Postvirksemi

 

55  Uppskot til  lųgtingslóg um Postvirksemi

A. Upprunauppskot
B. 1. višgerš
C. Oršaskifti viš 1. višgerš
D. Nevndarskjųl

Įr 2001, 30. januar, legši Bjarni Djurholm, landsstżrismašur, vegna landsstżriš fram soljóšandi

Uppskot

til

lųgtingslóg um postvirksemi

 

Kapittul 1
Virkisųki

§ 1. Lógin er galdandi fyri vinnuligan postflutning.

 Kapittul 2
Allżsingar

§ 2. Ķ hesi lóg merkir:
Postur: Eitthvųrt bręv ella onnur sending, iš vigar upp til 20 kg, og sum landiš sambęrt § 4 hevur skyldu til at tryggja flutning av.
Innskrivašur postur: Tęnasta, sum veitir sendara einshįttaša trygging móti vandanum fyri burturmissi, stuldri og skaša, og sum śtvegar sendaranum prógv fyri, at hann hevur latiš inn post, og/ella at posturin er śtflżggjašur adressatinum.
Viršispostur: Tęnasta, sum tryggjar sendaran móti vandanum fyri burturmissi, stuldri og skaša į postin fyri ķ mesta lagi viršiš, hann hevur tilskilaš.
Postvinnurekandi: Hvųr tann, iš rekur vinnuligan postflutning.
Postflutningur: Reglubundin tęnasta, sum fevnir um innsavning, skiljing, flutning og śtflżgging av posti.
Adresseraš brųv: Adresserašar sendingar ķ afturlatnum bręvbjįlva ella lķkari innballing, sama hvat innihaldiš er, og adresseraš skrivlig boš viš persónligum innihaldi, postkort ķroknaš.
Frķmerki: Gjaldmišil, śtgivin av landinum, ętlašur til gjald fyri postflutning, og sum hevur įskriftina Fųroyar.
Javningargjald: Gjald, sum landsstżrismašurin hevur rętt til at įleggja postvinnurekandi til tess at tryggja góšan postflutning um alt landiš.

Kapittul 3
Einkarręttur og skyldur
Einkarręttur landsins

§ 3. Landiš hevur einkarrętt til postflutning av innlendis adresserašum brųvum og adresserašum brųvum, send śr Fųroyum og til Fųroya.
Stk. 2. Undantikin einkarręttinum er tó postflutningur av adresserašum prķslistum, bóklingum, blųšum og ųšrum prentašum sendingum, lķkar til innihalds, og sum eru ķ glęrum bjįlva.
Stk. 3. Landiš hevur einkarrętt at geva śt frķmerki.
Stk. 4. Landiš hevur einkarrętt at seta upp postkassar į alment atkomiligum stųšum.
Stk. 5. Landiš hevur einkarrętt at nżta postbśmerkiš.

Skyldur landsins

§ 4. Landiš hevur skyldu at tryggja postflutning av adresserašum brųvum, pakkum og blindalestri frį sendarum uttanlands til móttakarar ķ Fųroyum ella uttanlands og frį sendarum ķ Fųroyum til móttakarar ķ śtlondum.
Stk. 2. Somuleišis hevur landiš skyldu at tryggja postflutning um alt landiš av:

  1. adresserašum brųvum,
  2. adresserašum prķslistum, bóklingum, blųšum og ųšrum prentašum sendingum, eins til innihalds, sum ikki eru ķ bjįlva,
  3. tķšindablųšum, dag-, viku- og mįnašarblųšum og tķšarritum,
  4. adresserašum pakkum,
  5. blindalestri, og
  6. peningaflytingum.

Stk. 3. Taš skal vera gjųrligt at senda brųv og pakkar sum viršispost, harumframt brųv sum innskrivašan post.
Stk. 4. Landsstżrismašurin kann gera av, at postflutningur veršur avmarkašur, tį serlig višurskifti gera seg galdandi.
Stk. 5. Landsstżrismanninum er heimilaš ķ kunngerš at įseta nęrri reglur um post, herundir vekt, stųdd og skap, og um annan gjaldshįtt enn frķmerki.

§ 5. Verša adresseraš brųv frį sendara ķ Fųroyum til móttakara ķ Fųroyum latin inn til postflutnings ķ ųšrum landi, kann tann postvinnurekandi sżta fyri móttųku.
Stk. 2. Landsstżrismašurin kann ķ kunngerš įseta nęrri reglur um treytirnar fyri at sżta móttųku.

Kapittul 4
Umsiting av einkarrętti v.m.
Umsiting

§ 6. Landsstżrismašurin tryggjar, at endamįl lógarinnar veršur framt, herundir at skylda landsins til postflutning eftir § 4 veršur lokin.
Stk. 2. Landsstżrismanninum er ķ hesum sambandi heimilaš ķ kunngerš at įseta nęrri reglur um postflutning, herundir reglur sum heilt ella partvķst įleggja postvinnurekandi at įtaka sęr postflutning, sum landiš hevur skyldu til at tryggja eftir § 4. Reglurnar kunnu m.a. eisini innihalda treytir um:

  1. Góškenning av almennum višskiftatreytum.
  2. Tęnastu- og dygdarstig.
  3. Samstarv millum postvinnurekandi til tess at tryggja almenninginum besta postflutning.
  4. Hįmarksgjųld fyri postflutning.
  5. Skyldu at uppihalda postflutningi, iš er tżšandi fyri samfelagiš, hóast óvanligar umstųšur.
  6. Skyldu at nżta postbśmerkiš viš frįmerki eftir umstųšunum.
  7. Skyldu at hava sjįlvstųšugan roknskap fyri postflutning.
  8. Gjald fyri umsiting landsstżrismansins av postflutninginum, herundur rakstur av eftirliti.
  9. Javningargjald.
  10. Trygd fyri kostnaši av postflutninginum, skuldi postvinnurekandi stešgaš starvsemi sķnum ella fariš į hśsagang.

Fręls ųki

§ 7. Landsstżrismašurin kann undantaka įvķsar partar av postflutninginum frį einkarręttinum. Er konsessión veitt į ųkinum, skal viškomandi hoyrast, įšrenn ųkiš veršur undantikiš.

Konsessión

§ 8. Landsstżrismanninum er heimilaš at veita loyvi til postflutning sambęrt § 3, stk. 1, og onnur ręttindi sambęrt § 3, stk. 3-5. Loyviš kann veitast viš ella uttan einkarrętti. Ķ loyvinum, sum skal vera fyri avmarkaša tķš, skal virkisliga og stašarliga ųkiš vera tilskilaš. Treytir, iš lagdar verša viš, tį loyvi verša givin, skulu vera sakligar, glęrar og skulu tryggja, at mannamunur veršur ikki gjųrdur umsųkjara millum.
Stk. 2. Įšrenn landsstżrismašurin veitir loyvi, skal hann tryggja sęr, at umsųkjari er fķggjarliga og yrkisliga fųrur fyri at reka postflutning.
Stk. 3. Ķ loyvinum kunnu treytir, umframt tęr ķ § 6 nevndu, leggjast viš, m.a. um:

  1. Posthśs.
  2. Skyldu fyri egnan kostnaš at taka lut ķ altjóša samstarvi um postflutning.
  3. Skyldu at greiša serstakar uppgįvur, hóast tęr einki kasta av sęr ella geva hall.
  4. Rindan av loyvisgjaldi.

Stk. 4. Landsstżrismašurin kann broyta loyvistreytirnar, um fortreytirnar fyri veiting av loyvi vóru skeivar ella seinni eru broyttar, ella um broytt lóggįva ella altjóša sįttmįlar, sum Fųroyar eru bundnar av, gera broytingar neyšugar.

Afturtųka

§ 9. Landsstżrismašurin kann taka loyviš aftur, um loyvishavarin brżtur lógina, kunngeršir ella ašrar reglur, givnar viš heimild ķ lógini, ella loyvistreytirnar.
Stk. 2. Landsstżrismašurin kann įleggja loyvishavaranum dagligar ella vikuligar bųtur, til hesin hevur fingiš višurskiftini sbr. stk. 1 ķ ręttlag.

Flyting av ręttindum

§ 10. Ręttindi sambęrt loyvinum kunnu ikki verša flutt ųšrum, uttan so at landsstżrismašurin frammanundan hevur giviš skrivligt loyvi til tess.
Stk. 2. Śttųka ella śtpanting kann ikki fremjast ķ ręttinum sambęrt loyvi, og rętturin gongur ikki inn ķ konkursbśgv loyvishavarans.

Javningargjald

§ 11. Landsstżrismašurin kann įleggja postvinnurekandi eitt gjald til fķgging av postflutningi um alt landiš.
Stk. 2. Landsstżrismanninum er heimilaš ķ kunngerš at įseta nęrri reglur um umsitingina av javningargjaldinum.

Kapittul 5
Um postflutning

§ 12. Sendari kann krevja post afturflżggjašan ella broyta adressuna, inntil posturin er śtflżggjašur ella frįbošašur adressatinum.

§ 13. Postur veršur śtflżggjašur adressatinum ella honum, iš hevur fulltrś at taka ķmóti.

Ikki avgreiddur postur

§ 14. Postur, sum ikki kann avgreišast, kann verša seldur. Sųluįgóšin skal, eftir at śtreišslurnar eru drignar frį, gjaldast honum, iš innan eitt įr eftir sųluna sannar rętt sķn. Annars fellur įgóšin landinum til.
Stk. 2. Landsstżrismašurin įsetir ķ kunngerš reglur um sųlu, nęr metast mį, at postur ikki kann verša avgreiddur, og hvat gerast skal viš tķlķkan post, herundir eisini reglur um upplating til tess at finna fram til móttakara ella sendara, ella um postur er skaddur.
Stk. 3. Viršisleysur postur veršur burturbeindur.

§ 15. Postur mį ikki innihalda tilfar, sum er bannaš at flyta, breiša śt, ella sum ber brį av at vera ólógligt, ósųmiligt ella ęruskemmandi.
Stk. 2. Vandamikil postur kann verša burturbeindur.

§ 16. Annar postur enn innskrivašur ella viršispostur mį ikki innihalda pening, handhavaraviršisskjųl, dżran mįlm, skartgripir ella tķlķkar viršislutir.

§ 17. Hvųr tann, iš rekur regluliga flutningstęnastu innanlands ella til śtlond, hevur eftir įheitan frį landsstżrismanninum, og fyri vanligan posttakst, skyldu til at flyta post, umrųddur ķ § 4, millum endastųšir og poststųšir į flutningsleišini. Tķlķkur postur skal hava forrętt framum annan vųruflutning.

§ 18. Landsstżrismašurin kann ķ kunngerš įseta reglur um postrivur og bręvakassar į ella viš hśs. Somuleišis um uppseting av postkassum, har bśstašarvišurskiftini eru soleišis, at postśtflżgging annars hevši veriš órķmiliga arbeišskrevjandi ella tvųrlig.

Kapittul 6
Tagnarskylda og endurgjald
Tagnarskylda

§ 19. Tann, sum fęst viš postflutning, mį ikki geva óviškomandi nakrar upplżsingar um post hjį ųšrum ella geva teimum hųvi til at śtvega sęr slķkar upplżsingar.
Stk. 2. Tagnarskyldan stendur viš eftir at viškomandi ikki longur fęst viš postflutning.
Stk. 3. Tagnarskyldan er eisini galdandi fyri tey, sum eru starvsett hjį honum, iš fęst viš postflutning.

Endurgjald

§ 20. Landsstżrismašurin įsetir ķ kunngerš nęrri reglur um endurgjaldsskylduna fyri skaddan, horvnan ella seinkašan post, sum landiš eftir § 4 hevur skyldu til at tryggja flutningin av.

Kapittul 7
Skrįseting og eftirlit

§ 21. Postvinnurekandi hava skyldu til at lata seg skrįseta hjį landsstżrismanninum.
Stk. 2. Landsstżrismašurin hevur eftirlit viš, at lógin, kunngeršir ella ašrar reglur, givnar viš heimild ķ lógini, og loyvistreytir verša hildnar.
Stk. 3. Landsstżrismašurin kann krevja, at postvinnurekandi geva tęr upplżsingar, sum neyšugar eru til tess at śtinna eftirlitiš, herundir eisini roknskapartilfar.
Stk. 4. Eftirlitsvitjan gevur, móti fyrivķsing av samleikaprógvi, uttan ręttarśrskurš ótarnaša atgongd til ųll stųš, har postflutningur veršur rikin.
Stk. 5. Landsstżrismašurin kann lata ųšrum upp ķ hendur at śtinna skrįseting og eftirlit.
Stk. 6. Landsstżrismanninum er heimilaš at seta nęrri reglur um skrįseting og eftirlit, herundir reglur um góškenning av įvķsum eftirlitsfólki.

Revsing

§ 22. Er ikki haršari revsing įsett ķ ašrari lóg, veršur hann revsašur viš bót, sum brżtur:

  1. Landsins einkarrętt til:
  1. postflutning, sbr. § 3, stk. 1,
  2. śtgįvu av frķmerkjum, sbr. § 3, stk. 3,
  3. uppsetan av postkassum, sbr. § 3, stk. 4, og
  4. nżtslu av postbśmerki, sbr. § 3, stk. 5.
  1. Reglurnar, įsettar viš heimild ķ § 6, stk. 2.
  2. Loyvistreytirnar, sbr. § 8.

Stk. 2. Er brotiš eftir stk. 1 framt av felagi, sjįlvsognarstovni, grunni ella lķknandi, kommunu ella kommunalum felagsskapi, kunnu hesi revsast samsvarandi.

§ 23. Fyri tann, sum fęst viš postflutning, er §§ 152, 152d-f og 153 ķ revsilógini samsvarandi galdandi.

Kapittul 8
Gildiskomureglur

§ 24. Henda lųgtingslóg kemur ķ gildi dagin eftir, at hon er kunngjųrd, og samstundis fer śr gildi lųgtingslóg nr. 17 frį 31. mars 1976 um Postverk Fųroya viš seinni broytingum, tó soleišis at kunngeršir, givnar viš heimild ķ nevndu lóg, verša verandi ķ gildi, til tęr verša settar śr gildi viš kunngerš sambęrt hesi lóg.

§ 25. Hóast taš ķ § 3 veršur įsett, at einkarrętturin er hjį landinum, skal hesin einkarręttur verša verandi hjį Postverki Fųroya til 31. desember 2003. Hóast § 7 og § 8 kann landiš fram til tann ķ pkt. 1 nevnda dag ikki veita konsessión eftir ella undantaka partar av postflutninginum frį hesum einkarrętti.
Stk. 2. Įsetingarnar ķ § 22 um revsing eru samsvarandi galdandi fyri tann, sum fram til 31. desember 2003 brżtur einkarręttin hjį Postverki Fųroya.

Almennar višmerkingar

Kapittul 1
Inngangur

Į fundi 2. juni 1997 ķ Vinnumįlastżrinum įsetti landsstżrismašurin ķ samskiftismįlum soljóšandi kommissorium višvķkjandi nżggjari lóg um postflutning:

"Fųroya Landsstżri metir taš sum skyldu at tryggja hóskandi postflutning millum tey ymsu plįssini ķ Fųroyum. Ķ hesum liggur višurkenningin av, at taš hevur stóran tżdning fyri borgararnar sum heild og fyri vinnulķviš, at teimum veršur tryggjašur so góšur postflutningur, sum taš nś ber til, og at vit ikki fįa ósųmiliga stórar munir į hesum ųki. Atgongd til postflutning hevur tżdning fyri trivnaš og mentan, fyri kappingarfųriš hjį vinnulķvinum og fyri, at partar av landinum ikki vera fyri óhóskandi trivnašarligum og vinnuligum vanbżti.

Į samskiftisųkinum sum heild og herundir eisini į postflutningsųkinum fer fram ein ovurhonds stór menning umframt liberalisering, og fyri at tryggja, at Fųroyar ikki verša eftirbįtur į hesum sera tżdningarmikla ųki, heldur landsstżriš taš vera rętt at seta arbeišsbólk at gera uppskot til nżggja lóggįvu innan hetta virksemi.

Lógaruppskotiš skal grundast į hesar meginfyritreytir:

  1. Landsstżriš fęr einkarrętt til postflutning.
  2. Landsstżriš kann veita konsessión til postflutning og - virksemi.
  3. Postverk Fųroya veršur gjųrt til eitt partafelag."

Tilfar er śtvegaš śr Noregi, Svųrķki, Finnlandi, Įlandi, Ķslandi, Danmark, Grųnlandi og Tżsklandi, umframt śr ES og altjóša konventiónum.

Lógaruppskotiš, sum varš framlagt, datt burtur ķ sambandi viš seinasta lųgtingsval. Sitandi landsstżri hevur valt at leggja lógaruppskotiš um postvirksemi framaftur viš tķ broyting, at einkarrętturin hjį Postverki Fųroya til įvķsan postflutning veršur varšveittur fram til 31. desember 2003. Landsstżriš hevur tó ķ fyrstu syftu valt ikki at leggja fram lógaruppskot um at umskipa Postverk Fųroya til partafelag. Ķ stašin skal ķ einum 3 įra skeiši arbeišast viš at dagfųra og gera neyšugar tillagingar į postverkinum, og skal setast ein nevnd, iš skal gera tilmęli um framtķšar rakstrarformin hjį postverkinum.

Endamįliš viš uppskotinum til lųgtingslóg um postvirksemi er:

  1. at hóskandi postflutningur veršur tryggjašur ųllum landsins ķbśgvum
  2. at postflutningur veršur skipašur fyri rķmiligan prķs viš góšari dygd
  3. at verja įhugamįl višskiftafólksins, herundir serliga postloyndina
  4. at postflutningur veršur lagašur eftir skiftandi tųrvi
  5. at fortreytir verša skaptar fyri fręlsari kapping eftir 2003.

Kapittul 2
Stutt sųgulig lżsing av postflutningi

Nųkur tųl:

Postflutningur er partur av gerandisdegnum hjį fjųld av fólki um allan heim. Felagsskapurin The Universal Postal Union (UPU), hvųrs hųvušssęti er ķ Sveits, er serligur felagsskapur undir ST, sum tekur sęr av at samskipa ta heimsumfatandi posttęnastuna.

Ķ hesum felagsskapi vóru 189 limalond ķ 1998.

Fyri at fįa eina fatan av, hvussu umfatandi henda tęnasta er, kunnu nųkur megintųl nevnast, sum eru tikin frį UPU.

Mett veršur, at ķ 1997 arbeiddu umleiš 5,9 mió. fólk innan postverkini į stķvliga 770.000 posthśsum. Tey avgreiša įrliga uml. 400 milliardir brųv, ašrar postsendingar og pakkar innlendis og umleiš 8,6 milliardir brųv v.m., sum fara um landamųrk.

Samanumtikiš roknaši UPU ķ 1995 viš, at vanligur bręvpostur var uml. 20% av ųllum samskiftinum ķ heiminum; telefon og telefax stóšu fyri uml. 75%, og elektróniskur postur (teldupostur) hevši bert 5%. Metingar teirra vóru, at ikki fór at verša stór broyting ķ hesum bżtinum komandi įrini, tó at telduposturin fór at mennast munandi, og vanligur postur fór at minka nišur um 15%

Eitt sindur um altjóša postsųgu:

Upprunin til postflutning er huldur ķ tķšarinnar mjųrkatįmi. Frį fornari tķš finnast slóšir eftir skipašum samskifti ķ londum sum Kina, Persia, Egyptalandi, Grikkalandi og Rómverjarķkinum.

Taš, menn vita um, er, at fyrsta skjališ, sent sum postur, varš funniš ķ Egyptalandi og er frį įr 255 f. Kr.

Tį vóru taš serliga bošdreingir, sum kongar og ašrir hųgir harrar nżttu. Seinni vóru taš serliga įtrśnašarligir felagsskapir og fróšskaparsetur, sum mentu tęnastuna at senda boš millum sķn. Millumstųšir vóru stovnašar į rutunum fyri at framskunda boštęnastuna mest mųguligt, serliga į teim longru teinunum.

Seinni fingu privatfólk, serliga handilsmenn, ķ hendinga fųrum loyvi at nżta hesa boštęnastu.

Tį prentingin var uppfunnin, ųktist postflutningurin almikiš.

Ķ hesi fyrstu posttęnastu var gjaldiš fyri flutningin vanliga ikki goldiš av sendaranum, men av móttakaranum. Frķmerki var ókent fyribrigdi.

Taš var ikki fyrr enn ķ 17. ųld, at tann fyrsti altjóša postsįttmįlin sį dagsins ljós. Tį var sįttmįli gjųrdur millum nųkur lond ķ Europa, sum skipaši ein part av postflutningi um landamųrk.

Ķ 19. ųld vóru višurskiftini so flųkt, at torfųrt var at finna runt ķ teim mongu avtalunum landanna millum, sum ųll nżttu ymisk postgjųld, ymiska flokkan av posti, ymist gjaldoyra v.m.

Tųrvurin į skipašum višurskiftum ųktist, og sum frį leiš, sóu flestu lond taš neyšuga ķ at gera millumlanda avtalur.

Taš vóru serliga umleggingar (reformar) ķ einstųkum londum, sum settu gongd į altjóša samskifti um posttęnastur.

Bretland var undangonguland at skipa posttęnastuna. Teir samtyktu ķ 1840, at flutningur av brųvum skuldi gjaldast frammanundan, og at eitt gjald upp į ein pence skuldi gjaldast fyri innanlands flutning av ųllum brųvum, sum hųvdu įvķsa vekt, sama hvussu langt var millum sendara og móttakara. Heimsins fyrsta frķmerki, kent undir navninum "Penny Black", sį dagsins ljós. Frķmerki var nś prógv fyri, at goldiš var fyri flutningin av bręvinum. Danmark fekk sķtt fyrsta frķmerki ķ 1851.

Ķ 1863 varš hildin rįšstevna ķ Frankarķki viš tķ endamįli at gera reglur um eina altjóša skipan av posttęnastuni. Į rįšstevnuni luttóku 15 evropeisk lond og USA, iš tók stig til rįšstevnuna. Tį vóršu gjųrdar samtyktir um nakrar meginreglur, sum skuldu fylgjast, tį sķnįmillum avtalur millum lond vóršu gjųrdar.

Hesar meginreglur fingu tó bert avmarkašan tżdning, og skuldi skil fįast į, var tųrvur į nógv fleiri reguleringum landanna millum og meira formaliserašum samarbeiši.

Taš vóru serliga tżskarar, sum skundašu undir at fįa meira nįgreiniliga altjóša regulering ķ lag. Tżskland hevši tį gjųgnumfųrt eina innlendis umlegging av sķnari posttęnastu.

Teir settu upp ętlan fyri einum altjóša samtaki um postvirksemi, sum seinni varš til veruleika sum The Universal Postal Union. Sveits helt ķ framhaldi av uppskoti frį Tżsklandi eina rįšstevnu ķ 1874, har 22 lond tóku lut. Samtyktur varš altjóšasįttmįli, sum varš undirskrivašur 9. oktober 1874, og veršur hesin dagur hildin sum altjóša postdagur.

Viš millumlandasįttmįlanum frį 1874 hevši eydnast at fįa skil į. Nś var talan um eitt einstakt postųki ķstašin fyri eina rśgvu av ųkjum. Postgjųldini, sum frammanundan vóru um 1200, vóršu nś avmarkaš til eitt postgjald fyri ųll brųv. Innan postųkiš hųvdu ųll 22 limalondini bundiš seg til meginregluna um fręlsi ķ flutninginum av brųvum millum lond. Flestu foršingar, sum londini hųvdu mótvegis postinum hjį grannalondunum, vóru nś burturbeindar.

Eitt sindur um postsųguna ķ Fųroyum:

Tingbųkurnar geva okkum fleiri dųmi um brųv, send til og śr Fųroyum. Til skjals er bręv frį Jįkupi Skotakongi, dagf. 1. aprķl 1591, sum veršur sent til fųroyingar, og har vita vit eisini, hvųr hevur veriš "postboš", nevniliga Madz Balderzssonn, fśti. Annaš dųmi er bręv frį 1615 frį lųgmanni ķ Fųroyum til danska kongin, har klagaš veršur um teir nógvu sjóręnararnar, sum herjašu um oyggjarnar.

Christian IV kongur gav jólaaftan 1624 śt kunngerš um postboš, og hetta veršur ķ Danmark mett sum byrjanin av tķ almenna postverkinum.

Ķ Fųroyum hevur veriš lķtiš, fyri ikki at siga einki, av postflutningi um hetta mundiš. Stórur partur av fólkinum dugdi hvųrki at lesa ella skriva.

Um 1801 sķggjast tó dųmi um regluligan postflutning til og śr Fųroyum, tį taš var fyriskipaš, at 2 tśrar skuldu gerast įrliga til og śr Fųroyum viš posti. Ķ 1855 gav danska lųgmįlarįšiš Fęrų Amt loyvi at lęna skip ("Fortuna"), sum skuldi nżtast "..så ofte vind og vejrlig tillader det, fare med postpaket mellem Thorshavn og Shetland....".

Ķ tķšini 1857 - 1869 veršur roknaš viš, at uml. 9000 bręvasendingar eru komnar til Fųroya.

Lógin um skjśts kom ķ 1865, og flutningsskyldan fevndi, umframt um fólkaflutning, eisini um post.

Ķ 1870 stovnaši danska postverkiš eitt posthśs ķ Tórshavn. Fyrsta veruliga danska postlógin kom ķ 1871, og hon var eisini galdandi fyri Fųroyar. Stutt eftir varš regluligur postflutningur skipašur um stóran part av landinum viš trimum hųvušsrutum, og trż postboš vóršu sett at bera postin yvir land og nżta skjśts, tį taš var neyšugt.

Nżggj skipan varš sett ķ verk ķ 1903, sum hevši posthśs ķ Tórshavn, Klaksvķk og Trongisvįgi og savningarstųš ķ Mišvįgi, ķ Vestmanna, į Sandi, į Eiši og į Strondum.

Fųroyar fingu egiš postverk ķ 1976, sķ nęrri nišanfyri.

Eitt sindur um Universal Postal Union:

Regluverkiš:
Hesin felagsskapurin er skipašur viš einum slagi av "grundlóg", sum er samtykt av limalondunum. Broytingar ķ lógini kunnu bert verša framdar į ašalfundinum, Universal Postal Congress. Felagsskapurin hevur samtykt millumlandasįttmįla, nevndur Universal Postal Convention. Viš heimild ķ hesum sįttmįla hava limalondini įsett nęrri reglur um įvķsar tęnastur, Detailed Regulations. Taš eru 4 sįttmįlar gjųrdir, sum hvųr į sķnum ųki skipa postflutningin, nevniliga Postal Parcels Agreement, Money Orders Agreement, Giro Agreement og Cash-on-Delivery Agreement. Bęši lógin, sįttmįlarnir og nęrri įsetingarnar eru bindandi fyri limalondini.

Limaskapur:
Ųll limalond hjį ST hava rętt at gerast limir. Onnur fręls lond kunnu gerast limir, hóast tey ikki eru limir ķ ST, treytaš av at 2/3 av limalondunum atkvųša fyri tķ. Danmark hevur veriš limur sķšani stovnanina, og Fųroyar eru tķ, sum partur av rķkinum, bundnar av altjóša reglunum.

Fķggjarliga grundarlagiš:
Virksemiš hjį UPU veršur fķggjaš av limalondunum. Raksturin fyri 1996 var ętlašur at kosta SFR 35 mió. (svarandi til uml. kr. 170 mió. ķ okkara peningi).

Kapittul 3
Skipan av postflutningi ašrastašni

A. Noršurlond

Ųll Noršurlond hava seinastu įrini samtykt nżggjar postlógir. Noreg fekk nżggja postlóg ķ 1997. Svųrķki og Finnland endurnżggjašu sķnar postlógir ķ 1993. Įland fekk nżggja postlóg ķ 1992. Ķsland hevur eina postlóg frį desember 1996, og Danmark fekk eina ķ 1995.

Noreg
Norska lógin er avmarkaš at galda fyri postflutning av bręva- og ųšrum sendingum, iš viga upp til 25 kg. Noršmenn hava varšveitt einkarręttin, tó viš mųguleika hjį stjórnini ķ kunngerš at avmarka hann. Einkarrętturin fevnir um regluligan flutning - fyri gjald - av afturlatnum adresserašum innanrķkis brųvum, iš viga upp til 350 gramm, umframt flutning av tilsvarandi posti til og frį Noregi.

Norska samskiftismįlarįšiš hevur heimild at veita konsessión til privatar postvinnurekandi, og kann, ķ sambandi viš veiting av konsessiónini, krevja, at įvķsar skyldubundnar uppgįvur verša loystar av honum.

Sambęrt lógini hava postvinnurekandi skyldu til at lata seg skrįseta hjį tķ almenna, og heimild er til at seta ķ verk reglur um javningargjald til fķgging av postflutningi til śtjašararųkini.

Almenna norska posttęnastan er skipaš sum partafelag.

Svųrķki
Ķ svensku postlógini eru somuleišis reglur um skyldur rķkisins at tryggja ųllum landinum almenna posttęnastu. Har er liberaliseringin komin taš longri, at allar reglur um einkarrętt vóršu avtiknar tann 1. januar 1993, og 1. mars 1994 varš almenna svenska postverkiš umskipaš til partafelag, sum taš almenna eigur - Posten A/B.

Svenska postlógin setir krųv til postvinnurekandi, sum ķ stuttum kunnu lżsast soleišis:

Postlógin įsetir ikki, hvųr iš skal taka sęr av postflutninginum. Taš kann vera Posten A/B ella onnur fyritųka. Hinvegin įsetir postlógin serlig krųv til postvinnurekandi.

Postvirksemi veršur ķ lógini lżst sum: "Regelbunden befordran mod avgift av brev och paket med en hųgsta vigt av 20 kg".

Fyri at tryggja skyldubundnu uppgįvurnar, hevur staturin gjųrt avtalu viš Posten A/B, sum hevur bundiš seg til:

Višvķkjandi fķggjartęnastum, skal taš vera mųguligt hjį ųllum at gjalda inn ella taka śt kontantan pening.

Finnland
Heldur ikki finska lógin hevur reglur um einkarrętt. Heimild er til at veita konsessión til postflutning til finskar fyritųkur, almennar stovnar og śtlendskar fyritųkur, sum hava skrįsett dótturfelųg ķ landinum. Fyri at fįa konsessión krevst, at umsųkjarin fķggjarliga og yrkisliga er fųrur fyri at śtinna tķlķkt virksemi. Konsessiónin kann avmarka virksemiš til įvķsar tęnastur og įvķs plįss ella landspartar. Finska postverkiš varš skipaš sum partafelag, Posten Finland AB, frį 1. januar 1994 at rokna. Sum er, er taš bert Posten Finland AB, iš rekur postflutning ķ Finnlandi sambęrt konsessión.

Sambęrt finsku postlógini hava postvinnurekandi skyldu at reka postvirksemi samsvarandi treytum, iš skulu vera almennar, og postgjųldini skulu vera ręttvķs og ķ rķmiligum samsvari viš mešalkostnašin av virkseminum. At hava eftirlit viš, at postlógin og reglur, givnar sambęrt lógini, verša hildnar, varš ķ 1994 stovnaš nżggj umsitingarstova, Postforvaltningen, sum er skipaš sum undirdeild av Teleforvaltningscentralen. Umsitingarkostnašurin veršur fķggjašur viš gjųldum frį teimum, iš hava konsessión til postflutning. Finska rķkiš rindar ongan stušul til postflutning, sum kemur undir postlógina.

Ķsland
Ķslendska lógin um postflutning byggir ķ stóran mun į tęr nżskipanir, sum longu vóru settar ķ verk ķ hinum Noršurlondunum og ES. Eitt meginhugtak ķ ķslendsku lógini er grundposttęnasta, sum er at skilja sum innsavning, flokking og flutningur av brųvum og ųšrum sendingum viš uttanįskrift, sum viga undir 20 kg. Sambęrt lógini hevur rķkiš skyldu at tryggja ųllum landsmonnum regluligan postflutning innan grundtęnastuna.

Rķkiš hevur einkarrętt til flutning av brųvum, iš viga upp til 350 gramm, tó fellur einkarrętturin burtur fyri sendingar, hvųrs postgjald er 5 feršir hęgri enn lęgsta postgjaldiš eftir gjaldskrįnni. Harumframt hevur rķkiš einkarrętt til postflutning, iš stórt sęš svarar til einkarręttin, sum er skotin upp ķ landsstżrisins lógaruppskoti.

Heimild er at veita privatum konsessión til postflutning.

Frį 1. januar 1997 at rokna tók partafelagiš Póstur og Sķmi h/f viš ręttindum og skyldum hjį almenna post- og telestovninum. 1. jan. 1998 varš posturin lagdur ķ eitt sjįlvstųšugt partafelag, soleišis at postfelagiš og telefelagiš nś eru hvųr fyri seg.

Danmark
Galdandi danska lógin um postvirksemi įsetir, at staturin hevur einkarrętt til flutning av adresserašum brųvum innanlands, umframt brųvum til og śr Danmark.

Heimild er hjį feršslumįlarįšharranum at avmarka einkarręttin.

Nęrri reglur um vekt og skap av brųvum og ųšrum posti verša įsettar ķ kunngerš. Staturin hevur hinvegin skyldu at tryggja landsumfatandi flutning av įvķsum posti, herundir adresserašum brųvum, blųšum, pakkum og blindasendingum.

Sambęrt lógini er heimild at veita privatum konsessión til postflutning.

Sum nevnt ašrastašni, fremja danir nżskipanina av almenna postverkinum stig fyri stig, og byrjašu ķ 1995 viš at skipa Post Danmark sum sjįlvstųšugan almennan stovn, rikin sum partafelag. Rųddir eru frammi um at skipa Post Danmark sum partafelag.

Grųnland:
Taš grųnlendska postverkiš varš 1. juli 1997 lagt saman viš TELE Greenland, iš er alment partafelag. POST Greenland veršur nś rikiš sum serlig deild av partafelagnum TELE Greenland.

POST Greenland hevur virksemi ķ ųllum bżum og bygdum ķ Grųnlandi. Į teimum stųrstu plįssunum hevur POST Greenland – saman viš TELE Greenland egnar avgreišsludeildir (TELE-POST bśšir), mešan virksemiš ķ teimum smęrru plįssunum er skipaš ķ samrakstri viš almenna handilsfelagiš KNI. Hjį POST Greenland starvašust viš įrslok 1998 180 fólk.

Postvirksemiš ķ Grųnlandi veršur ķ dag rikiš uttan stušul frį tķ almenna, tó veršur eitt įvķst alment ķskoyti veitt til śtbering av teimum grųnlendsku blųšunum.

B. Rįkiš ķ ES

Sjįlvt um altjóša reglur eru um postflutning, hevur ES arbeitt viš at bųta um postflutningin ķ limalondunum og serliga havt fyri eyga at skapa fręlsa kapping į ųkinum. Postųkiš er eitt av teimum seinastu virkisųkjunum, iš eru voršin fręls og harmoniseraš.

ES-kommissiónin gav 11. juni 1992 śt umfatandi verk, nevnt Grųnabók, har evni er menningin av postflutninginum ķ innara marknašinum. Meginreglurnar ķ hesum verki eru:

Til tess at rųkka endamįlinum skulu limalondini mišvķst arbeiša fyri fręlsari kapping um postflutning. Einkarrętturin, sum nógv lond enn hava varšveitt, veršur framhaldandi skerdur. Krųv verša sett um, at tęnasta og dygd verša so eins sum til ber. Treytir, sum postverk arbeiša eftir, skulu ikki gera mannamun, vera sakligar og glęrar. Postverkini skulu roknskaparliga skilja postflutningin frį ųšrum virksemi teirra o.s.fr.

Fręls kapping innan postflutning hevur ikki veriš vanlig. Seinnu įrini hava tó fleiri lond ķ ES tikiš stig til at liberalisera postflutningin. Henda liberaliseringin hevur havt ymisk sniš. Ķ fleiri londum hava teir skilt postflutningin frį tķ almenna og lagt hann til partafelųg, sum taš almenna, heilt ella partvķst, hevur veriš eigari av. Sum dųmi kunnu nevnast Svųrķki, Finnland, Tżskland og Hįland. Ķ Danmark hevur gongdin veriš at skerja einkarręttin, mešan lond sum Svųrķki og Finnland heilt hava avtikiš hann.

Privatir postvinnurekandi hava tikiš upp kapping viš tey almennu postverkini į teimum ųkjum, har hesi frammanundan hųvdu einkarręttindi. Samstundis hevur eitt eyškenni veriš, at tey almennu postverkini hava fingiš stųrri handilsligt virkisfręlsi, soleišis at almennu postverkini kunnu kappast viš teir privatu, eisini į nżggum tęnastuveitingum.

ES hevur nś sett ķ gildi eitt nżtt direktiv, nr. 97/67/EF frį 15. desember 1997 um menning av posttęnastum, sum ķ stóran mun endurtekur meginreglurnar frį įšur nevndu grųnubók.

Kapittul 4
Galdandi lógir og kunngeršir v.m.

Beint eftir heimastżrislógina var mįl um postverk į skrįnni undir višgerš av lųgtingsmįli nr. 2/1948: Fķggjarlųgtingslóg. Tį samtykti Lųgtingiš 7. sept. 1948 at yvirtaka Postverkiš. Henda lųgtingssamtykt varš kortini ikki sett ķ verk tį. Ķ 1972 varš ķ lųgtingsmįli nr. 70/1972: Yvirtųka av skipaeftirlitinum, tann 11. aprķl 1973, samtykt soljóšandi uppskot: "Landsstżrinum veršur įlagt sbrt. tingsamtykt frį sept. 1948 at upptaka samrįšingar viš donsku rķkismyndugleikarnar um yvirtųku av postverkinum".

Sķšani vóršu samrįšingar tiknar upp og fyrireikingar gjųrdar til yvirtųku av postverkinum, sum hoyrdi undir Ministeriet for offentlige arbejder, generaldirektoratet for post- og telegrafvęsenet.

Śrslitiš av samrįšingunum varš ein avtala um, at yvirtųkan skuldi fara fram 1. aprķl 1976. Landiš yvirtók ókeypis bygningar og ašra śtgerš, sum danska post- og telegrafverkiš įtti. Hųvušsreguleringin av posti og postflutningi eru hesar lógir og kunngeršir:

  1. Ll. nr. 17 frį 31. mars 1976 um Postverk Fųroya viš seinni broytingum. Hųvušslógin er broytt soleišis:
    1. Ll. nr. 113 frį 22. desember 1989
    2. Ll. nr. 86 frį 13. juni 1995
    3. Ll. nr. 13 frį 28. januar 1998
  1. Ll. nr. 45 frį 09. mai 1976 um višurskifti hjį starvsfólki į postverkinum ķ sambandi viš yvirtųku/ om personaleforholdene hos postvęsenet i forbindelse med overtagelse.
  2. K. nr. 66 frį 14. juli 1999 um postgjųld.
  3. K. nr. 92 frį 05. desember 1979: Reglugerš fyri Jólamerkjagrunnin.

Broytingin frį 28. januar 1998 var um tey posthśs, iš ikki kundu nišurleggjast.

Vķst veršur til Lųgtingstķšindi A frį 1975, sķšu 322 til 340.

Umframt sjįlva postlógina varš ķ 1976 samtykt Ll. nr. 45 frį 9. mai 1976 um višurskifti hjį starvsfólki į postverkinum ķ sambandi viš yvirtųkuna. Lógin įsetir, at landsstżriš saman viš fķggjarnevndini fekk heimild til at veita starvsfólki, sum undan yvirtųkuni vóru tęnastumenn, og sum aftanį yvirtųkuna ynsktu at halda fram sum starvsmenn viš eftirlųn, eftirlųnarrętt. Somuleišis fekk landsstżriš heimild til at endurrinda statinum lųn og eftirlųn til 6 tęnastumenn, sum vóru lęntir til Postverk Fųroya.

Viš heimild ķ postlógini er lżst kunngerš nr. 66 frį 14. juli 1999 um postgjųld viš seinni broytingum.

Galdandi postlóg hevur bęši reglur um postvirksemi og skipanina av Postverki Fųroya. Ķ nżggjari lóggįvu er vanligt at skipa hesi višurskifti hvųr sęr.

Eftir galdandi lóg er taš Postverk Fųroya, sum hevur einkarrętt, og er hann lżstur soleišis: ".. at savna, flyta og bera śt afturlatnar sendingar og kort, iš kunnu sendast sum postur, og sum innihalda skrivlig boš, heruppiķ prentaš boš, śtfylt viš skrift, tó ikki opin fylgibrųv višvķkjandi sendingum, t.d. vųrurokningar og farmaskjųl".

Skyldur Postverksins eru lżstar ķ §§ 11-13 og umfata bręvasendingar og pakkar, har móttakari er tilskilašur, og postįvķsingar, blųš og tķšarrit, umframt giro. Harumframt kann postverkiš įtaka sęr ašrar avgreišslur, sbr. § 12, stk. 2. Vert er at bķta merki ķ, at einkarrętturin ikki fevnir um pakkar.

Ķ § 17 er įsett, at postgjųld av tżdningi verša įsett av landsstżrinum ķ samrįš viš fķggjarnevndina.

Endurgjaldskylda postverksins er gjųlliga lżst ķ lógini (§§27-42).

Nųkur tųl um postflutning ķ Fųroyum:
Postverkiš er skipaš viš stjórn og seks deildum. Hesar eru: Stjórnardeild, Avgreišslu- og sųludeild, Postskiljing og śtbering, Flutningur, EDV-deild, Umsitingardeild og Frķmerkjadeild. Taš eru 42 posthśs og 310 starvsett, sum, umroknaš til fulltķšarstųrv, svara til 244 fólk. Postverkiš avgreiddi ķ 1999:

Girostovan hevši ķ 1999 uml. 4000 konti viš einum innistandandi viš įrslok upp į slakar kr. 63 mió.

Frķmerkjadeildin gav śt 19 frķmerki ķ 6 umfųrum.

Samlaša rakstrarśrslitiš hjį Postverki Fųroya var eitt yvirskot upp į stķvliga kr. 800.000, móti einum halli upp į slakar kr. 200.000 įriš fyri.

Frķmerkjadeildin hevši eitt avlop upp į uml. kr. 4,5 mió.

Fķggjarstųšan javnvigaši viš kr. 70,7 mió.

Kapittul 5
Samandrįttur

Um lógaruppskotiš til nżskipan av postflutningi ķ Fųroyum, iš viš hesum veršur lagt fyri Lųgtingiš til stųšutakan, kann ķ stuttum sigast, at samstundis sum grundleggjandi reglurnar ķ galdandi skipan um skyldur hins almenna til at tryggja įvķsan postflutning og ein įvķsur einkarręttur verša varšveitt, veršur latiš upp fyri frķari kapping, tó undir skipašum višurskiftum. Sum nevnt omanfyri, varšveitur Postverk Fųroya tó einkarręttin fram til og viš 31. desember 2003.

Skotiš veršur upp, at einkarrętturin aftanį hetta veršur umsitin soleišis, at ein ella fleiri kunnu fįa konsessión til postflutning, har ręttindi og skyldur eru įsett. Samstundis er heimilaš landsstżrinum, so hvųrt sum umstųšurnar tala fyri tķ, at skerja einkarręttin. Fyri at tryggja śtjašaraųkjunum góšan postflutning, er t.d. heimilaš at įleggja konsessiónshavara, sum virkar į meginųkjunum, eisini at reka postflutning į śtjašaraųkjunum. Somuleišis er heimilaš at įleggja teimum postvinnurekandi eitt javningargjald, til tess at śtjašaraųkini verša tryggjaš.

Ķ lógaruppskotinum hava teir, sum vilja reka postflutning, skyldu til at lata seg skrįseta. Hetta er fyri, at taš neyšuga eftirlitiš kann vera viš virkseminum til tess at tryggja skipaši višurskifti.

Kapittul 6
Fķggjarligar avleišingar

Viš taš, at postverkiš ķ fyrstu syftu ikki veršur umskipaš til partafelag, verša tęr fķggjarligu avleišingarnar fyri landskassan smįar. Ętlanin er at jįtta pengar til at nśtķmansgera postverkiš og fyrireika taš til broyttan framtķšar rakstrarform, men eru hesar śtreišslur óheftar av lógini um postvirksemi. Harafturat kemur, at taš almenna eftir 31. desember 2003 kann fįa įvķsar inntųkur frį konsessiónsgjųldum og skatti.

Eftirlitiš kann hóskandi skipast soleišis, at taš veršur lagt saman viš verandi almennum stovni, og heimild er ķ uppskotinum at įleggja konsessiónshavarunum at rinda śtreišslurnar av eftirlitinum.

Samanumtikiš metir landsstżriš sostatt, at henda lógin er śtreišsluneutral.

 

 

Fyri landiš/lands-
myndugleikar
Fyri
kommunalar
myndugleikar
Fyri
plįss/ųki ķ
landinum
Fyri
įvķsar sam-
felagsbólkar/
felagsskapir
Fyri
vinnuna
Fķggjarligar/
bśskaparligar avleišingar

nei

nei

(nei)

nei

(ja)

Umsitingarligar
avleišingar

ja

nei

nei

nei

smęrri

Umhvųrvisligar
avleišingar

nei

nei

nei

nei

nei

Avleišingar ķ mun til altjóša avtalur og reglur

 

nei

nei

nei

nei

 

nei

Sosialar
avleišingar
   

 

 

nei

 

 Kapittul 7
Ummęli postverksins veršur hjįlagt sum skjal.

Lógaruppskotiš er sent Postfelag Fųroya til kunningar.

Višmerkingar til tęr einstųku greinirnar

Til § 1.
Sambęrt heimastżrislógini er į Lista A undir pkt. 12 nevnt "Stedligt Post- og Telegraf- og Telefonvęsen." Mįlsųkiš varš sum kunnugt yvirtikiš 1. aprķl 1976, og er lóggįvuvaldiš į ųkinum sostatt hjį Lųgtinginum. Sakliga virkisųki lógarinnar stendur ķ grein 2. Stašarliga virkisųki lógarinnar er ikki nęrri śtgreinaš, av tķ at taš fylgir vanligu stašarligu heimild Lųgtingsins.

Til § 2.
Neyšugt er at hava nakrar allżsingar ķ lógini, soleišis at lógarteksturin veršur lęttari at lesa. Eisini eru nakrar allżsingar grundašar į, at postflutningur ķ stóran mun er skipašur ķ altjóša hųpi, og taš slepst tķ ikki undan at brśka nųkur av teimum hugtųkum, sum finnast ķ altjóša sįttmįlum v.m. Nųkur av oršunum, hóast ikki ķ allżsingunum, eru ķ neyvum samsvari viš altjóša sįttmįlan um postflutning. Skeitt hevur eisini veriš eftir teirri allżsing, sum hini Noršurlondini, serliga Ķsland, Noregi og Danmark, hava nżtt ķ teirra lógarverki. Eisini hevur ES-direktiviš frį 1997 um menning av posttęnastum veriš havt ķ huga.

Hugtakiš Postur setir her karmin fyri, hvat lógin fevnir um. Universal Postal Convention (UPC) nżtur heitiš "postal item" fyri sama hugtak. Heitiš "postur" er her at skilja sum sjįlvur luturin, sum veršur fluttur. Onnur lond hava nżtt orš sum postsending o.l. Postur, ķ lógarinnar hųpi, vigar upp til 20 kg. T.v.s. at sendingar oman fyri 20 kg als ikki koma undir lógina. Sendingar upp til 20 kg kunnu vera bęši brųv og pakkar. Markiš millum brųv og pakkar er ikki sett ķ lógina, men ikki er óvanligt ašrastašni - t.d. Svųrķki - at skilnašur veršur gjųrdur millum hesar sendingar, soleišis at brųv viga hęgst 2 kg, mešan postpakkar viga oman fyri 2 kg, tó hęgst 20 kg.

Innskrivašur postur og viršispostur er skyldubundin posttęnasta sambęrt UPC.
Postvinnurekandi er hvųr tann, iš rekur vinnuligan postflutning. Her veršur dentur lagdur į, at virksemiš er av vinnuligum slagi. Tann, sum rekur slķkt virksemi, annašhvųrt taš er stųšugt, av og į ella hendingaferšir, er at skilja sum postvinnurekandi, treytaš av, at goldiš veršur fyri tęnastuna. Undir hetta heitiš koma felųg sum Postverk Fųroya, Post Danmark v.m. Av hesum skilst, at flutningur av "posti" ķ ella fyri egiš virki ikki kemur undir lógina.

Hvat hugtakinum Postflutningur višvķkur, eru viš oršunum innsavning, skiljing, flutning og śflżgging allar sķšur av tęnastuni tiknar viš. Um bert eitt av nevndu lišum er til stašar, er talan um postflutning.

Javningargjald er gjald, sum hongur saman viš, at lógin gevur mųguleikar fyri fręlsari kapping um postflutning. Viš fręlsari kapping kundi vandi annars veriš fyri, at śtjašaraųki vóru fyri vanbżti, av tķ at mųgulig kapping helst veršur į meginųkjunum. Ętlanin viš javningargjaldinum er at kunna hava pening tųkan, til tess at dyggur postflutningur eisini veršur į smęrru plįssunum. Slķk skipan er vęl kend ašrastašni, t.d. ķ Noregi og Ķslandi, har landiš skipar soleišis fyri, at tey, sum vinna pening av postflutningi ķ meginųkunum, skulu rinda gjald, iš veršur nżtt til at fķggja postflutning til śtjašarųkini. Eisini ES-direktiviš um menning av posttęnastum nżtir hesa skipan sum ein mųguleika at tryggja śtjašaraųkini.

Til kapittul 3.
Her verša einkarręttur og skyldur landsins stašfest. Ręttindahavarin er eftir lógaruppskotinum landiš (sķ tó višmerkingar til § 25). Oršiš er valt ķstašin fyri annašhvųrt Lųgtingiš, Fųroya Landsstżri ella Heimastżriš. Ķ grannalondum okkara eru ręttindi og skyldur vanliga tengdar at "statinum".

Til § 3
Greinin įsetir tann einkarrętt, sum landiš hevur til postflutning, frķmerki, postkassar og bśmerki. Einkarrętturin til postflutning fevnir bęši um innlendis flutning og flutning av posti, sendur śr Fųroyum og til Fųroya. Tann postur, talan er um, er sum lżst ķ allżsingini, "adresserašar sendingar ķ afturlatnum bręvbjįlva ella lķkari innballing, sama hvat innihaldiš er, og adresseraš skrivlig boš viš persónligum innihaldi, postkort ķroknaš", og sum viga upp til 20 kg.

At taš jśst er ein skilnašur millum afturlatnar sendingar og opnar sendingar, hevur sķn sųguliga uppruna, og veršur hesin skilnašur nżttur ķ flestu ųšrum londum.

Ķ stk. 2 er įvķsur postflutningur undantikin einkarręttinum, eitt nś prķslistar, blųš og prentlutir. Hetta er postur, sum vanliga hevši veriš sendur opin, og sostatt lęttliga kundi veriš skaddur, eitt nś av regni. Tķ er heimild til, at slķkur postur kann verša sendur ķ afturlatnum bjįlva, tó treytaš av, at bjįlvin er gjųgnumskygdur og sostatt ikki veršur nżttur til persónligan post.

Til § 4.
Landiš hevur, sum omanfyri nevnt, einkarrętt til ein part av postflutningi ķ Fųroyum. Hesin einkarręttur veršur mótsvarašur av eini skyldu til at tryggja postflutning. Skyldan er nógv vķšari enn tann postflutningur, sum einkarrętturin fevnir um.

Sambęrt UPC hava limalondini skyldu til at tryggja landsumfatandi postflutning av adresserašum brųvum og pakkum, umframt blindalestri. Hesir lutir - og ašrir - eru tiknir viš ķ stk. 2. Eisini įsetir UPC, at limalondini skulu tryggja, at taš ber til at senda innskrivašan post og viršispost.

Meginreglan er, at hvųr borgari ķ landinum hevur sama rętt til postflutning. Taš er ein sannroynd, at feršasambandiš ķ Fųroyum ikki er eins fyri allar fųroyingar. Tķ er neyšugt at hava eina heimild at vķkja frį meginregluni, tį serlig višurskifti gera seg galdandi. Slķkar heimildir hava okkara grannalond eisini įsannaš eru neyšugar. Um henda heimildin ikki var viš ķ lógini, kundu tey į smęrru plįssunum - har dagligt feršasamband ikki er - helst kravt, at postvinnurekandi skipašu fyri dagligum postflutningi viš at śtvega sęr flutningstól sjįlvir. Oršingin ķ stk. 4 er tó munandi meiri avmarkaš ķ mun til hana, iš t.d. danir nżta.

Taš er ķ stk. 5 heimilaš landsstżrismanninum at seta nęrri reglur um vekt, stųdd og skap fyri posti. Tųrvur er į tķlķkari heimild fyri lęttari at kunna umskipa višurskiftini ķ Fųroyum at svara til broyttar umstųšur ķ grannalondum og mųguligar broytingar ķ altjóša sįttmįlum.

Til § 5
Taš er ikki óvanligt, at ķbśgvar ķ londum viš hųgum postgjaldi, tį taš ręšur um stųrri nųgdir av einsljóšandi sendingum, bera sendingarnar til annaš land, har postgjaldiš er bķligari. Harfrį gongur leišin so aftur til móttakara ķ upprunalandinum. Sambęrt nżggjastu śtgįvuni av UPC frį 1994 viš gildi frį 1. jan. 1996 er tķlķk regla komin fyri ųll limalond.

Til § 6
Greinin skilar til, at taš er landsstżrismašurin, sum hevur įbyrgdina av, at skyldur landsins eftir § 4 verša uppfyltar. Fyri at hava eitt amboš til hetta, er honum heimilaš at įleggja ųllum postvinnurekandi treytir, sum svara til tęr skyldur, landiš hevur eftir nevndu grein. Hetta kunnu vera treytir um, at postvinnurekandi skulu įtaka sęr postflutning av adresserašum brųvum, pakkum og blindalestri, iš verša send uttaneftir til Fųroya og ųvugt. Somuleišis kann landsstżrismašurin eftir hesi grein įleggja postvinnurekandi at įtaka sęr innlendis flutning av sendingum, nevndar undir § 4, stk. 2, nr. 1-6. Viš hesum skuldi tann stųšan ikki ķkomiš, at landiš hevši skyldur, sum eingin var til at lśka. Her skal višmerkjast, at treytirnar kunnu įleggjast bęši teimum, sum virka į fręlsum ųki (§ 7) og į konsessiónerašum ųki (§ 8).

Postvinnurekandi į fręlsum ųki og į konsessiónerašum ųki hava harafturat nakrar felags treytir, teimum kunnu verša įlagdar. Hesar treytir eru nevndar undir § 6, stk. 2, nr. 1-10.

Til § 7.
Landiš hevur, sum nevnt undir § 3, einkarrętt til postflutning av ymsum sendingum upp til 20 kg (fram til 31. des. 2003 tó Postverk Fųroya). Ķ sjįlvari lógini eru nųkur ųki longu fręls, sbrt. § 3, stk. 2. Harafturat heimilar § 7 landsstżrismanninum ķ kunngerš at undantaka įvķsar partar av postflutninginum frį einkarręttinum. Lógin er soleišis skipaš, at taš skal vera mųguligt heilt at avtaka einkarręttin. Er konsessión veitt į ųki, sum ętlanin er at gera fręlst, skal tann, sum konsessiónina hevur, hoyrast, įšrenn ųkiš veršur undantikiš, men hoyringin er ikki bindandi fyri landsstżrismannin.

Til § 8.
Annar mųguleikin, landsstżrismašurin hevur til at lśka treytirnar fyri postflutningi, er at veita konsessión. Konsessiónin kann latast viš ella uttan einkarrętt. T.v.s., at mųguleiki er fyri at fleiri fįa konsessión į sama ųki. Generelt er sett sum krav, at konsessiónstreytirnar skulu vera sakligar og glęrar. Hetta er meginregla, sum ES eisini nżtir.

Til tess at tryggja sęr, at hann, iš sųkir um konsessión, er fųrur fyri at įtaka sęr hesa uppgįvu, eru ķ stk. 2 settar treytir, sum skulu lśkast, įšrenn konsessiónin veršur veitt.

Umframt felagstreytirnar ķ § 6, kunnu fleiri sertreytir įleggjast konsessiónshavara. Ķ stk. 3 eru nųkur dųmi nevnd. Undir nr. 3 kann t.d. verša įlagt konsessiónshavara at avgreiša serstakan postflutning, sum einki gevur av sęr, ella sum gevur hall. Her er til dųmis talan um flutning av blindalestri, sum sambęrt UPC skal vera ókeypis. Onnur dųmi, nevnd ķ UPC, eru postflutningur millum postverk av egnum posti og postflutningur til og frį krķgsfangum o.l.

Til § 9.
Eftir hesi grein kann loyvi takast aftur, um so er, at loyvishavarin brżtur lógina, kunngeršir ella ašrar reglur, givnar viš heimild ķ lógini, ella loyvistreytirnar. Fyri at ikki hvųrt smįting skal kunna hava viš sęr, at loyvi verša tikin aftur, įsetir stk. 2, at landsstżrismašurin hevur heimild at įleggja loyvishavaranum dagbųtur.

Til § 10.
Vanliga kunnu ųll ręttindi av fķggjarligum slagi verša flutt, eitt nś verša avhendaš ella ganga ķ arv, eins og ręttarsókn kann verša gjųrd ķ teimum. Tó eru nųkur undantųk frį hesi meginreglu, t.d. ręttindi av persónligum slagi.

Įšrenn landsstżrismašurin veitir konsessión, skal hann eftir § 8, stk 2, tryggja sęr, at umsųkjari er fķggjarliga og yrkisliga fųrur fyri at reka postflutning. Hesi krųv eru tengd at įvķsum persóni ella felag, og tķ eiga ręttindi sambęrt konsessión ikki at kunna flytast ųšrum, uttan loyvi er fingiš frammanundan.

Vanliga fatanin var, at heimastżriš ikki kundi lóggeva uttan fyri tey mįl, iš beinleišis vóru yvirtikin. Eftir hesi uppfatan kundi taš veriš ivingarsamt, um heimild var ķ lųgtingslóg at seta bann fyri śttųku ella śtpanting v.m. Seinastu įrini hava rķkismyndugleikarnir ķ fleiri fųrum tulkaš heimastżrislógina į ein fręlsari hįtt. Eitt nś hava teir góškent taš sjónarmiš, at heimastżrismyndugleikarnir į yvirtiknum mįlsųkjum kunnu seta reglur ķ verk, sum taka inn ķ felagslóggįvu.

Til § 11.
Henda reglan er sett ķ lógina sum eitt liš ķ landsstżrisins trygging av, at allir partar av landinum fįa eina góša posttęnastu. Av tķ at ein mųgulig kapping helst veršur stųrst į meginųkjunum, skal heimild vera at krevja gjald av teimum, iš virka har, til tess at tryggja śtjašaraųkini. Vķst veršur annars til višmerkingarnar omanfyri undir § 2.

Til § 12.
Hóast meginreglan ķ UPC er tann, at sendari hevur ręši į posti, inntil posturin er śtflżggjašur, veršur her įsett, at frįbošan til adressatin er avgerandi fyri, nęr ręšiš gongur yvir til móttakaran. Hetta er grundaš į, at Danmark ķ sķni tķš tók fyrivarni móti konventiónsregluni, tķ hon ikki samsvaraši donskum rętti. Hildiš veršur neyšugt at hava somu reglu ķ Fųroyum.

Til § 14
Eftir galdandi postlóg § 24 fellur įgóšin av posti, iš ikki kann avgreišast, til Postverk Fųroya. Av tķ at nżggja lógin letur upp fyri mųguleikunum fyri frķari kapping, og talan sostatt kann vera um fleiri postvinnurekandi, veršur her skotiš upp, at įgóšin fellur landinum til.

Til § 15
Henda reglan hevur sķn uppruna ķ UPC. Taš veršur hildiš at vera beint, at taš almenna hevur heimild at nokta śtbreišslu av ella medvirkan til śtbreišslu av tķlķkum evnum og tilfari.

Til § 16
Eisini henda reglan hevur sķn uppruna ķ UPC.

Til § 17.
Roknaš veršur viš, at postvinnurekandi ķ neyšugan mun gera avtalur viš flutningsfelųg, sum t.d. skipa- og flogfelųg, um at taka post viš. Skuldi taš hent, at tķlķk avtala ikki fekst felųgini millum, eigur landiš at hava heimild til at įleggja flutningsfelųgum at taka skyldubundnan post viš fyri rķmiliga samsżning.

Til § 18.
Reglan hevur til endamįls at lętta um postavgreišslu og tryggja, at postur kemur óskaddur fram. Eftir fyrsta petti er mųguleiki fyri at įseta, hvar postrivur ella bręvkassar skulu setast upp fyri at gera taš so hųgligt sum til ber hjį postbošunum.

Annaš petti er serliga ętlaš til nżtslu, har višurskiftini eru soleišis hįttaš, at postśtbering kann gerast lęttari viš uppseting av felagspostkassum. Hetta kann serliga koma upp į tal ķ frķtķšarųkjum, stųrri ķbśšarhśsum og felagsbygging.

Til § 19.
Tann tagnarskylda, sum sambęrt galdandi lóg liggur į Postverki Fųroya, er vķškaš til nś at fevna um ųll tey, sum fįast viš postflutning, sum t.d. postvinnurekandi, starvsfólk teirra og mųguligar undirarbeišstakarar viš starvsfólki.

Tagnarskyldan fevnir um, hvųr sendir og fęr post, og hvat ķ postinum er, og stendur viš eisini eftir, at starvsettur hjį postvinnurekandi v.m. er farin śr arbeiši.

Til § 20.
Ķ galdandi postlóg er endurgjaldspurningurin nęrri śtgreinašur ķ §§ 27-42. Ķ nżggjari postlóggįvu er vanligt at skipa endurgjaldsreglurnar ķ kunngerš ella višskiftatreytum. Um okkara leišir eru taš bert ķslendingar, sum hava varšveitt gomlu skipanina.

UPC hevur sera gjųlligar reglur um endurgjald, skipaš eftir, hvat slag av sendingum talan er um, og hvųrjir skašarnir eru. Til tess at lętta um hjį višskiftafólki, kann landsstżrismašurin įleggja postvinnurekandi at hava endurgjaldsreglurnar viš ķ višskiftatreytum sķnum. Tęr reglur, talan her er um, verša ķ ųllum fųrum minstatreytir at lśka krųvunum ķ UPC. Taš er postvinnurekandi frķtt fyri at bjóša betri treytir.

Postvinnurekandi veita vanliga ikki endurgjald fyri seinkašan ella horvnan vanligan bręvapost. Fyri pakkar eru įvķsar avmarkingar ķ stųddini av endurgjaldinum, tį taš ręšur um skaddan ella horvnan post, og endurgjald veršur ikki veitt fyri seinking.

Til § 21.
Av tķ at postflutningur mį metast sum tżšandi samfelagsmįl, veršur taš hildiš neyšugt, nś mųguleikar verša skaptir fyri fręlsari kapping į hesum ųki, at privatir postvinnurekandi hava skrįsetingarskyldu til tess at gera eitt įvķst eftirlit mųguligt.

Eftir stk. 5 kann landsstżrismašurin lata ųšrum upp ķ hendur at śtinna skrįseting og eftirlit. Her veršur hugsaš um annan almennan stovn, sum hóskandi kann įtaka sęr uppgįvuna. Mett veršur ikki, at tųrvur er į nżggjum almennum stovni at taka sęr av hesum uppgįvum.

Til §§ 22 og 23.
Ķ § 23 verša tęr revsireglur, iš eru galdandi fyri tey, sum virka ķ almennari tęnastu, vķškašar til eisini at galda fyri privat postvinnurekandi og starvsfólk teirra. Sķ višm. til § 19.

Til §§ 24 og 25.
Ķ § 24 veršur gamla postlógin viš seinni broytingum tikin av. Hetta merkir, at eisini broytingin frį 1998 um posthśs veršur tikin av. Ķ § 24 veršur eisini įsett, at lógin fęr gildi dagin eftir, hon er lżst, tó viš teimum undantųkum, iš eru įsett ķ § 25. Landsstżriš er av tķ įskošan, at einkarrętturin hjį Postverki Fųroya skal varšveitast ķ einum trż-įra skeiši, fram til og viš 31. desember 2003. Ķ hesum tķšarskeiši skal arbeišast viš at fyrireika Postverk Fųroya til kapping. Frį 1. januar 2004 veršur einkarrętturin hjį landinum. Ķ hesum trż-įra skeiši kann landiš tķ ikki veita konsessión eftir hesi lóg.

Ķ § 22 eru įsettar revsireglur fyri brot į einkarrętt landsins. Tķ er ķ § 25, stk. 2, įsett, at įsetingarnar um revsing fyri at bróta einkarrętt landsins, fram til 31. desember 2003, eru galdandi samsvarandi fyri tann, iš brżtur einkarręttin hjį Postverki Fųroya.

Eftir uppskotinum fer gamla lógin į ųkinum śr gildi, samstundis sum nżggja lógin kemur ķ gildi, men tó soleišis, at nakrar kunngeršir, sum sųktu sęr heimild ķ gomlu lógini, nś hava heimild ķ nżggju lógini.

Kunngerširnar, iš verša verandi ķ gildi, eru kunngerš nr. 66 frį 14. juli 1999 um postgjųld og kunngerš nr. 92 frį 5. desember 1979 um Jólamerkjagrunnin.

Hjįlųgd skjųl:

  1. Dagfųrda ummęli postverksins dagfest 19. januar 2001.
  2. Fyrra ummęli postverksins dagfest 15. februar 2000.

1. višgerš 1. februar 2001. Mįliš beint ķ vinnunevndina.

Mįliš fall burtur sbr. stżrisskipanarlógini § 15 stk. 3, tķ at mįliš var ikki lišugt višgjųrt į tingi į ólavsųku.

Lms.j.nr.: 524-0003/2000
Vms.j.nr.: 200000135