Stušul til rentuśtreišslur

 

33  Uppskot til  lųgtingslóg um broyting ķ lųgtingslóg um stušul til rentuśtreišslur

A. Upprunauppskot
B. 1 višgerš
C. Oršaskifti viš 1. višgerš
D. Įlit
E. 2. višgerš
F. Oršaskifti viš 2. višgerš

Įr 2000, 12. desember, lųgdu tingmenninir Hans Pauli Strųm og Marjus Dam vegna Javnašarflokkin og Sambandsflokkin fram soljóšandi

Uppskot

til

lųgtingslóg um broytingar ķ lųgtingslóg um stušul til rentuśtreišslur av lįnum

§ 1.

Ķ lųgtingslóg nr. 148 frį 30. desember 1996 um stušul til rentuśtreišslur av lįnum, sum broytt viš lųgtingslóg nr. 24 frį 21. aprķl 1999 verša gjųrdar hesar broytingar:

  1. Ķ § 3, stk. 2, veršur "60.000 kr." broytt til "120.000 kr."
  2. § 3 stk. 3 veršur strikaš.
  3. § 5 veršur oršaš soleišis:
    "§ 5. Tann įrliga prosentupphęddin veršur 48%."
  4. § 6, stk. 3, veršur oršaš soleišis:
    "Stk. 3. Stušul, nevndur ķ stk. 1, veršur, sum nišanfyri tilskilaš, samanboriš viš § 5, bżttur millum kommunu og land viš įvikavist 15% og 33%."

§ 2.

Henda lųgtingslóg kemur ķ gildi 1. januar januar 2001. 

Višmerkingar:
Seinasta įriš hava fųroysku hśsarhaldini veriš fyri sera stórum śtreišsluhękkingum. Oljuśtreišslurnar eru hękkašar ógvisliga, og taš er stórur prķsvųkstur į vųrum og tęnastum, sum hśsarhaldini hava dagligan tųrv į. Eisini eru sethśsaśtreišslurnar ųktar nógv, og stųrri eru ķ vęntu. Tį taš snżr seg um višurskiftini hjį familjum, sum sita ķ egnum sethśsum, eru serliga fżra višurskifti at nevna:

Hesi višurskifti fara at hękka mįnašarligu śtreišslurnar hjį fųroysku hśsarhaldunum viš fleiri hundraštals krónum, hjį summum 500 kr. og ųšrum yvir 1000 kr meir um mįnašin. Serstakliga fer taš at svķša hjį ungum barnafamiljum, sum jśst eru tey, sum bęši sita viš teim stųrstu hśsarhaldskostnašunum og teimum stųrstu lįnunum.

Taš hevur vanliga veriš politikkur hjį ųllum flokkum į tingi, at stušla familjuni eins og tķ einstaka at seta fųtur undir egiš borš. Her hevur rentufrįdrįttur og seinni rentustušul veriš nżttur til óbeinleišis at stušla familjunum til at śtvega sęr egnan bśstaš. Somuleišis hava fólk, iš eftir lokna śtbśgving standa viš lestrarskuld, veriš undir skipanini.

Upprunaliga var eingin avmarking ķ rentufrįdrįttinum, hann varš nżttur til ymisk endamįl, so sum til alskyns nżtslulįn, til bilkeyp og mangt annaš. Og ķ 80-unum varš rentufrįdrįtturin eisini ein av fyritreytunum fyri ótįlmašari spekulasjón ķ muninum millum fųroyska og śtlendska innlįns- og śtlįnsrentu.

Sķšst ķ 80-unum gjųrdist greitt fyri ųllum, at ikki varš rętt at stušla hesi gongdini, og endiliga ķ 1990 varš semja um fremja lógarbroytingar ķ rentufrįdrįttinum, so hann hereftir bara kom at fevna um:

Rentufrįdrįtturin varš tį lękkašur frį 42 til 40 %.

Ķ samband viš sethśsaloysnina ķ 1996 varš rentustušulin fyribils hękkašur upp aftur ķ 48 % og skuldi eftir nęrri įsettum reglum ( § 5 ķ hesi lóg) lękka aftur nišur ķ 40 % įr 2003, fyrstu ferš 1. januar 2001, tį hann skal lękkast nišur ķ 44 %.

Ķ 1996 varš rentufrįdrįtturin samstundis ķ smbandi viš bruttoskattaskipanina broyttur til eina śtgjaldsskipan, rentustušulsskipanina, iš var įleiš fķggjarliga neutral fyri brśkaran.

Verandi uppskot leggur upp til, at ętlaša minkingin ķ rentustušlinum ikki veršur sett ķ verk, įsannandi, at ein slķk skerjing ķ rentustušlinum fer at tyngja uppaftur meir um hjį teimum, iš longu ķ dag hava taš sera tungt, orsakaš av tķ stóra taki, taš er at sita ķ egnum hśsum. Taš er hartil serliga óheppiš at skerja rentustušulin, samstundis sum rentustigiš er hękkaš og mųguliga fer longur upp, og annars stórur prķsvųkstur er į vųrum og tęnastum, sum hśsarhaldini hava dagligan tųrv į.

Somuleišis veršur skotiš upp, at upphęddin, sum tann prosentvķsi rentustušulin veršur roknašur av, veršur sett til 120.000 kr. Sum nś er, veršur rentustušul ķ fyrsta lagi veittur av eini rentuupphędd upp til kr. 60.000 įrliga. Men er rentuśtreišslan oman fyri kr. 60.000, kann rentustušul jįttast eftir umsókn av eini upphędd til ķ mesta lagi kr. 120.000 įrliga. Sum skilst standast óneyšugir trupulleikar, bęši fyri sethśsaeigararnar og fyri umsitingina, tį komiš veršur upp um loftiš upp į kr. 60.000, serliga tį umsókn um hękkan av loftinum upp um 60.000 bara er ein avgreišsluspurningur. Tķ er taš ein umsitingarlig einfaldgering at broyta lógina so, at taš veršur sett eitt hęgstamark, og at hetta veršur nśverandi hęgstamark upp į kr. 120.000.

1. višgerš 21. desember 2000. Mįliš beint ķ fķggjarnevndina, sum tann 23. januar 2001 legši fram soljóšandi

Į l i t 

Javnašarflokkurin og Sambandsflokkurin lųgdu mįliš fram tann 12. desember 2000, og eftir 1. višgerš tann 21. desember 2000 er mįliš beint fķggjarnevndini.

Nevndin hevur višgjųrt mįliš og hevur undir višgeršini bżtt seg ķ ein meiriluta og ein minniluta.

Meirilutin (Jógvan Durhuus, Heini O. Heinesen, Eyšun Viderų og Sįmal Petur ķ Grund) tekur ikki undir viš mįlinum og setir einki uppskot fram.

Minnilutin (Vilhelm Johannesen, Lisbeth L. Petersen og Alfred Olsen) vķsir į višmerkingarnar ķ mįlinum og męlir Lųgtinginum til at samtykkja uppskotiš hjį Javnašar- og Sambandsflokkinum.

2. višgerš 6. februar 2001. §§ 1 og 2 fullu 12-0-14. Uppskotiš sostatt falliš. Mįliš avgreitt.