ neyšugt, at trivnašar- og heilsurįšiš og Almanna- og heilsumįlastżriš arbeiša neyvt saman.

Til tess at nżta arbeišsorkuna į ųkinum į skynsaman hįtt, er umrįšandi, at arbeiši rįšsins eisini fer fram ķ tųttum samstarvi viš felųg og įhugabólkar innan ųkiš, umframt viš tey rįš, sum ķ dag sita sum rįšgevandi fyri landsstżrismannin, t.d. Eldrarįšiš, Rįšiš fyri brekaš, Sjśkrahśsrįšini, Fyribyrgingarrįšiš, Rśsdrekka- og narkotikarįšiš v.fl.

Landsstżrismašurin ķ Almanna- og heilsumįlum hevur harumframt havt ętlanir at seta ein arbeišsbólk at lżsa eldraųkiš sum heild, og hvussu taš kann skipast frameftir. Mišaš hevur veriš eftir, at tilmęliš frį arbeišsbólkinum skuldi handast landsstżrismanninum įšrenn 1. februar 2001. Arbeišsbólkurin er ikki farin til verka enn, og tķskil er ikki greitt, um hendan tķšarętlan fer at halda.

Tķšarętlan
Samsvarandi lųgtingssamtyktini er skotiš upp, at Trivnašar- og heilsurįšiš skal lata frįgreišing sķna śr hendi 31. desember 2001. Hįlvt įr er longu lišiš sķšan samtyktina, og fyrivarni eigur tķ at verša tikiš fyri, at tķšarfreistin kann gerast ov knųpp.

Hoyring
Uppskotiš er ikki sent til hoyringar, tķ hetta hevur ikki veriš mett neyšugt.

Kap. 2: Avleišingarnar av uppskotinum

Fķggjarligar avleišingar
Ikki ber til at siga viš vissu, hvussu stórur kostnašurin av virkinum hjį Trivnašar- og heilsurįšnum veršur, fyrrenn rįšiš er valt, arbeišsętlan er gjųrd, og avgerš er tikin um, hvussu nógvir limir skulu manna nevndirnar.

Viš stųši ķ frįgreišingum, sum įšur eru gjųrdur į hesum ųkinum, og royndum av ųšrum śtgreiningararbeišum veršur kostnašurin av arbeišinum hjį Trivnašar- og heilsurįšnum mettur til uml. 2 mió. kr. Her er ķroknaš samsżning til rįšs- og nevndarlimir, serkųna hjįlp, umframt kunning śr ųšrum londum og prenting av įlitinum.

Umsitingarligar avleišingar
Samstarv viš Almanna- og heilsumįlstżriš hevur viš sęr, at arbeišsorka hjį fyrisitingini ķ ein įvķsan mun veršur nżtt ķ sambandi viš arbeišiš hjį Trivnašar- og heilsurįšnum. Ķ hvųnn mun, ber tó ikki til at siga viš vissu. Harumframt er eisini mųguleiki fyri, at starvsfólk śr fyrisitingini eru viš til at manna rįš og/ella nevndir.

Ašrar avleišingar
Uppskotiš hevur ongar umhvųrvisligar, sosialar ella vinnuligar avleišingar ella avleišingar fyri altjóša sįttmįlar.

  Fyri
Landiš/lands
-myndugleikar
Fyri kommunalar myndugleikar Fyri
plįss/ųki ķ landinum
Fyri įvķsar sam-
felagsbólkar/ felagsskapir

Fyri
vinnuna
Fķggjarligar/ bśskaparligar avleišingar Ja
Landskassin ber kostnašin av arbeiši rįšsins.
Nei Nei Nei Nei
Umsitingarligar avleišingar Ja
Neyvt sam-starv millum rįšiš og AHS
Nei Nei Nei Nei
Umhvųrvisligar avleišingar Nei Nei Nei Nei Nei
Avleišingar ķ mun til altjóša avtalur og reglur Nei Nei Nei Nei Nei
Sosialar avleišingar       Nei  

Kap. 3: Serligar višmerkingar

Til § 1.
Rįšiš veršur sett undir landsstżrismanninum ķ almanna- og heilsumįlum. Setningur rįšsins er at śtgreina fųroyska almanna- og heilsuverkiš. Hetta er ein nįgreinilig lżsing av, hvųrjar veitingar og tęnastur verša veittar, alt eftir hvųnn tųrv móttakararnir hava.

Viš śtgreiningini skal greiša fįast į, hvųrt hesar veitingar og tęnastur hava ta įvirkan og veita borgaranum ta hjįlp, sum endamįliš viš veitingunum upprunaliga var. Hetta fevnir um eina lżsing av, ķ hvųnn mun tųrvurin hjį teimum einstųku bólkunum veršur nųktašur viš verandi veitingum. Śt frį hesum veršur gjųrd ein meting av, um śrslitini kundu fingist betri viš broyttum veitingum/tiltųkum/skipanum.

Ķ stk. 2 er įsett, at Trivnašar- og heilsurįši saman viš landsstżrismanninum nęrri śtgreinar setning rįšsins.

Uppgįvan at gera eina langtķšarętlan fyri fųroysku vęlferšartęnastuna fevnir umframt um at koma viš eini tilrįšing til landsstżrismannin, at eisini veršur gjųrd ein neyv ętlan fyri, hvussu tilrįšingin kann setast ķ verk.

Til § 2.
Rįšiš veršur valt av landsstżrismanninum ķ almanna- og heilsumįlum, og er umbošaš sum nevnt ķ greinini. Umbošini ķ rįšnum skulu hava innlit ķ almanna- og heilsuvišurskifti, og er hetta m.a. grundaš į, at Trivnašar- og heilsurįšiš ķ sķni tilrįšing til landsstżrismannin hevur neyšuga fųrleikan at meta um, hvųrt tųrvur er į broytingum ķ verandi skipanum innan almanna- og heilsuųkiš, og hvussu hesar broytingar mųguliga skulu setast ķ verk. Rįšiš mį tķskil verša mannaš viš persónum, sum hava eitt serligt innlit į ųkinum.

Til § 3.
Arbeišiš hjį rįšnum veršur skipaš ķ nevndir. Landsstżrismašurin velur formenninar millum rįšslimirnar. Rįšslimirnir gera av ķ felag hóskandi tal av nevndarlimum.

Nevndirnar skulu mannast viš persónum, sum umboša sakkunnleikan į ųkinum. Hesi kunnu hugsast at vera t.d. sįlarfrųšingur, sosialrįšgevi, lękni, sjśkrasystir v.fl. Arbeišiš at gera tilrįšingina krevur eisini serkunnleika, og tķskil verša eisini eftir tųrvi settir limir viš śtbśgving innan t.d. samfelagsfrųši, hagfrųši, lųgfrųši v.fl.

Til § 4.
Sķ višmerkingar til kap. 2., Fķggjarligar avleišingar.

Til § 5.
Freist er sett fyri, nęr arbeiši rįšsins skal vera lišugt. Rįšiš reikar soleišis fyri, at neyv arbeišsętlan veršur gjųrd, og neyšuga orkan veršur sett av til arbeišiš.

Til § 6.
Gildiskomuregla.

1. višgerš 19. desember 2000. Mįliš beint ķ trivnašarnevndina, sum tann 16. januar 2001 legši fram soljóšandi

Į l i t

Landsstżriš hevur lagt mįliš fram tann 8. desember 2000, og eftir 1. višgerš tann 19. desember 2000 er taš beint trivnašarnevndini.

Nevndin hevur višgjųrt mįliš į fundum 3., 5. og 9. januar 2001.

Undir višgeršini hevur nevndin bżtt seg ķ ein meiriluta og ķ ein minniluta.

Ein meiriluti (Pįll į Reynatśgvu, Finnur Helmsdal, Rśna Sivertsen og Jóanis Nielsen) vķsir į, at ķ višmerkingunum til lógaruppskotiš um Trivnašar- & heilsurįšiš stendur soleišis:

"Taš er alneyšugt ikki at gera bżtiš eftir verandi bygnaši innan almanna- og heilsuųkiš, men ķ stašin at skipa bżtiš eftir, hvųnn tųrv og/ella brek móttakararnir av verandi almanna- og heilsuveitingum hava, sum t.d. eftir borgarum, sum hava hesi eyškenni og/ella brek:


Meirilutin heldur ikki hetta uppbżtiš vera haldgott, tķ taš ber alt ov nógv brįš av, at einans veršur hugsaš um lųgfrųšina į ųkinum. Arbeišiš hjį Trivnašar- & heilsurįšnum, skal ķ stašin fyriskipast soleišis, at greiši kann fįast į hesum spurningum:

Meirilutin metir, at kommunurnar og brśkarin eisini skulu mynda arbeišiš ķ Trivnašar- og heilsurįšnum, og skulu tey tķ eisini hava umboš ķ rįšnum.

Įsannaš veršur, at uppgįvan hjį Trivnašar- & heilsurįšnum er sera vķšfevnd. Tķ er taš skilabest at seta ein skrivara, iš lokiš hevur hęgri śtbśgving, at arbeiša fulla tķš fyri rįšiš. Fyridųmi fyri slķkari starvssetan eru skrivarin hjį grundlógarnevndini og skrivarin hjį nevndini, iš endurskošaši kommunuskipanina.

Mett veršur, at taš er skilabest, um Trivnašar- & heilsurįšiš arbeišir so óheft av landsstżrismanninum sum mųguligt, eins og nevndin, iš endurskošaši kommunalu skipanina, gjųrdi. Tķ mį initiativrętturin, um serkųnar nevndir skulu setast, liggja hjį rįšnum sjįlvum, og ikki hjį landsstżrismanninum. Sjįlv avgeršin um at seta arbeišisnevndirnar, veršur tikin av Trivnašar- & heilsurįšnum og landsstżrismanninum ķ felag.

Samsvarandi hesum setir meirilutin fram soljóšandi

B r o y t i n g a r u p p s k o t

  1. Ķ § 2, stk. 1 veršur "5" broytt til "6".
  2. § 2, stk. 2, veršur oršaš soleišis:
    "Stk. 2. Ein limur umbošar heilsuųkiš, tveir limir umboša almannaųkiš, ein limur umbošar kommunurnar, og ein limur umbošar brśkaran. Sętti limurin skal hava serligt innlit ķ almanna- og heilsuvišurskifti."
  3. Sum nżggj § 2, stk. 4, veršur sett: "Stk. 4 Landsstżrismašurin setir ein skrivara at arbeiša fulla tķš fyri Trivnašar- og heilsurįšiš. Skrivarin skal hava lokiš hęgri śtbśgving."
  4. § 3 veršur oršaš soleišis:
    "§ 3. Ķ samrįš viš landsstżrismannin kann Trivnašar- & heilsurįšiš tilnevna serkųnar nevndir ķ sambandi viš arbeiši rįšsins.
    Stk. 2. Landsstżrismašurin velur formenninar ķ nevndunum ķ millum rįšslimirnar."

Ein minniluti ( (Kristian Magnussen, Hans Pauli Strųm og Marjus Dam) tekur ikki undir viš uppskotinum og hevur hesar višmerkingar:

Ķ višmerkingunum til lógaruppskotiš sigur landsstżrismašurin m.a., at "Tęr ógvusligu sparingarnar, sum vóršu gjųrdar innan hetta ųkiš ķ Fųroyum fyrst ķ 90`unum, elvdu til, at stórur munur varš ķmillum taš, sum danir lótu, og taš, sum fųroyingar brśktu til įvikavist almannaverk og heilsuverk" Viš ųšrum oršum, so er ein av hųvušstrupulleikunum innan almanna- og heilsuverkiš ķ dag, at fųroyska samfelagiš ikki hevur latiš nóg mikiš av sķni fķggjarligu orku til hesi ųki.

Blokkstušulin er vaksin munandi meir enn taš, iš vit sjįlvi seta av į fķggjarlógini. Sķšan blokkurin kom ķ 1988, hava fųroyingar nżtt meira enn 1 mia. kr. av honum til annaš enn taš, hann var roknašur til, og er hetta hųvušsorsųkin til, at okkara vęlferšarskipanir og vęlferšartęnastur ikki eru dagfųrdar.

Tķ er pśra burturviš at ķmynda sęr, at hetta rįš, leyst av politiska viljanum, fer at koma viš nųkrum uppskoti um sparingar innan hesi ųki. Hetta var annars ętlanin hjį uppskotsstillarunum, tį hesir ķ mars 2000 lųgdu fram uppskot til samtyktar um setan av einum trivnašar og heilsurįši. Taš er tżšiligt, at uppskotsstillararnir og teir lųgtingslimir, iš samtyktu uppskotiš um hetta rįš, ikki hava eina realistiska fatan av, hvussu almanna- og heilsuverkiš er fyriskipaš, og hvųrji krųv, iš verša sett hesum verkum dagliga.

Vildu teir verkunum vęl, so tóku teir stig til at betra um umstųšurnar hjį brśkarum og starvsfólki, heldur enn at seta eitt rįš av uttanfyri standandi "serfrųšingum", iš ętlandi skulu kosta skattgjaldaranum ķ įr 2 mió. kr, iš hųvdu veriš betur nżttar til veruligar neyšugar jįttanir

Minnilutin vķsir į, at landsstżriš hevur ķ trż įr hildiš uppį, at taš skuldi koma viš einum sonevndum "idé-katalogi" viš tķ endamįli at gera alla landsumsitingina - ikki bara almanna- og heilsuverkiš, men ųll ašalstżrini viš tilhoyrandi stovnum – einfaldari, ódżrari, effektivari og ķ ųllum višurskiftum skipaš eftir einum fųroyskum leisti. Men enn hevur eingin "idé" hesum višvķkjandi sęš dagsins ljós, tvųrturķmóti hevur gongdin veriš tann ųvugta.

Tį iš politiski myndugleikin sjįlvur sostatt ikki megnar hesa uppgįvu, veršur hvašna verri hjį einum rįši uttan nakaš politiskt mandat og uttan, at nakar arbeišssetningur yvirhųvur er viš ķ lógaruppskotinum, sum hetta rįš skal arbeiša eftir.

Minnilutin vķsir eisini į, at taš er veruleikafjart at hugsa sęr, at hetta rįšiš kann avrika nakaš yvirhųvur ķ hesum įrinum, so sum lógaruppskotiš krevur, tį hugsaš veršur um, at landsstżrismašurin enn ikki hevur valt taš Fyribyrgingarrįšiš, sum Lųgtingiš eftir uppskoti frį landsstżrismanninum samtykti sķšsta vįr. Fyribyrgingarrįšiš er annars komiš ķ stašin fyri Tubbaksrįšiš, AIDS-rįšiš og fer eisini at koma ķstašin fyri Rśsdrekka- og Narkotikarįšiš. Hevši Lųgtingiš ikki broytt lógaruppskotiš soleišis, at Rśsdrekka- og Narkotikarįšiš ikki var fevnt av lógini ķ fyrstu syftu, hevši veruleikin veriš tann, at vit ķ dag heilt hųvdu stašiš uttan nakaš fyribyrgjandi rįš.

 

2. višgerš 18. januar 2001. Broytingaruppskot frį meirilutanum ķ trivnašarnevndini, Pįll į Reynatśgvu, Finni Helmsdal, Rśnu Sivertsen og Jóanis Nielsen, til §§ 2 og 3 samtykt 17-0-11. Uppskotiš soleišis broytt samtykt 17-0-11. Uppskotiš fer soleišis samtykt til 3. višgerš.

3. višgerš 23. januar 2001. Uppskotiš, sum samtykt viš 2. višgerš, endaliga samtykt 14-0-12. Mįliš avgreitt.

Lms.j.nr. 520-0011/2000
Ahs.j.nr. 0.21-2000820/6, 9901682/6, 2001309/3
Ll. nr. 9 frį 05.02.2001