Smyril Line

 

59  Uppskot til  lųgtingslóg um at seta partapening ķ P/F Smyril Line

A. Upprunauppskot
B. 1. višgerš
C. Oršaskifti viš 1. višgerš
D. Nevndarskjųl
E. Tikiš aftur

Įr 2001, 13. februar, legši Jóannes Eidesgaard, lųgtingsmašur, vegna Javnašarflokkin fram soljóšandi

U p p s k o t

til

lųgtingslóg um at seta partapening ķ P/f Smyril Line 

§ 1.

Landsstżriš fęr heimild at tekna 25 mió. kr. ķ nżggjum A-partapeningi ķ P/f Smyril Line. Hemildin er treytaš av, at partafelagiš umframt partapeningin eftir 1. pkt. nżteknar 100 mió. kr. ķ partapeningi. 

§ 2.

Lųgtingslógin fęr gildi dagin eftir, at hon er kunngjųrd.
Stk. 2. Samstundis fara śr gildi

  1. lųgtingslóg nr. 22 frį 4. mars 1983 um tekning av partapeningi ķ og veitan av vešhaldi til felag viš endamįli at keypa og umbyggja feršamannaskip til millumlanda sigling, sum broytt viš lųgtingslóg nr. 40 frį 15. aprķl 1983
  2. lųgtingslóg nr. 18 frį 23. februar 1984 um vešhald fyri rakstrarlįni til P/f Smyril Line
  3. lųgtingslóg nr. 91 frį 4. oktober 1984 um vešhald fyri lįni til P/f Smyril Line.

Stk. 3. Partapeningur, sum er settur ķ sbr. § 2 Stk. 2 nr. 1, stendur viš.

Višmerkingar:

Fųroyingar hava ķ stórthundraš įr rųkt feršamannasigling til śtlond.

Longu ķ 1880unum settu Mortensens menn skip ķ millumlandasigling.

DFDS hevur eisini rųkt feršamanna- og farmaflutning til Fųroya frį mišskeišis ķ 19. ųld fram til 1992

Skipafelagiš Fųroyar tók tįttin upp ķ tjśgunum og hevur viš skiftandi "Tjųldrum" rųkt sambandiš landanna millum, til felagiš ķ 1969 gavst viš feršafólkaflutningi burturav.

Hetta var ikki vęl umtókt millum fųroyingar, og ķ 1975 gjųrdi landsstżriš so av at keypa donsku ferjuna Morten Mols (nśverandi Smyril) til sigling innan- og uttanlands.

Strandfaraskip Landsins fóru undir regluliga feršamannasigling til Ķslands og Noregs sama summariš, og įriš eftir byrjaši Skotlandssiglingin. Ķ 1980 fór Smyril eisini undir regluliga sigling til Danmarkar.

Ķ 1982 varš P/f Smyril Line stovnaš, og M/F Norröna, iš tį var 9 įra gomul, keypt.

Sķšani 1983 hevur "Norröna" hvųrt summar rųkt farleiširnr ķ millum Fųroyar, Ķsland, Noreg, Hetland og Danmark.

Tveir teir seinastu vetrarnar hevur eisini veriš sigling millum Fųroyar og Danmarkar viš farmi og feršafólki skiftivķs eina og tvęr feršir um vikuna.

Taš er einki at taka seg aftur ķ, at Norrųna hevur veriš stoltleiki fųroyinga, ein skśta, sum vit treyšugt lata okkum av hondum. Henda sjóleiš er voršin ķmyndin upp į góšu og tryggu akbreytina śt ķ heim, sum allur flutningur kann fara eftir undir bestu og hųgligastu umstųšum.

Men skipiš er śt viš 28 įra gamalt, og hóast ųll trygdarkrųv eru ķ lagi, so er skipiš langt frį tķšarhóskandi.

Smyril Line varš upprunaliga stovnaš viš umleiš 14 milliónum krónum ķ partapeningi. Lųgtingiš setti tį 20% ķ. Hetta varš samtykt viš ųllum tingsins atkvųšum.

Smyril Line hevši taš tungt fķggjarliga taš fyrsta įriš, og ķ 1984 baš felagiš tįverandi landstżriš um fķggjarliga hjįlp, tó uttan śrslit.

Men Lųgtingiš samtykti ķ 1984 at veita vešhald upp į 26 milliónir krónur, og felagiš kundi halda fram. Hesar 26 milliónirnar vóršu frķgivnar į vįri 1990.

Smyril Line er eitt av okkara stóru arbeišsplįssum viš umleiš 150 įrsverkum ķ reišarķnum og 30-40 į hotellinum/vallaraheiminum v.m.

Smyril Line hevur ķ dag 4000 parteigarar og eitt bókaš virši (varisliga mett) upp į ca. 65 milliónir krónur.

Felagiš hevur nś ķ eini 2 įr arbeitt viš ętlanum um at śtvega eitt meira tķšarhóskandi skip ķ stašin fyri 28 įra gomlu Norrönu.

Sįttmįli varš gjųrdur viš skipasmišjuna FSG ķ Flensburg um bygging av eini ferju, sum kostar 93,9 mió. Euro svarandi til umleiš 700 mió. kr. Skipiš veršur fķggjaš viš 75 % av byggiskostnašinum ķ lįni til Eurobor rentu + 1,5 %. Lįnitķšin er 15 įr, har fyrsta įriš er avdrįttarfrķtt. Lįniš veršur veitt viš trygd ķ nżggja skipinum, og landspartastjórnin ķ Schleswig-Holstein vešheldur fyri tķ seinasta fjóršinginum.

Eginfķggingin upp į 25 % t.e. 175 mió. kr. skal fįast til vega viš sųlu av gomlu Norrųnu, avlopi ķ Smyril Line og hękkan av partapeningi. Eginfķggingin fellur til gjaldingar ķ ratum.

Ein treyt fyri, at hetta stóra projekt skuldi koma vęl frį byrjan, var, at summariš 2000 gav lķka nógv ķ yvirskoti, sum įrini frammanundan.

Men hękkandi oljuprķsirnir og lękkandi feršafólkatal gjųrdu, at yvirskotiš minkaši nišur ķ lķtiš og einki. Haraftrat kom ein neyšug ķlųga upp į 17 mió. kr. ķ Norrųnu orsakaš av trygdarkrųvum

Hóast hesar umstųšur skrivaši Smyril Line undir byggisįttmįlan ķ juni ķ fjųr.

Smyril Line maktaši ikki at gjalda annan avdrįttin til skipasmišjuna. Skipasmišjan nżtti sķn rętt at siga sįttmįlan upp og hótti viš endugjaldskravi fyri śtreišslur til m.a. undirleverandųrar.

Hesi krųv eru so mikiš stór, at verša tey framd, so kann skipasmišjan fara avstaš viš Norrönu, og verandi partapeningur veršur nišurskrivašur til 0

Viš ongum skipi er deyšin ķ durinum, bęši hjį Smyril Line og feršamannasigling į fųroyskum kjųli sum heild.

Vališ er millum at nišurleggja rutuna sum fųroyska ella nśtķmansgera hana, so hon kann rųkja alt slag av flutningi sjóvegis vetur og summar.

Smyril Line hevur nś sum einasta mųguleika at endurnżggja sįttmįlan til levering į vįri 2003.

Fķggingarmynstur og roknskapartųl eru lżst av Smyril Line ķ prospektinum "Hękking av partapeningi ķ samband viš byggjan av nżggjari ferju til feršafólka- og farmaflutning".

Framtaksgrunnurin hevur gjųrt sķnar fķggjar- og rakstarmetingar, sum geva gott grundarlag fyri stųšutakan. Hesar byggja į nišurjavning av inntųkuframrokningum hjį Smyril Line umframt eina ųšrvķsi fķgging, har annar vešręttur, sum landspartastjórnin ķ Schleswig-Holstein borgar fyri, veršur lęntur frį einum fųroyskum lįnisamtaki viš einum sokallašum indexlįni. Lįniš veršur ķ minsta lagi 130 mió. kr. Hetta vil geva felagnum ein eyka likviditet upp į einar 14 mió. kr. um įriš ķ 5 įr.

Framtaksgrunnurin hevur ķ sķni tilsųgn um 25 mió. kr. ķ nżggjum partapeningi tryggjaš sęr, at ķ minsta lagi tveir stórir ķleggjarar eru viš. Hetlendskur menningargrunnur setir 50 mió. kr. ķ, og ķslendskur śtjašaragrunnur 10 mió. kr. Skal meirilutin av partapeninginum verša verandi į fųroyskum hondum, so er neyšugt viš uppskriving av gamla partapeninginum. Men framvegis er tilsųgnin frį Framtaksgrunninum treytaš av einum stórum ķleggjara aftrat. Um hetta uppskot vinnur frama, so veršur nżtekningin henda:

Hetlendskur menningargrunnur 50 mió. kr
Ķslendskur śtjašaragrunnur 10 mió. kr
Framtaksgrunnurin 25 mió. kr
Fųroya Landsstżri 25 mió. kr
Nżtekning ķ Fųroyum 15 mió. kr
Ķalt 125 mió. kr.

Viš einum sųluvirši upp į ķ minsta lagi 50 mió. kr. hevur gamla Norrųna eitt sųluvirši, so samlaša eginfķggingin kemur upp į tey 25 % ella 175 mió. kr

Ķ stuttum kann sigast, at Smyril Line hevur roynt at lyft eina uppgįvu, sum teir ķ fyrsta umfari ikki einsamallir orkašu at lyfta.

Leišslan sigur, at hon hevši 3 mųguleikar, įšrenn hon fór undir hetta projektiš:

  1. at halda fram sum nś viš einum śt viš 28 įra gomlum ótķšarhóskandi skipi og doyggja spakuliga.
  2. at royna at selja fyritųkuna til śtlendingar
  3. at byggja nżtt skip.

Tann triši mųguleikin varš valdur, m.a. tķ at felagiš metti seg hava eina samfelagsliga skyldu og ein fųrleika at reka feršamannasigling į fųroyskum kjųli til grannarnar ķ Noršuratlantshavi.

Fųroyingar eru bundnir av góšum flutningsmųguleikum og infrastrukturi, bęši innan- og uttanlands.

Hetta er ein grundleggjandi fortreyt fyri, at okkara fólk skal kunna virka og trķvast.

Vit halda, at taš er ein politisk uppgįva at tryggja, at sambandiš viš grannarnar er ķ lagi, tķ tóku vit eisini stig til at stovna Atlantsflog, og tķ lųgdu almennu Fųroyar eisini lunnar undir Skipafelagiš Fųroyar į sinni.

Smyril Line hevur bišiš Fųroya Landstżri um at hękka sķn partapening ķ felagnum. Landsstżriš hevur noktaš.

Vit, sum eru vald į ting, hava eisini skyldu til at tryggja, at samfelagiš virkar, og tęr neyšugu strukturellu fyritreytirnar eru til stašar.

Gera vit einki, mugu vit sķggja ķ eyguni, at okkara flutningsskipan fellur burtur, ella ķ besta fųri fer į śtlendskar hendur.

Grannatjóširnar hava sęš vandan og seta tķ 60 almennar milliónir ķ Smyril Line. Haraftrat gera tęr ķlųgur į landi fyri tilsamans umleiš 100 milliónir krónur.

Okkara uppskot er, at Lųgtingiš samtykkir at hękka partapeningin ķ Smyril Line soleišis, at lutfalliš upp į 20 % av tķ endaliga partapeninginum framvegis veršur landskassans ogn soleišis, sum landskassans partur upprunaliga var.

Men ein avgjųrd fortreyt fyri at hękka partapeningin, til landskassin aftur eigur 20% av felagnum, mį vera, at landsstżriš fęr fulla įvirkan fyri ogn sķna.

Vit seta hetta uppskot fram tķ at

1. višgerš 15. februar 2001. Lųgtingsmįlini nr. 1-8 og 59 vóršu višgjųrd undir einum. Mįliš beint ķ fķggjarnevndina.

Į tingfundi 27. februar 2001 bošaši formašurin frį, at Javnašarflokkurin ķ skrivi, dagfest 23. februar 2001, sigur frį, at uppskotiš veršur tikiš aftur.