Kommunusamanleggingar

 

88  Uppskot til  lųgtingslóg um sjįlvbodnar kommunusamanleggingar

A. Upprunauppskot
B. 1. višgerš
C. Oršaskifti viš 1. višgerš
D. Nevndarskjųl
E. Įlit
F. 2. višgerš
G. 3. višgerš

Įr 2001, 3. mars, legši Hųgni Hoydal, varalųgmašur, vegna landsstżriš fram soljóšandi

Uppskot

til

lųgtingslóg um sjįlvbodnar kommunusamanleggingar

 

Ųki lógarinnar

§ 1. Henda lųgtingslóg įsetir treytirnar fyri sjįlvbodnum kommunusamanleggingum og tęr eindir, iš sjįlvbodnar samanleggingar skulu halda seg innanfyri.

Sjįlvbošin kommunusamanlegging

§ 2. Sjįlvbodnar kommunusamanleggingar kunnu verša framdar innan hesar eindir:

1) Noršoyggjar t.e. Fugloyar, Svķnoyar, Višareišis, Hvannasunds, Klaksvķkar, Kunoyar, Mikladals og Hśsa kommunur.

2) Eysturoy, t.e. Fuglafjaršar, Leirvķkar, Gųtu, Nes, Runavķkar, Skįla, Sjóvar og Oyndarfjaršar kommunur, og harumframt mųguliga eisini Funnings og Elduvķkar kommunur, sbr. stk. 2, ella

2A) Eystureysturoy, t.e. Fuglafjaršar, Leirvķkar og Gųtu kommunur.

2B) Vestureysturoy, t.e. Nes, Runavķkar, Skįla, Sjóvar og Oyndarfjaršar kommunur, og harumframt mųguliga eisini Funnings og Elduvķkar kommunur, sbr. stk. 2.

3) Sundalagiš, t.e. Eišis, Sunda, Gjįar, Haldórsvķkar, Saksunar, Hvalvķkar og Hósvķkar kommunur, og harumframt mųguliga eisini Funnings og Elduvķkar kommunur, sbr. stk. 2.

4) Streymoy, t.e. Vestmanna, Kvķvķkar, Tórshavnar, Kirkjubųar, Nólsoyar og Hests kommunur.

5) Vįgar, t.e. Sandavįgs, Mišvįgs, Sųrvįgs, Bķggjar og Mykines kommunur.

6) Sandoy, t.e. Skopunar, Sands, Skįlavķkar, Hśsavķkar og Skśvoyar kommunur.

7) Sušuroy, t.e. Hvalbiar, Tvųroyrar, Fįmjins, Hovs, Porkeris, Vįgs og Sumbiar kommunur, ella

7A) Noršsušuroy, t.e. Hvalbiar, Tvųroyrar, Fįmjins kommunur.

7B) Sušursušuroy, t.e. Hovs, Porkeris, Vįgs og Sumbiar kommunur.

Stk. 2. Elduvķkar og Funnings kommunur hava valfręlsi, um tęr ynskja at leggja saman viš Sundalagnum, Eysturoy ella einari mųguligari Vestureysturoy; tó skal fyrilit takast ķ § 3, nr. 1.

§ 3. Avtalur um kommunusamanlegging skulu hava fyrilit fyri:
1) at stovnseta kommunueindir, sum eru samfeldar landafrųšiliga og samferšsluliga,
2) mųguleikunum fyri at menna fólka-, vinnu- og bśskaparvišurskifti,
3) at rųkja kommunuuppgįvur, og
4) at fólkatališ helst skal vera ķ minsta lagi 2000 borgarar.

§ 4. Įšrenn avtalur um kommunusamanleggingar verša góškendar av landsstżrismanninum sambęrt § 5, skal semja ķ minsta lagi vera um:
1) kommununavniš, har heitiš "kommuna" skal vera ein partur av navninum,
2) stašseting um, hvar og hvussu kommunustżriš finnur sęr sęti,
3) mannagongd um samanlegging av fyrisiting,
4) uppgerš av ognar- og fķggjarvišurskiftum,
5) tķšarfesting um, nęr samanleggingin skal vera fullfųrd, og
6) um stašbundnar nevndir skulu verša settar.

Heimildir

§ 5. Avtalur um sjįlvbodnar kommunusamanleggingar skulu góškennast av landsstżrismanninum.
Stk. 2. Landsstżrismašurin kann, eftir samrįšing viš viškomandi kommunur, umskipa og tillaga kommunumark, har kommunusamanleggingin ber viš sęr óhóskilig marknavišurskifti. Eru ivamįl um kommunumark, tekur landsstżrismašurin avgerš ķ mįlinum.
Stk. 3. Avgeršir sambęrt stk. 1 og 2 eru endaligar innan fyrisitingina.

§ 6. Uttan mun til, um talan er um kommunusamanlegging, kann landsstżrismašurin góškenna eina umskipan av markinum ķ millum kommunur, um semja er ķ millum hesar.

Gildiskoma

§ 7. Henda lųgtingslóg kemur ķ gildi dagin eftir, at hon er kunngjųrd.

§ 8. Tį henda lųgtingslóg kemur ķ gildi, eru tęr fųroysku kommunurnar hesar:

Fugloyar-, Svķnoyar-, Višareišis-, Hvannasunds-, Klaksvķkar-, Kunoyar-, Mikladals-, Hśsa-, Elduvķkar-, Oyndarfjaršar-, Fuglafjaršar-, Leirvķkar-, Gųtu-, Runavķkar-, Nes-, Skįla-, Sjóvar-, Sunda-, Eišis-, Gjįar-, Funnings-, Haldarsvķkar-, Saksunar-, Hvalvķkar-, Hósvķkar-, Kvķvķkar-, Vestmanna-, Tórshavnar-, Kirkjubųar-, Hests-, Nólsoyar-, Sandavįgs-, Mišvįgs-, Sųrvįgs-, Bķggjar-, Mykines-, Skopunar-, Sands-, Hśsavķkar-, Skįlavķkar-, Skśvoyar-, Hvalbiar-, Tvųroyrar-, Fįmjins-, Hovs-, Porkeris-, Vįgs- og Sumbiar kommuna.

Almennar višmerkingar

Tį arbeišssetningurin hjį kommununevndini varš lagdur fyri Lųgtingiš, višmerkti Lųgtingiš, at broytingar ķ kommunuskipanini skuldu byggja į sjįlvbodna samanlegging.

Nišurstųšan hjį kommununevndini var, at stórar kommunueindir eru ein fyritreyt fyri einum greišum uppgįvu- og įbyrgdarbżti ķ millum land og kommunur, og tķ įtti sjįlvbošin samanlegging at veriš tķšaravmarkaš. Tį tķšarfreistin var farin, įttu tęr kommunur, sum ikki hųvdu lagt saman sjįlvbodnar, at veršiš samanlagdar viš lóg. Vķst veršur sum heild til tįtt II ķ įlitinum frį kommununevndini.

Hetta lógaruppskot hevur lagt stųrri dent į višmerkingina hjį Lųgtinginum, tó soleišis, at sjįlvt um ųll samanlegging skal vera sjįlvbošin, įsetur uppskotiš tęr eindir, sum sjįlvbodnar samanleggingar skulu halda seg innanfyri. Orsųkin er, at viš stųši ķ frįgreišingini hjį kommununevndini, er neyšugt at įseta, hvųrjar eindir eru ynskiligar, tį og um fariš veršur undir sjįlvbošiš at leggja saman ķ stųrri kommunalar eindir.

Ķ gomlu kommunulógini, lųgtingslóg nr. 45 frį 29. juni 1972 um fųroysku kommunurnar, sum fór śr gildi 1. januar 2001, var įsett ķ § 48, at um tvęr ella fleiri kommunur ynsktu at verša lagdar saman, gjųrdi landsstżriš av, um samanleggingin skuldi fara fram, og skipaši fyri hesi. Somuleišis kundi landsstżriš samtykkja umskipan av markinum millum kommunur, um semja var millum hesar.

Kommunulógin tók t.d. ikki stųšu til, į hvųnn hįtt samanleggingar kundu verša framdar, innan hvųrjar eindir samanlegging kundi verša framd, ella hvat stųša skuldi takast til, įšrenn samanlegging kundi verša framd.

Ķ nżggju kommunustżrislógini, lųgtingslóg nr. 87 frį 17 mai 2000 um kommunustżri (kommunustżrislógin) eru ongar įsetingar um, į hvųnn hįtt samanleggingar kunnu verša framdar. Orsųkin til hetta er, at taš hevur veriš ętlanin, at hesi višurskifti skuldu verša reguleraš ķ serstakari lóg.

Viš taš, at taš er av stórum tżdningi, at ein kommunusamanlegging ķ mest mųguligan mun tekur hędd fyri nųkrum viškomandi višurskiftum ķ hesum sambandi, mį įsannast, at gamla kommunulógin ikki į nųktandi hįtt tók stųšu til spurningin um kommunusamanlegging.

Endamįliš viš uppskotinum er tķ at įseta ein greišan framferšarhįtt ķ sambandi viš samanlegging av kommunum, eins og įsett veršur, hvat ein avtala um samanlegging ķ minsta lagi skal taka stųšu til. Ķ hesum sambandi skal verša višmerkt, at taš er tilętlaš, tį uppskotiš einki nevnir um sundurbżti av kommunum, viš taš at landsstżriš ikki metir, at heimild eigur at verša fyri hesum.

Kollafjaršar kommuna og Tórshavnar kommuna eru sambęrt avtalu frį 4. mai 1998 lagdar saman pr. 1. januar 2001, og tęr eftirverandi 48 kommunurnar eru uppreksašar ķ § 7 ķ uppskotinum.

Umframt markiš millum Kirkjubųar og Tórshavnar kommunu, Runavķkar og Nes kommunu og Skopunar og Sands kommunu, har markiš er įsett ķ kunngerš ella avtalu, fylgja hini kommunumųrkini annars gomlu markatalsbygdunum.

Upplżsingar um, hvar markiš meira nįgreiniliga gongur millum ymisku kommunurnar, eru til skjals į Matrikulstovuni.

Ķ mun til gomlu kommunulógina hevur uppskotiš hesa nżskipan viš sęr:

Uppskotiš hevur veriš til hoyringar hjį ųllum kommununum umframt, at Fųroya Kommunufelag og Kommunusamskipan Fųroya hava havt taš til ummęlis.

Višmerkingarnar hava veriš hesar:

Stżriš fyri Fųroya Kommunufelag hevur višgjųrt uppskotiš į fundi tann 15. november 2000.

Ķ skrivi, dagfest sama dag, veršur višmerkt, at lógin ikki kann įseta, at verandi kommunalu eindir, t.d. Hovs ella Gųtu kommunur, verša bżttar millum tęr stóru kommunurnar, um tann įvķsa samanleggingin fer fram. Hetta eigur bert at kunna lata seg gera, um avvaršandi kommunur taka undir viš hesum.

Fuglafjaršar kommuna hevur ķ skrivi frį 14. november 2000 gjųrt višmerkingar til uppskotiš.

Męlt veršur til, at Eysturoyggin veršur bżtt ķ 2 kommunueindir, har Fuglafjaršar, Gųtu, Leirvķkar og Oyndarfjaršar kommunur verša skipašar sum ein eind, somuleišis sum Elduvķk, Funningur og Gjógv eisini kundu veriš viš ķ eindini.

Talan er sostatt um eina eystaru kommunu ķ Eysturoy viš uml. 3700 fólkum, iš er ein stųdd, sum bżrįšiš kann ganga inn fyri, eins og landafrųšiligu umstųšurnar eisini eru til stašar, tį t.d. Fuglafjųršur hevur mark til Oyndarfjųrš viš Laksį, og at taš virksemi, sum er į fjųršinum, hevur tętt samband millum bįšar kommunurnar.

Kommunan tekur undir viš uppskotinum viš teirri treyt, at kommunumarkiš ikki veršur flutt, t.v.s. at Hellurnar verša partur av Fuglafjaršar kommunu, og at Oyndarfjųršur veršur lųgd saman viš Fuglafjaršar kommunu sambęrt § 2, pkt. 2) 2A), (skal helst vera § 2, stk. 2, nr. 2) 2A.

Gųtu kommuna hevur ķ skrivi, dagfest 11. november 2000, gjųrt višmerkingar til uppskotiš.

Višmerkt veršur, at viš taš, at ummęlisfreistin varš sett til 24. november 2000 - bert 3 dagar eftir, at nżggj bż- og bygdar(r)rįš eru vald, men hvųrki skipaši ella hava tikiš viš, metir Gųtu bygdarįš, at taš er sera trupult og skeivt at fara undir veruliga višgerš av uppskotinum.

Višvķkjandi § 2, stk. 2 (skal helst vera § 2, stk. 1, nr. 2), vil bygdarįšiš tó haršliga mótmęla, at kommunurnar aftur nś enn einaferš verša settar soleišis ķ fastlųgd ųkir, samstundis sum skjótt śtslitnaš oršiš "sjįlvbošiš" veršur sett so hissini og tó innleišandi ķ uppskotinum.

Grundgeving bygdarįšsins er, at um t.d. Gųtu og Leirvķkar kommunur sjįlvbodnar fara ella ętla at fara undir at leggja saman, og seinni sķšani veršur fariš til t.d. Skįla kommunu, so letur hetta seg ikki gera, viš taš at Fuglafjaršar kommuna bert kann siga nei viš śrslitinum: onki ella ongin ("sjįlvbošin" (byrjan av)) samanlegging.

Hovs kommuna višgjųrdi uppskotiš į fundi tann 25. november 2000.

Ķ skrivi, dagfest sama dag, veršur bošaš frį, at bygdarįšslimirnir eru mįlleysir um, at taš uppskotiš, sum kommununevndin kom viš į sinni, framvegis er į boršinum, hóast lųgmašur alment hevur bošaš frį, at kommunurnar ikki skulu verša noyddar at leggja saman.

Kommunan ger stašiliga vart viš, at taš at flyta kommunumark bęši er óhugsandi og rįnskent ķ teirra hugaheimi, og at kommunan į ongan hįtt og ongun sinni vil lata ein einasta fermetur av lendi til nakran.

Kommunan hevur sostatt ta stųšu, at hon er ķmóti samanlegging, men veršur samanlegging framd viš lóg, eigur ųll Sušuroyggin at verša ein kommuna.

Hósvķkar kommuna višgjųrdi uppskotiš į fundi tann 5. november 2000.

Ķ skrivi, dagfest 16. november 2000, varš višmerkt ķ sambandi viš § 2, stk. 3 (skal helst vera § 2, stk. 1, nr. 3), at Hósvķk ynskti at hava valfręlsi, um lagt veršur saman viš Streymoy ella Sundalagnum.

Hvalbiar kommuna višgjųrdi uppskotiš į fundi tann 13. november 2000.

Ķ skrivi, dagfest sama dag, varš bošaš frį, at samtykt varš at męla landsstżrinum til - als ikki at leggja uppskotiš fyri Lųgtingiš.

Leirvķkar kommuna hevur višgjųrt uppskotiš į fundi tann 13. november 2000.

Ķ skrivi, dagfest 17. november 2000, veršur gjųrt vart viš, at kommunan metti ummęlisfreistina at vera ov stutta. Nišurstųšan var annars, at bygdarrįšiš hevši fleiri višmerkingar til uppskotiš, og at uppskotiš eftir bygdarršįšsins meting er eitt mįl, sum komandi bygdarrįšiš eigur at taka stųšu til.

Mišvįgs kommuna višgjųrdi uppskotiš į fundi tann 5. desember 2000.

Ķ skrivi, dagfest 8. desember 2000, bošar bygdarįšiš stutt frį, at taš er ķ móti kommunusamanleggingum.

Nes kommuna višgjųrdi uppskotiš į fundi tann 21. november 2000.

Ķ skrivi, dagfest 24. november 2000, veršur bošaš frį, at kommunan er av teirri įskošan, at ummęlisfreistin, iš var sett til 24. november 2000, var alt ov stutt, serliga viš atliti til, at ķ sama tķšarskeiši er eitt komandi bygdarįš valt, og hetta hevur upptikiš tįverandi bygdarįšslimir, sum uppstillašir vóru.

Sostatt varš bošaš frį, at kommunan ynskti at višgera uppskotiš saman viš nżvalda bygdarįšnum, fyri at geva uppskotinum neyšuga višgerš.

Porkeris kommuna hevur višgjųrt uppskotiš į fundi tann 24. november 2000.

Ķ skrivi, dagfest sama dag, bošar kommunan frį, at kommunan ynskir at varšveita verandi kommunalu skipan. Veršur samanlegging kortini einaferš neyšug, veršur męlt til, at Sušuroyggin veršur ein kommuna.

Skopunar kommuna višgjųrdi uppskotiš į fundi tann 16. november 2000.

Ķ skrivi, dagfest 24. november 2000 veršur bošaš frį, at bygdarrįšiš ikki tekur undir viš kommunusamanlegging, men at bygdarrįšiš heldur vil samstarva viš grannabygdirnar, sum taš longu veršur gjųrt.

Tórshavnar kommuna višgjųrdi uppskotiš į fundi tann 23. november 2000.

Ķ skrivi, dagfest 28. november 2000, veršur bošaš frį, at kommunan hevur samtykt at taka undir viš uppskotinum.

Vįgs kommuna hevur višgjųrt uppskotiš į fundi tann 14. november 2000.

Ķ skrivi frį 22. november 2000 bošaši kommunan frį, at samtykt var at taka undir viš upskotinum viš tķš fyrivarni, at § 2, stk. 7B (skal helst vera § 2, stk. 1, nr. 7B), veršur óbroytt millum 7A og 7B - Tjaldavķk.

Vestmanna kommuna višgjųrdi uppskotiš į fundi tann 23. november 2000.

Ķ skrivi frį 24. november 2000 veršur bošaš frį, at bygdarrįšiš ikki tekur undir viš teim eindum, sum skotnar verša upp ķ § 2, stk. 3 (skal helst verša § 2, stk. 1, nr. 3), ķ uppskotinum, og mett veršur, at skal talan verša um sjįlvbodnar samanleggingar, eiga hesar at verša heilt frķar.

Ķ višmerking til įsetingina ķ § 3, stk. 1 (skal helst vera § 3, nr. 1), veršur sagt, at bygdarrįšiš ikki einans metir kommununa at vera samfelda viš sunnara partin av Streymoynni. Kommunan er eftir bygdarrįšsins tykki eisini samfeld viš noršara partin av Streymoynni, og tį undirsjóvartunnilin kemur, veršur eisini nįtturligt at hava samband bęši vestureftir og sušureftir.

Viš taš, at uppskotiš tekur stųši ķ kommunuįlitinum, vķsir eitt samt bygdarrįš į, at taš įšur er giviš til kennar frį kommununum, at tęr ikki taka undir viš hesum įliti.

Avrit av innkomnu višmerkingunum eru lųgd viš sum skjal 3.

Viš taš, at fleiri av kommununum hava višmerkt, at kommunumarkiš ikki eigur at verša broytt, eru višmerkingarnar til § 2, nr. 2 og 7, stroknar. Umrųddu višmerkingar sųgdu annars, at um 2A og 2B gjųrdust veruleiki, įtti verandi kommunumark at veriš broytt soleišis, at Gųtueiši varš mark millum Eystureysturoy og Vestureysturoy, og um 7A og 7B gjųrdust veruleiki, įtti Hovsegg at veriš mark millum Noršsušuroy og Sušursušuroy.

Ķ śtgangsstųšinum verša sostatt eingi kommunumųrk broytt, hóast kommunur gera avtalu um at leggja saman.

Tó veršur mett, at heimildin hjį landsstżrismanninum ķ § 5 til at umskipa og tillaga kommunumark og til at taka avgerš ķ mįlum um kommunumark, framvegis eigur at verša standandi.

Grundgevingin fyri hesum er, at hóast talan ikki er um eina heimild til einvegis at broyta kommunumųrk, kann taš hugsast, at tųrvur ķ serligum fųri kann verša į, at kommunumark veršur umskipaš ella tillagaš orsakaš av óhóskiligum marknavišurskiftum ķ sambandi viš eina samanlegging.

Til višmerkingarnar frį Fuglafjaršar kommunu er at siga, at taš er gjųrlig at sķggja Fuglafjaršar, Gųtu, Leirvķkar og Oyndarfjaršar kommunur sum eina samfelda eind, somuleišis sum Elduvķk, Funningur og Gjógv eisini kundu veriš partur av eini tķlķkari samfeldari eind. Trupulleikin er, at viš hesi eind fer Vestureysturoy sundur sum samfeld eind. Tķ veršur mett, at ein tķlķk eind eisini įtti at fevnt um Nes og Runavķkar kommunur, og so er stutt eftir til eindina, iš er Eysturoy.

Višvķkjandi višmerkingunum frį Gųtu kommunu er at siga, at ongin kommuna viš hesum lógaruppskotinum fęr sżtingarrętt ķ sambandi viš samanlegging millum ašrar kommunur, t.v.s., at um Gųtu- og Leirvķkar kommuna leggja saman, er hetta ein avgerš, sum veršur millum Gųtu og Leirvķkar kommunu, og sum landsstżrismašurin fęr til góškenningar. Taš sama er galdandi um Leirvķkar, Gųtu og Skįla kommuna semjast um at leggja saman, heldur ikki ķ hesum fųrinum hevur nųkur onnur kommuna sżtingarrętt. Henda eindin er ķ trįš viš § 2 stk. 1 nr. 2, og er ikki ķ andsųgn viš § 3.

Til višmerkingarnar frį Hósvķkar kommunu er at siga, at taš er onki formelt ķ § 3, iš er til hindurs fyri at ganga ynskinum um valfręlsi į mųti, men kommununevndin metti, at Hósvķkar kommuna var ein nįttśrligur partur av eini eind ķ Sundalagnum.

Til višmerkingarnar frį Vestmanna kommunu er at siga, at kommunan ikki er ein samfeld samferšslulig eind viš noršara part av Streymoy. Taš slepst ikki noršur ķ Sundalagiš uttan at fara ķ gjųgnum bęši Kvķvķkar og Tórshavnar kommunu, og fyri at kommunan skal gerast samfeld viš Vįgoy, tį undirsjóartunnilin kemur ķgjųgnum, veršur taš ein fortreyt, at Kvķvķkar kommuna fylgir viš.

Avleišingar av uppskotinum

Lógaruppskotiš er ein partur av teim broytingunum, iš landsstżriš er ķ ferš viš at fremja ķ sambandi viš, at nżggja kommunustżrislógin varš samtykt av tinginum 17. mai ķ įr.

Hóast fleiri broytingar verša ķ hesum sambandi, koma ongar beinleišis fķggjarligar ella umsitingarligar avleišingar at standast av hesum, hvųrki fyri land ella kommunur. Orsųkin til hetta er, at uppskotiš einans įsetir treytir fyri sjįlvbodnum kommunusamanleggingum og tęr eindir, iš samanleggingar skulu halda seg innanfyri.

Uppskotiš fęr ongar avleišingar fyri vinnuna ella umhvųrviš.

Ongar serligar fķggjarligar, umsitingarligar ella umhvųrvisligar avleišingar verša fyri serstųk ųki ķ landinum orsakaš av uppskotinum, heldur ikki fęr taš sosialar avleišingar fyri įvķsar samfelagsbólkar ella felagsskapir.

Eingir millumtjóšasįttmįlar, iš binda Fųroyar, eru į ųkinum, iš lógaruppskotiš fevnir um.

Hóast višmerkingarnar omanfyri m.a. siga, at ongar sosialar avleišingar verša fyri įvķsar samfelagsbólkar ella felagsskapir av uppskotinum, skal višmerkjast, at ein avleišing, sum nevnt veršur, at ein įvķs avmarking sjįlvsagt veršur višvķkjandi hvųrjum kommunum, ein kommuna kann leggja saman viš.

Harumframt er vert at leggja til merkis, at uppskotiš eftirfylgjandi kann fįa avleišingar, um sjįlvbodnar samanleggingar verša framdar sambęrt hesum lógaruppskotinum. Ein tķlķk samanlegging skuldi giviš samanlųgdum kommunum stųrri umsitingarfųrleika og mųguleika fyri viš skynsamari rakstri at minka um rakstrarśtreišslurnar. Hesar samanleggingar kunnu eisini hava umsitingarligar avleišingar bęši fyri land og kommunur, samstundis sum taš kann hava sosialar avleišingar fyri įvķsar įhugabólkar og felagsskapir.

 

 

Fyri landiš/lands-
myndugleikar
Fyri
kommunalar
myndugleikar
Fyri
plįss/ųki ķ
landinum
Fyri įvķsar samfelagsbólkar/
felagsskapir
Fyri
vinnuna
Fķggjarligar/
bśskaparligar avleišingar

 

Nei

 

Nei

 

Nei

 

Nei

 

Nei

Umsitingarligar
avleišingar

Nei

Nei

Nei

Nei

Nei

 

Umhvųrvisligar
avleišingar

Nei

Nei

Nei

Nei

Nei

Avleišingar ķ mun til altjóša avtalur og reglur

Nei

Nei

Nei

Nei

Nei

Sosialar
avleišingar

 

 

 

 

(Nei)

 

 

Višmerkingar til einstųku greinirnar

Til § 1
Her veršur meginreglan, um at broytingar av verandi kommunubżti frameftir einans kunnu fremjast sum sjįlvbodnar samanleggingar, stašfest. Eisini veršur stašfest, at mųguligar kommunueindir eru įsettar.

Ein kommunusamanlegging er at skilja, sum tį tvęr ella fleiri kommunur taka seg saman ķ eina eind, iš veršur stżrd av einum kommunustżri, iš er fyri alla samanlųgdu eindina.

At ein samanlegging er sjįlvbošin merkir fyrst og fremst, at taš bert eru kommunurnar, sum kunnu taka stig til, at tvęr ella fleiri kommunur skulu leggja saman ķ eina stųrri felags eind.

At ein samanlegging er sjįlvbošin merkir harumframt, at taš eru kommunurnar, sum ķ śtgangsstųšinum įseta treytir v.m. ķ sambandi viš samanlegging, tó soleišis, at įvķsar minimumstreytir altķš skulu vera loknar, fara kommunur undir at leggja saman, sbr. §§ 3 og 4.

Til § 2
Viš stųši ķ §§ 3 og 4 vķsir įsetingin ķ § 2 į 9 mųguligar kommunueindir. Tališ į kommunueindunum er eitt lįgmark. Tęr kunnu vera fleiri enn sjey, men ikki fęrri, sbr. eisini almennu višmerkingunum.

Fortreytirnar fyri teim eindum, iš nevndar eru ķ uppskotinum, eru śtgreinašar og višgjųrdar ķ kommunuįlitinum. Vķst veršur til tįtt II, s. 29-52 ķ įlitinum frį kommununevndini, sum er lagt viš sum skjal 2.

Įsetingin ķ stk. 2 um Elduvķkar og Funnings kommunur tekur stųši ķ teirri serstųšu, sum Elduvķkar og Funnings kommunur hava sambęrt fyrilitunum ķ §§ 2-3.

Til § 3
Greinin stašfestir, at fyrilitini ķ nr. 1-3 ķ śtgangsstųšinum javnviga, so at einki av teimum kann verša tikiš fram um okkurt annaš. Grundgevingin fyri hesum er, at tey fyrilit, sum nevnd eru ķ greinini, verša mett sum beinagrindin ķ lógini.

Oršingin ķ nr. 4 stašfestir, at fólkatališ avgjųrt er eitt fyrilit, iš havast skal ķ huga, men at fólkatališ tó kann hava lśtandi tżdning ķ sambandi viš eina heildarmeting um, hvųrt ein avtala um kommunusamanlegging kann verša góškend ella ikki. Viš hesum er gjųrt greitt, at fólkatališ ķ sęr sjįlvum ikki neyšturviliga foršar fyri, at landsstżrismašurin kann góškenna eina avtalu um kommunusamanlegging.

Til § 4
Endamįliš viš greinini er at uppreksa, hvųrji višurskifti ķ minsta lagi skulu vera avtalaš, įšrenn ein avtala um kommunusamanlegging yvirhųvur kann verša tikin upp til veruliga višgerš av góškenningarmyndugleikanum.

Grundgevingin fyri hesum er m.a., at mišaš veršur eftir, at kommunurnar ķ mestan mun sjįlvar fįa greiši į umrųddu višurskiftum, įšrenn lagt kann verša saman ķ stųrri kommunueindir. Viš at gera semju um hesi tżdningarmiklu višurskifti frammanundan, veršur mųguleikin fyri eftirfylgjandi ósemjum ella ógreišum og óhepnum višurskiftum eisini minkašur mest mųguligt.

Nr. 1 įsetur, at navniš skal hava oršiš "kommuna" sum partur av navninum, so eingin ivi kann vera um, at talan er um eina kommunu.

Nr. 2 įsetur, at ķ avtaluni skal vera įsett, hvar og hvussu kommunustżriš veršur lagt ķ nżggju eindini. Ķ hesum sambandi veršur m.a. sipaš til kommunalar stovnar o.l., t.v.s. tęr meiri praktisku sķšurnar ķ samanleggingini

Nr. 3 įsetur, at ķ sambandi viš samanlegging av fyrisitingini skal ein mannagongd gerast fyri, hvussu hesin partur av samanleggingini veršur framdur.

Nr. 4 įsetur, at ųll ognarvišurskifti og ųll fķggjarlig višurskifti skulu vera gjųrd upp. Hetta merkir m.a., at ognarvišurskiftini višvķkjandi ųllum ognum, iš kommunurnar eiga, hvųr sęr ella ķ felag, innan lagt veršur saman, skulu vera greiš soleišis, at eingin ivi veršur um ognarvišurskiftini aftan į eina samanlegging.

Į sama hįtt skulu ųll fķggjarlig višurskifti vera greiš kommunanna millum innan samanleggingina.

Nr. 5 įsetur, at kommunur, iš leggja saman, skulu gera eina tķšarętlan soleišis, at taš frį byrjan er greitt, nęr samanleggingin skal vera fullfųrd.

Nr. 6 įsetur, at ķtųkilig stųša skal takast til stašbundnar nevndir ķ sambandi viš samanlegging.

Grundgevingin fyri hesum er, at ķ § 37, stk. 1, ķ kommunustżrislógini veršur įsett, at kommunustżriš kann seta stašbundnar, rįšgevandi nevndir til tess at tryggja fólki į stašnum ummęlisrętt ķ mįlum, sum višvķkja stašbundnum višurskiftum.

Ķ sambandi viš samanleggingar veršur taš sostatt mett at vera serliga viškomandi, at stųša veršur tikin til spurningin um stašbundnar nevndir.

Til § 5
Įsetingin ķ stk. 1 skilar til, at landsstżrismašurin er góškenningarmyndugleiki ķ samband viš sjįlvbodnar kommunusamanleggingar. Hetta er fyri, at vissa skal fįast fyri, at avtalur um kommunusamanleggingar lśka treytirnar ķ §§ 2-4.

Tey fyrilit, sum nevnd eru ķ § 3, eru sum nevnt beinagrindin ķ lógini. Ķ hesum liggur samstundis, at avtalur um kommunusamanleggingar, sum ikki geva sęr far um hesi fyrilit, hava ikki rętt at vęnta at verša góškendar av landsstżrismanninum.

Ein avtala um samanlegging kann heldur ikki verša góškend, um so er, at hon ikki tekur stųšu til įsetingarnar ķ § 4, nr. 1-6, ella um avtalan ikki nóg greitt tekur stųšu til hesar įsetingar.

Sambęrt stk. 2 er taš eisini landsstżrismašurin, sum kann taka avgerš ķ mįlum um kommunumark ķ sambandi viš sjįlvbodnar kommunusamanleggingar. Sambęrt įsetingini ķ 1. pkt. kann landsstżrismašurin bert umskipa og tillaga kommunumark, um hann frammanundan hevur samrįšst viš viškomandi kommunur um hetta, sbr. tó 2. pkt.

Landsstżrismašurin hevur sostatt skyldu til fyrst at samrįšast viš kommunurnar ķ hesum sambandi, og at taš er gjųrligt at finna eina semju ķ mįlinum į henda hįtt.

Sambęrt stk. 3 kunnu avgeršir eftir stk. 1 og 2 ikki verša kęrdar innan fyrisitingina.

At kuta ein og hvųnn kęrumųguleika er eyšvitaš ein vķšfevnd įseting; men hon er tó eitt nattśrligt framhald av stašfestingini um, at samrįšingar um kommunusamanlegging skulu vera veruligar, og tęr skulu verša tiknar viš mesta įlvarsemi av avtalupųrtunum viš atliti at teimum fyrilitum, sum lógin įsetur.

Til § 6
Greinin er ein umoršing av § 48, stk. 3, ķ lųgtingslóg nr. 45 frį 29. juni 1972 um fųroysku kommunurnar, sum fór śr gildi viš nżggju kommunustżrislógini 1. januar 2001.

Orsųkin til greinina er, at taš ķ praksis kann koma fyri, at neyšugt veršur at umskipa kommunumark, uttan at talan neyšturviliga er um kommunusamanlegging.

Tķskil veršur mett, at tųrvur framvegis er į at varšveita eina tķlķka heimild. Taš er framvegis ein treyt, at įšrenn ein umskipan av markinum kann verša góškend av landsstżrismanninum, skulu viškomandi kommunur vera samdar um nżggja markiš.

Til § 7
Eingin višmerking.

Til § 8
Greinin er tikin viš av praktiskum orsųkum.

Yvirlit yvir fylgiskjųl

Fylgiskjal 1 Kort yvir kommunurnar
Fylgiskjal 2 Brot śr: Nżggj kommunuskipan, Nišurstųša og tilmęli, Tįttur II
Fylgiskjal 3 Innkomin ummęlisskriv

1. višgerš 8. mars 2001. Mįliš beint ķ ręttarnevndina, sum tann 24. aprķl 2001 legši fram soljóšandi

Į l i t 

Landsstżriš hevur lagt uppskotiš fram tann 3. mars 2001, og eftir 1. višgerš tann 8. mars 2001 er taš beint ręttarnevndini.

Nevndin hevur višgjųrt mįliš į fundum tann 15. og 22. mars 2001 og 5., 19. og 23. aprķl 2001 og hevur undir višgeršini havt fund viš umboš fyri Fųroya Kommunufelag og Kommunusamskipan Fųroya, og hevur nevndin eisini havt fund viš lųgmann um uppskotiš. Undir višgeršini hevur Lųgmansskrivstovan eftir įheitan latiš nevndini stutt notat um, hvussu kommunusamanleggingar eru farnar fram ķ londunum kring okkum, serliga ķ Ķslandi.

Nevndin tekur undir viš uppskoti landsstżrisins um, at kommunurnar eiga at kunna leggja saman sjįlvbodnar og eftir einum įvķsum leisti. Tilmęli landsstżrisins ķ grein 2 er skilagott og eigur at verša leišbeinandi. Nevndin heldur, at fyrilitini, sum eru tikin um kommunusamanleggingar ķ grein 3 ķ landsstżrsins uppskoti, eru skilagóš, har dentur er lagdur į taš landafrųšiliga og samferšsluliga, har mųguleikar eru fyri at menna fólka-, vinnu– og bśskaparvišurskifti, at rųkja kommunuuppgįvur, og at tališ į borgarum helst skal verša ķ minsta lagi 2000. Umframt taš, iš landsstżriš hevur sett upp ķ grein 3, heldur nevndin, at mųguleikin hjį śtoyggjakommunum um samanlegging sķnaįmillum eigur at standa ķ hesi somu grein. Nevndin męlir tķ til at broyta greinina 3 ķ landsstżrisins uppskoti tilsvarandi, so śtoyggjakommunur fįa henda mųguleika. Śtoyggjakommunur skulu skiljast ķ tķ tżdningi, tęr verša skiltar ķ śtoyggjaįlitinum, latiš lųgmanni ķ aprķl 2001.

Nevndin heldur, at grein 3 ķ landsstżrisins uppskoti saman viš broytingini frį nevndin sigur ķ hųvušsheitum greitt, hvussu kommunalu eindirnar koma at sķggja śt, og at taš tķ er óneyšugt at seta taš upp ķ grein 2, so sum landsstżriš skjżtur upp. Nevndin męlir tķ til, at grein 3 ķ landsstżrisins uppskoti saman viš broytingini frį nevndini veršur sett upp sum grein 2.

Ķ grein 5, stk. 2, ķ landsstżrisins uppskoti stendur, at landsstżrismašurin kann eftir samrįšing viš viškomandi kommunur umskipa og tillaga kommunumark, har kommunusamanleggingin ber viš sęr óhóskilig marknavišurskifti. Nevndin heldur, at hetta skal nįgreina til, at kommunurnar skulu góškenna hetta.

Viš hesum broytingum til landsstżrisins uppskot veršur męlt til at taka undir viš uppskoti landsstżrisins. 

Samsvarandi hesum veršur sett fram soljóšandi

b r o y t i n g a r u p p s k o t

1 ) § 1 veršur soljóšandi: "Henda lųgtingslóg įsetir treytirnar fyri sjįlvbodnum kommunusamanleggingum".

2) § 2 veršur strikaš.

3) § 3 veršur til § 2 og har veršur sett sum nżtt stk. 2:
"Stk. 2 Reglurnar ķ stk. 1, nr. 1 og 4, eru ikki galdandi fyri śtoyggjakommunur, iš hava ętlanir um kommunusamanlegging sķnįmillum.".

4) § 4 veršur § 3 og tilvķsingin til § 5 veršur til § 4.

5) § 5 veršur § 4 og ķ stk. 2 veršur "eftir samrįšing viš viškomandi kommunur" broytt til "eftir góškenning frį viškomandi kommunum".

6) §§ 6-8 verša §§ 5-7.

2. višgerš 26. aprķl 2001. Broytingaruppskot frį samdari ręttarnevnd til §§ 1, 2, 3, 4 og 5 samtykt 21-1-0. Uppskotiš soleišis broytt samtykt 21-0-1. Uppskotiš fer soleišis samtykt til 3. višgerš.

3. višgerš 30. aprķl 2001. Uppskotiš, sum samtykt viš 2. višgerš, endaliga samtykt 27-1-1. Mįliš avgreitt.

J.nr. 525-0012/2001
Ll.nr. 77 frį 08.05.2001