Vinnuframagrunnur

 

108  Uppskot til  lųgtingslóg um Vinnuframagrunn

A. Upprunauppskot
B. 1. višgerš
C. Oršaskifti viš 1. višgerš
D. Įlit
E. 2. višgerš
F. Oršaskifti viš 2. višgerš
G. 3. višgerš

Įr 2001, 3. mars, legši Bjarni Djurholm, landsstżrismašur, vegna landsstżriš fram soljóšandi

Uppskot

til

lųgtingslóg um Vinnuframagrunn

§ 1. Til at styrkja og fjųltįtta fųroyskt vinnulķv og menna buršardyggar fųroyskar fyritųkur veršur Vinnuframagrunnur settur į stovn. Grunnurin skal virka samsvarandi vinnupolitikki landsins og annars innan tęr avmarkingarnar, iš settar verša ķ hesari lóg, og tęr avmarkingar, iš altjóša samvinnulag til eina og hvųrja tķš natśrliga setir.

§ 2. Vinnuframagrunnurin veršur skipašur sum eksternur grunnur. Stovnsfę grunsins veršur śtvegaš viš avtųku av fimm ųšrum vinnuframagrunnum hjį landinum. Harumframt kann grunnurin fįa ein įrligan stušul į Lųgtingsins fķggjarlóg.
Stk. 2. Grunnurin hevur sjįlvstųšugan roknskap og fķggjarstųšu ķ landsroknskapinum.
Stk. 3. Fķggjarętlan grunsins veršur tikin viš į Lųgtingsins fķggjarlóg.

§ 3. Grunnurin veršur fyrisitin av einum av landsstżrismanninum ķ vinnumįlum tilnevndum stżri viš 5 limum. Stżriš veršur valt fyri 4 įr. Landsstżrismašurin velur formannin. Nevndarlimir og tiltakslimir kunnu tilnevnast upp til tvęr feršir.
Stk. 2. Landsstżrismašurin įsetir nęrri reglur ķ kunngerš um umsiting og virksemi grunsins.

§ 4. Landsstżrismašurin stašfestir ķ stušulsskipanum hvųrji endamįl, iš Vinnuframagrunnurin kann stušla, og undir hvųrjum treytum, herķmillum hvųrji vinnugreinaųki kunnu verša stušlaš.
Stk. 2. Stušul kann eftir umsókn verša veittur fyritųkum til tiltųk, sum viš framtķšini ķ huga betra um kappingarevnini ella ųkja um altjóšageringina hjį fyritųkunum.
Stk. 3. Grunnurin kann herumframt veita stušul til serstųk vinnuframaįtųk og heildarverkętlanir innan śtflutning, nżskapan, fųrleikamenning og gransking.
Stk. 4. Viš lųgtingslóg kann verša gjųrt av, at partur av stovnsfęnum kann verša nżttur til stovnseting ella tżšandi menning av vinnuligum undirstųšukervi.

§ 5. Tilsagnir um jįttan verša śtreišslufųrdar ķ tķ roknskaparįri, tęr eru givnar.
Stk. 2. Stżriš kann įseta nęrri reglur fyri mannagongdum višv. tilsagnum, og verša hesar at góškenna av landsstżrismanninum.

§ 6. Roknskaparhaldiš skal fylgja lógini um landsins almenna roknskaparhald v.m. Roknskapirnir verša grannskošašir av lųggildum grannskošara.
Stk. 2. Grannskošašu roknskapirnir verša sendir landsstżrismanninum viš frįgreišing um virksemiš ķ farna įrinum.
Stk. 3. Ķ serstakari frįgreišing ger Vinnuframagrunnurin serligt tilmęli um vęntašan tųrv į jįttanum av Lųgtingsins fķggjarlóg.

§ 7. Grunnurin til ķdnašarfremjandi endamįl, sum varš settur į stovn sum eksternur grunnur viš § 3, stk. 1, nr. 7, ķ lųgtingslóg nr. 33 frį 27. mars 1992 um avtųku av landskassagrunnum, veršur tikin av, og fķggjarstųša grunsins veršur flutt Vinnuframagrunninum.
Stk. 2. Gistingarhśsgrunnurin (Grunnur Feršavinnunar), sum somuleišis varš settur į stovn sum eksternur grunnur viš § 3, stk. 1, nr. 3, ķ lųgtingslóg nr. 33 frį 27. mars 1992 um avtųku av landskassagrunnum, veršur eisini tikin av, og fķggjarstųša grunsins veršur flutt Vinnuframagrunninum.
Stk. 3. Tilsagnir um jįttan, givnar av Grunninum til ķdnašarfremjandi endamįl og Gistingarhśsgrunninum, verša yvirtiknar av Vinnumframagrunninum.
Stk. 4. Landskassin yvirtekur lįn, sum eru veitt śr Grunninum til ķdnašarfremjandi endamįl og Gistingarhśsgrunninum.
Stk. 5. Fųroya Ķdnašargrunnur, sum varš settur į stovn viš lųgtingslóg nr. 68 frį 13. september 1970 viš seinni broytingum, veršur tikin av, og verša ognir, skyldur og eventualskyldur hjį grunninum fluttar Vinnuframagrunninum.
Stk. 6 . Menningargrunnur Ķdnašarins, sum varš settur į stovn viš lųgtingslóg nr. 51 frį 20. mai 1996, veršur tikin av, og verša ognir, skyldur og eventualskyldur hjį grunninum fluttar Vinnuframagrunninum.
Stk 7. Landskassin yvirtekur lįn, sum eru veitt śt Menningargrunni Ķdnašarins.
Stk. 8. Įbyrgdargrunnurin, sum varš settur į stovn viš lųgtingslóg nr. 69 frį 10. mai 1994 viš seinni broytingum, veršur tikin av, og verša ognir, skyldur og eventualskyldur hjį grunninum fluttar Vinnuframagrunninum.

§ 8. Henda lóg kemur ķ gildi 1. januar 2001. Samstundis fara śr gildi § 3, stk. 1, nr. 3 og 7, ķ lųgtingslóg nr. 33 frį 27. mars 1992 um avtųku av landskassagrunnum, lųgtingslóg nr. 68 frį 13. september 1970 um Fųroya Ķdnašargrunn, viš seinni broytingum, lųgtinslóg nr. 51 frį 20. mai 1996 um Menningargrunn Ķdnašarins og lųgtingslóg nr. 69 frį 10. mai 1994 viš seinni broytingum um Įbyrgdargrunnin, tó soleišis, at umsóknir, iš eru komnar inn ķ tķšarskeišnum 1. januar 2001 og til henda lóg er lżst, verša at višgera eftir higartil galdandi reglum.

Almennar višmerkingar

Į vįri 1999 višgjųrdi  Lųgtingiš viš ašaloršaskifti uppskot landsstżrismansins til vinnupolitikk. Oršaskiftiš bendi į eina undirtųku av slķkum uppskoti sum hesum.

Partur av fremjan landsstżrismansins av vinnupolitikkinum er dagfųring av kųrmunum fyri framtķšar vinnuframaskipanum og –stovnum.

Ķ hesum lógaruppskoti veršur stovnašur Vinnuframagrunnur, sum kemur ķ stašin fyri Grunnin til ķdnašarfremjandi endamįl og Grunn Feršavinnunar. Hesir grunnar verša tiknir av og ogn teirra flutt ķ nżggja grunnin. Somuleišis verša Ķdnašargrunnurin, Menningargrunnurin og Įbyrgdargrunnurin eftir lógaruppskotinum tiknir av, og nettoognin hjį hesum 3 grunnum eisini flutt ķ Vinnuframagrunnin.

Fķggjarorkan pr. 31.12.2000 ķ samanlagda grunninum er um 42,5 mió. kr. sambęrt hjįlagda skjali.

Ętlanin viš lógini er at nżta vinnuframa ķ avmarkašan mun – uttan at veita rakstrar- og ķlųgustušul. Dentur veršur lagdur į, at vinnan skal mennast til at gerast kappingarfųr og lķvfųr uttan stušul. Vinnuframagrunnurin skal rųkja umleiš somu endamįl, sum teir fimm grunnarnir hava rųkt mótvegis vinnuni, tó ikki lįnsveiting ella lįnsvešhald, iš ikki er ķ samsvari viš vinnupolitikkin. Viš at leggja nevndu skipanir undir ein grunn, gerst mųguleiki fyri einfaldari og meira gjųgnumskygdari umsiting, samstundis sum skipanin veršur lęttari atkomulig hjį borgaranum. Viš at mišsavna orkuna ķ einum fęst meira fyri minni. Fķggjarorka grunsins veršur betri og eigur hetta at koma vinnulķvinum til góšar.

Eisini leggur uppskotiš upp til, at landsstżrismašurin įsetir, hvųrji ųkir av vinnulķvinum eiga at verša stušlaš viš vinnuframastudningi, og sostatt ber taš til hjį landsstżrinum at stušla įvķsum vinnugreinum t.d. bioteknologi, kunningartųkni, feršavinnu v.m.

Grunnurin skal stušla tiltųkum, sum fjųltįtta vinnulķviš og ųkja um nżtsluna av vitan. Hetta er ķ trįš viš vinnupolitisku hugsjónina, sum er:

"Ein sjįlvberandi bśskapur, iš byggir į fleiri ymiskar vinnur, sum skapa avkast, framburš og vęlferš ķ frķari, altjóša kapping, og sum rašfesta trivnaš og umhvųrvi ovarlaga"

Neyšugt er afturvendandi at gera įbųtur og dagfųra verandi karmar og skipanir, so hesar ųšrumegin gerast meira smidligar og einfaldar, men samstundis mugu tęr skipast eftir framtķšar tųrvi vinnunnar. Karmarnir mugu betrast soleišis, at vinnan megnar at mennast og fylgja altjóša rįkinum og annars kann standa mįt viš onnur samfelųg, sum vit vanliga samanbera okkum viš.

So hvųrt sum fyritųkurnar gerast bśskaparliga sterkari, og mųguligur partabręvamarknašur og onnur amboš til mišling av eginkapitali fįast at virka, koma ašrir tųrvir enn beinleišis menningarstudningur tżšiligari til sjóndar, so sum tųrvurin į tųkniligum tęnastum og gransking. M.a. er tųrvurin hjį vinnuni at seta granskingarverkętlanir ķ verk longu til, sum er.

Mįlsetningurin - at menna vinnu viš hųgari viršisųking - ger taš neyšugt at vinnan fęr eitt kappingarfųrt umhvųrvi at virka undir. Upp- og śtbygging av tųkniligum tęnastum, sum vit m.a. kenna tęr frį hinum noršurlondunum viš teknologiskum instituttum og ųšrum stovnum, er ķ hesum sambandi eisini neyšug hjį okkum fyri at tryggja fyritųkunum neyšugar tęnastur til rķmiligan kostnaš og at geva fyritųkunum mųguleika fyri at luttaka ķ granskingarsamstųrvum og -netverkum.

Henda uppbyggingin mį tó fremjast ķ neyvum samsvari viš tųrvin hjį vinnuni og mį tķ ikki ganga ov skjótt, um sleppast skal undan feilķlųgum. Vinnuframaskipanirnar eiga at vera snikkašar soleišis, at gingiš veršur meira burtur frį beinleišis studningum yvir til at tryggja grundarlagiš undir einum teknologiskum tęnastuneti.

Dųmi um vinnur, sum fara at fįa brśk fyri tųkniligum tęnastum į hųgum stųši og granskingarmųguleikum, eru KT-vinna, biotųknilig vinna og virksemi ķ sambandi viš komandi oljuvinnu.

Viš lógaruppskotinum veršur eisini mųguleiki fyri at fįa greitt tey ógreišu formligu višurskiftini hjį Grunninum til ķdnašarfremjandi endamįl og Grunni Feršavinnunar, sum lųgtingsgrannskošararnir hava įtalaš (sķ lųgtingsmįl nr. 16-1 ķ 1998 undir fylgiskjali II, petti 12.1 og 12.2). Herumframt verša Fųroya Ķdnašargrunnur og Menningargrunnur Ķdnašarins, sum leingi hevur veriš ętlanin at nišurleggja, tiknir av endaliga, samsvarandi tilmęlum frį nevndunum fyri bįšar grunnarnar.

Įbyrgdargrunnurin, sum ikki kann sigast at hava havt nakran serligan tżdning, varš stovnsettur ķ 1994 eftir danskari fyrimynd. Hann er ikki ķ samsvari viš oršaša vinnupolitikkin og veršur tķ somuleišis tikin av.

Heildin ķ fyriliggjandi lógaruppskoti fevnur um:

Uppskot til lųgtingslóg um Vinnuframagrunn og avtųku av:

Verandi vinnuframaskipan
Vinnumįlastżriš, sum umsitur meginpartin av lóggįvuni višvķkjandi vinnu ķ Fųroyum, hevur nišanfyri nevndu grunnar um hendi, og eru taš hesir grunnar og stušulsskipanir, sum skulu leggjast saman ķ eina vęlvirkandi skipan:

Grunnurin til ķdnašarfremjandi endamįl
Grunnurin er stovnašur sambęrt § 3, stk. 1, nr. 7, ķ lųgtingslóg nr. 33 frį 27. mars 1992 sum eksternur grunnur viš lųgtingslóg frį 1992. Grunnurin veitir stušul til framleišslumenning, sųlumenning, leišslumenning, śtbśgvingar og gransking, kanningar v.m.
Grunnurin veršur umsitin av Menningarstovuni, sum ger tilmęli til landsstżrismannin višvķkjandi stušli.

Grunnur Feršavinnunar
Sambęrt § 3, stk 1, nr. 3, ķ lųgtingslóg nr. 33 frį 27. mars 1992 um avtųku av landskassagrunnum, varš Gistingarhśsgrunnurin umskipašur til eksternan grunn. Viš heimild ķ somu lógargrein lżsti landsstżriš kunngerš nr. 140 frį 7. oktober 1992 um Grunn Feršavinnunnar, sum yvirtók fę Gistingarhśsgrunsins.

Sambęrt kunngeršini er endamįliš viš Grunni Feršavinnunnar at menna feršavinnuna ķ Fųroyum. Ķlųgustušul uppį 50% kann veitast m.a. til ķlųgur til gerš og menning av feršatilbošum. Harumframt kann grunnurin veita Feršarįši Fųroya o.ų. stušul til tiltųk innan feršavinnuna til kanningar, ętlanir, teldumenning, lżsingar-, marknašar- og śtbśgvingartiltųk. Lįn kunnu t.d. veitast til gistingarhśs og til ķlųgur ķ śtbśnaš til feršavinnutiltųk.

Ķ kunngeršini um Grunn Feršavinnunnar er įsett, at lįn bert mugu veitast, um rakstrarbśskaparligt grundarlag er fyri ķlųguni, og at lįnsmarkiš veršur roknaš śt eftir einum av grunninum gjųrdari ella góškendari meting av pantiviršinum. Eisini kann verša sett sum treyt, at umsųkjarin letur inn grannskošašan roknskap, kostnašarętlan og marknašarmeting, og stżriš kann treyta sęr, at endurmeting veršur gjųrd.

Fųroya Ķdnašargrunnur
Grunnurin varš stovnašur viš lųgtingslóg ķ 1970. Grundgevingarnar fyri at stovna grunnin vóru eitt nś manglandi ķdnašur ķ Fųroyum. Ein śtbygging av handverksķdnašum vildi fųrt viš sęr munandi tryggari og meira stųšuga tilveru hjį fólki. Eisini var įskošanin, at luttųkan ķ EFTA samtakinum fór at hava viš sęr, at fųroyskar fyritųkur fóru at klįra seg illa ķ kappingini, tķ tey vóru so illa śtgjųrd.

Śtlįnsfę grunsins er - umframt taš, sum Lųgtingiš setti ķ grunnin ķ 1970 - fingiš til vega viš uttanlandslįnum. Mótsett endamįlinum viš grunninum, hevur grunnurin 24% av lįninum ķ fiskiķdnašinum, mešan handverksķdnašurin, sum var ašalmįliš, bert hevur 9% av lįninum.

Menningargrunnur Ķdnašarins
Grunnurin er stovnašur viš lųgtingslóg ķ 1973. Hann skuldi menna ķdnaš, handverk og tęnastufyritųkur ķ Fųroyum viš beinleišis studningi ella viš lįnsveiting (risiko lįn).

Grunnurin skuldi bżta veitingarnar śr grunninum best mųguligt millum tęr ymisku vinnugreinarnar. Vištųkurnar settu eisini hįmųrk fyri givnum lįnum.

Orsakaš av stżriskipanarlógini fór lógin um Menningargrunnin śr gildi 1. januar 1996. Landsstżriš gjųrdi av at endurstovna grunnin viš tķ endamįli at krevja inn og gjalda aftur verandi lįn. Grunnurin varš sostatt ikki endurstovnašur viš tķ fyri eyga at veita lįn. Taš veršur beinleišs sagt ķ lógaruppskotinum, at arbeitt veršur viš at taka grunnin av.

Įbyrgdargrunnurin
Lógargrundarlagiš er lųgtingslóg nr. 69 frį 10. mai 1994 um įbyrgdargrunn viš seinni broytingum. Sambęrt § 2 er endamįliš viš grunninum "at stušla nżggjum tiltųkum og nżggjum framleišslum innan vinnulķviš". Sambęrt višmerkingunum skal grunnurin gera taš lęttari hjį ķgongdsetarum at fįa fķgging.

Sambęrt § 4 kann landsstżriš veita įbyrgd fyri afturgjalding av nżggjum lįnum, iš fķggjar- og peningastovnar veita virkjum og einstaklingum. Borgast kann fyri ķ mesta lagi 50%, tó ķ mesta lagi 500.000 kr. av tķ upphędd, fķggjar- ella peningastovnar missa, um lįniš ikki veršur afturgoldiš, og trygdirnar ikki halda.

Fķggjar- og peningastovnarnir gjalda Įbyrgdargrunninum 1% av restskuldini av lįninum, iš landsstżriš borgar fyri. Roknskapurin hjį Įbyrgdargrunninum sęst ķ landsroknskapinum undir "eksternir grunnar".

Nżggi grunnurin
Umframt tęr nettoognir, sum nevndu grunnar - Grunnur Feršavinnunar, Fųroya Ķdnašargrunnur, Menningargrunnur Ķdnašarins og Įbyrgdargrunnurin - hava, er stųrsta viršiš ķ teimum tann fųrleikin at umsita grunnar, sum ķ dag er savnašur ķ Fųroya Ķdnašargrunni.

Sjįlvt um Grunnurin til ķdnašarfremjandi endamįl viš sķnum stušulsskipanum hevur vķst góš śrslit, lżkur hesin grunnur ikki tey krųv, sum formliga og stżrisskipanarliga eiga at verša sett einum sonevndum "eksternum" grunni.

Skal virki grunsins halda fram, er neyšugt at umskipa hann ķ ein veruligan eksternan grunn. Hugtakiš "eksternur grunnur" er lżst nišanfyri nevnda hįtt ķ ųšrum lógaruppskotum, t.d. uppskotinum um avtųku av landskassagrunnum ķ 1992 og 1997 og ķ lųgtingsmįli nr. 97/1997 um Vinnuframagrunn. Sambęrt hesum hevur ein eksternur grunnur hesi eyškenni:

Grunnurin er ikki tikin viš ķ figgjarstųšu landskassans og hevur sjįlvstųšugan roknskap.
Grunnurin hevur stżri og umsiting.

Ķ lógaruppskotinum um Vinnuframagrunn er framhaldiš av Grunninum til ķdnašarfremjandi endamįl tryggjaš į tann hįtt, at virksemi grunsins heldur įfram ķ Vinnuframagrunninum.

Samstundis er lagt upp til, at verandi stušulsskipanir eftir tųrvi eiga at verša endurskošašar og dagfųrdar, har samstundis stųša veršur tikin til mųguliga avtųku av stušulsskipanum, sum tųrvur ikki hevur vķst seg at vera į. Mišaš eigur at verša eftir, at stušulsskipanirnar nś skulu fevna um bęši vųrur og tęnastur, herundir kunningartųknitęnastur, feršavinnutęnastur, biotųkniliga menning, ašrar kreativar framleišslur, nżtt krevjandi virksemi ķ sambandi viš eina komandi oljuvinnu o.a., og at dentur veršur lagdur į at stušla upp undir granskingar- og kanningarvirksemi ķ vinnufyritųkum.

Lagt er upp til, at grunnurin hevur sjįlvstųšuga fyrisiting, tó ķ hųlum, sum Vinnumįlastżriš śtvegar og rindar fyri, men grunnurin skal sjįlvur rinda kostnašin av fyrisitingini.

Viš uppskotinum fęr Lųgtingiš hųvi at skifta orš um fųroyskan vinnuframa, og veršur uppskotiš samtykt ķ Lųgtinginum, fįa Gistingarhśsgrunnurin og Grunnurin fyri ķdnašarfremjandi endamįl eitt veruligt lógargrundarlag at virka śtfrį.

Uppskotiš veršur sent til ummęlis hjį:

Fķggjarmįlastżrinum
KPMG, statsaut. revisorar Sp/f
Rasmusssen & Weihe
P/F Grannskošaravirkiš Inpact
Vinnuhśsinum
Menningarstovuni
Granskingardeplinum ķ Klaksvķk
Fróšskaparsetri Fųroya
Feršarįš Fųroya
Fųroya Reišarafelag

Višmerkingarnar frį Fųroya Arbeišsgevarafelag, Granskingarrįš Fųroya, Fróšskaparsetri Fųroya, Granskingardeplinum fyri Ųkismenning, Grannskošaravirkinum Inpact, Rasmussen & Weihe og Fųroya Feršarįš eru hjįlagdar sum skjųl.

Avleišingar av lógaruppskotinum

Grunnurin til ķdnašarfremjandi endamįl hevur seinastu įrini fingiš uml. 5 mió. kr. įrliga į fķggjarlógini. Hetta vęntast ķ fyrsta umfari at vera óbroytt, soleišis at taš framvegis fara at verša latnar 5 mió. kr. į fķggjarlógini til Vinnuframagrunnin.

Umsitingarliga verša land og kommunur ikki stórvegis įvirkaš av uppskotinum. Tó vęntast umsitingarlig orka at verša leysgivin bęši į Menningarstovuni og Vinnumįlastżrinum, tķ Vinnuframaumsitingin veršur savnaš į einum staš ķ stašin fyri sum ķ dag, at hon veršur umsitin av kanska 3 til 4 fólkum ķ 3 ymiskum stųšum.

Ķ hesum lógaruppskoti verša 5 grunnar tiknir av og ogn teirra flutt til Vinnuframagrunnin. Ķ hjįlagda skjali nr. 1 eru vķstar nettoognirnar pr. 31.12.2000 hjį Grunninum til ķdnašarfremjandi endamįl, Grunni Feršavinnunar, Įbyrgdargrunninum, Menningargrunninum og Ķdnašargrunninum. Somuleišis er ķ nevnda skjali vķst byrjanarstatus fyri nżggja grunnin pr. 1. januar 2001.

Avleišingar av lógaruppskotinum:

  Fyri landiš/
Landsmyndugleikar
Fyri kommunalar myndugleikar Fyri plįss/ųki ķ
landinum
Fyri įvķsar samfelagsbólkar/ felagsskapir Fyri vinnuna
Fķggjarligar/
bśskaparligar avleišingar
Ja Nei Nei Nei Ja
Broyttir stušulsmųguleikar
Umsitingarligar avleišingar Ja Nei Nei Nei Nei
Umhvųrvisligar avleišingar Nei Nei Nei Nei Nei
Avleišingar ķ mun til altjóša avtalur og reglur Nei Nei Nei Nei Nei
Sosialar avleišingar Nei Nei Nei Nei Nei

Umsiting av nżggja grunninum

Ein įvķsur partur av įrligu fķggjarorku grunsins fer at verša brśktur til fyrisiting. Higartil hevur Menningarstovan havt um hendi umsitingina av Grunninum til ķdnašarfremjandi endamįl, partvķst saman viš Vinnumįlastżrinum. Kostnašurin av hesari umsiting hevur veriš mettur til uml. ¾ įrsverk. Henda skipan hevur veriš óheppin. Feršavinnugrunnurin hevur veriš umsitin av Menningargrunninum.

Higartil hevur įrligi umsitingarkostnašurin av Ķdnašargrunninum og Menningargrunninum veriš um 1 mió. kr. Įbyrgdargrunnurin hevur veriš umsitin av Vinnumįlastżrinum.

Samanlagt hevur umsitingin av hesum vinnuframagrunnum kostaš uml. 1,5 mió. kr. ķalt. Viš nżggju skipanini veršur mett, at eitt fólk tekur sęr av Vinnuframagrunninum burturav, og at hetta kemur at kosta millum 0,7 til 1 mió. kr. įrliga viš ųllum śtreišslum.

Serligar višmerkingar

ad § 1
Virksemiš hjį Vinnuframagrunninum er įleiš taš sama, sum įsett ķ kunngerš nr. 14. frį 18. februar 1997 fyri Grunnin til ķdnašarfremjandi endamįl. Virksemiš skal tó eisini vķškast til at fata um tey virkisųki, sum Grunnur Feršavinnunar hevur rųkt, undantikiš tó lįnsveitingar, sbr. annars įšur nevndu višmerkingar, har sagt varš, at hetta lógaruppskot byggir į royndirnar viš Grunninum til ķdnašarfremjandi endamįl.

ad § 2
Landiš stovnar viš hesum lógaruppskoti ein eksternan grunn. Hetta veršur gjųrt viš at flyta fķggjarstųšurnar hjį fimm ųšrum vinnuframagrunnum - nevniliga Grunninum til ķdnašarfremjandi endamįl, Grunni Feršavinnunar, Fųroya Ķdnašargrunni, Menningargrunni Ķdnašarins og Įbyrgdargrunninum - til nżggja grunnin. Śtreišslur ķ sambandi viš stovnan av nżggja grunninum verša tiknar viš ķ byrjanarfķggjarstųšuni. Męlt veršur til, at roknskapur grunsins stendur fyri seg ķ landsroknskapinum eins og hjį nśverandi eksternu grunnum. Harumframt veršur męlt til, at fķggjarętlanin veršur tikin viš į įrligu fķggjarlógina. Viš hesari fķggjarętlan bošar landsstżrismašurin Lųgtinginum frį, hvųrja upphędd, grunnurin ętlandi fęr at rįša yvir, hvųnn stušul, Lųgtingiš veršur bišiš um at veita grunninum, og hvųrji vinnuųki, iš serliga skulu stušlast śr grunninum. Ętlanin er ikki, at grunnurin skal nżta av stovnsfęnum, sbr. tó § 4, stk. 4.

ad § 3
Talan er um ein sjįlvstųšugan grunn, sum hevur eitt sjįlvstųšugt stżri. Stżriš hevur įbyrgdina av at standa fyri fyrisiting og virksemi grunsins. Stżriš veršur valt fyri 4 įr ķ senn, men eingin persónur kann sita longri enn 8 įr sum limur ķ stżrinum fyri grunnin. Valt er ikki at hava vanligar įsetingar um,at tey t.d. skulu hava innlit ķ lųgfrųši, bśskap og fyrisiting. Taš kann vera hent, um stżrislimirnir eisini hava innlit ķ hesi višurskifti, men av stųrri tżdningi er, at stżrislimirnir hava fatan av tżdninginum og avmarkingunum ķ vinnuframa, nżskapan og leišslu/fyrisiting. Landsstżrismašurin kann heita į stovnar um at męla til fólk, sum skulu sita ķ stżrinum. T.d. kann hugsast, at Vinnuhśsiš kann męla til fólk, sum hava vinnulķvsroyndir, mešan Fróšskaparsetriš kann męla til fólk innan vķsindagreinar. Į henda hįtt kann tryggjast, at stżriš veršur valt uttan serlig įhugamįl, og at stżrislimirnir hava breišan fųrleika innan leišslu, sųlu og marknašarfųring, fķggingarvišurskifti, arbeišsmarknašarvišurskifti, tųkni ķ vinnuligum og granskingarligum hųpi, umframt innan serligu trupulleikarnar, sum hava samband viš menning av fyritakssemi innan kunningartųkni, biotųkni, feršavinnu og menning av gomlum fyritųkum til nżggj virkisųki.

Reglur, um hvussu umsitingin skal skipast, verša gjųrdar av landsstżrismanninum og lżstar ķ kunngerš. Fylgjandi pkt. eiga at vera viš ķ einari tķlķkari kunngerš:

ad § 4
Landsstżrismašurin stašfestir ķ stušulsskipanum, hvųrji endamįl, grunnurin kann stušla og undir hvųrjum treytum, sbr. tķ, sum įsett er ķ § 2, har landsstżrismašurin skal boša Lųgtinginum frį, hvųrji ųkir, ętlanin er at stušla viš jįttanini. Eisini kann grunnurin vera virkin ķ at stušla įvķs vinnugreinaųki, alt eftir tųrvi. Į henda hįtt veršur taš politiski myndugleikin, iš ger av, hvųrjum greinum ķ fųroyska vinnulķvinum mest tųrvar studning til menning.

Višv. įsetingini ķ stk. 4 kann upplżsast, at ķ sambandi viš ętlašu śtbyggingina av felags starvsstovu er ętlanin at fķggja part av 1. byggistigi viš parti av fęnum frį avtiknu grunnunum.

ad § 5.
Įsett veršur ein roknskaparlig meginregla um at śtreišslufųra tilsagnir, soleišis at roknskapurin altķš vķsir eina ręttvķsa mynd yvir fķggjarorku grunsins. Verša tilsagnir ikki nżttar, verša hesar inntųkufųrdar aftur ķ grunnin.

Taš er umrįšandi, at stżriš nżtir góšar fyrisitingarligar meginreglur ķ sambandi viš višgerš av umsóknum. Taš eigur at verša gjųrt viš, at mannagongdir verša gjųrdar, sum tryggja, at umsųkjarar fįa somu višgerš, og at landsstżrismašurin hevur mųguleika at halda eftirlit viš hesum mannagongdum.

Śtyvir tęr reglur, sum landsstżrismašurin hevur sett ķ kunngerš um virksemi grunsins, skal grunnurin sjįlvur gera nęrri reglur og treytir fyri stušulinum soleišis, at ein tryggjar ųllum eina ręttvķsa og javnbjóšis višgerš. Evni, grunnurin eigur at umhugsa og mųguliga gera nęrri įsetingar og mannagongdir um, eru t.d.:

ad § 6
Grunnurin skal ķ sķnari fyrisiting og roknskaparhaldi fylgja ųllum vanligum reglum fyri grannskošan og roknskaparhaldi. Ein lųggildur grannskošari skal grannskoša roknskapin samsvarandi almennu reglunum. Stżriš fyri grunnin letur saman viš tķ grannskošaša roknskapinum landsstżrismanninum eina frįgreišing um grunsins virksemi ķ roknskaparįrinum. Umframt hesa frįgreišing skal grunnurin lata landsstżrismanninum eitt tilmęli um, hvussu nógv grunnurin eigur at fįa tillutaš į nęst komandi fķggjarlóg, og hvųrji vinnuųki tį eiga at verša stušlaš.

ad § 7
Sambęrt hesum lógaruppskoti verša fimm eksternir grunnar tiknir av og lagdir undir nżggja Vinnuframagrunnin. Fķggjarstųšur teirra verša lagdar saman, og veršur til fķggjarstųšuna hjį Vinnuframagrunninum. Um grunnarnir hava giviš tilsagnir, sum ikki eru nżttar, verša hesar yvirtiknar av nżggja grunninum. Taš er umrįšandi, at nżggja stżriš fyri Vinnuframagrunnin beinanvegin bošar teimum fyritųkum, sum hava tilsagnir um stušul, frį, hvussu leingi afturat tilsųgn teirra hevur gildi.

Fųroya Ķdnašargrunnur, Menningargrunnur Ķdnašarins, Grunnur Feršavinnunar og Grunnurin til ķdnašarfremjandi endamįl hava veitt lįn, tó einki sķšan 1992, men av tķ at nżggi grunnurin ikki skal lata lįn, verša eftirstandandi śtlįn yvirtikin av landskassanum. Įbyrgdargrunnurin hevur veitt vešhald fyri lįnum. Virkin vešhald og avsettur peningur móti hesum vešhaldum verša yvirtikin av Vinnuframagrunninum.

ad § 8
Grunnurin ętlast at virka frį 1. januar 2001. Umsóknir, iš eru komnar inn eftir 1. januar, men innan lógin er lżst, skulu višgerast eftir higartil galdandi reglum.

Skjųl:

Skjal 1, sum vķsir nettoognirnar pr. 31.12.2000 hjį Grunninum til ķdnašarfremjandi endamįl, Grunni Feršavinnunnar, Įbyrgdargrunninum, Menningargrunninum og Ķdnašargrunninum, og status fyri nżggja grunnin.

Skjal 2 Višmerkingar frį Fųroya Arbeišsgevarafelag, Granskingarrįš Fųroya, Fróšskaparsetri Fųroya, Granskingardeplinum fyri Ųkismenning, Grannskošaravirkinum Inpact, Rasmussen & Weihe og Feršarįš Fųroya.

 

1. višgerš 22. mars 2001. Mįliš beint ķ vinnunvendina, sum tann 19. aprķl 2001 legši fram soljóšandi

Į l i t

Landsstżriš hevur lagt mįliš fram tann 3. mars 2001, og eftir 1. višgerš tann 22. mars 2001 er taš beint vinnunevndini.

Nevndin hevur višgjųrt mįliš į fundum tann 3., 5. og 10. aprķl 2001.

Undir višgeršini hevur nevndin havt fund viš umboš fyri Feršarįš Fųroya og umboš fyri granskingarverkętlanina fyri ųkismenning.

Umbošini fyri Feršarįš Fųroya vķstu m.a. į tann sera stóra tżdningin, iš Grunnur Feršavinnunar hevur havt fyri menningina av feršavinnuni, og harmast teir tķ um, at hesin grunnur skal nišurleggjast. Fųrt varš fram, at menningin av feršavinnuni enn ikki er komin į mįl, og at taš tķ er ynskiligt, at serligt atlit veršur tikiš til hesa vinnu viš, at higartil tillutašar įrligar upphęddir ikki verša skerdar ķ nżggja Vinnuframagrunninum.

Vinnunevndin tekur undir viš sjónarmišnum hjį feršarįšnum, og fyri at leggja dent į atlitiš til feršavinnuna męlir nevndin til, at feršavinnan veršur positivt nevnd ķ § 4, stk. 3, ķ uppskotinum.

Nevndin hevur harumframt umrųtt, hvųrjar almennar įsetingar eru galdandi fyri ein slķkan grunn.

Nevndin er av tķ įskošan, at talan ikki er um ein sjįlvsognarstovn, og at grunnurin eigur at verša bundin av teimum lógum og reglum, iš eru galdandi fyri fyrisiting landsins, herundir lógini um alment innlit og fyrisitingarlógini. Grunnurin eigur at kunna verša tikin av viš lųgtingslóg, og mųguligar ognir hjį grunninum eiga tį at fara ķ landskassan. Eisini skal grunnurin verša bundin av teimum sįttmįlum og almennu fyriskipanum, iš fyrisiting landsins er bundin av, herundir starvsfólkasįttmįlum.

Samsvarandi hesum setir ein samd nevnd fram soljóšandi 

b r o y t i n g a r u p p s k o t

  1. § 3, stk. 2, veršur oršaš soleišis: "Stk. 2. Grunnurin skal fylgja teimum lógum, reglum, sįttmįlum og almennum fyriskipanum, iš eru galdandi fyri fyrisiting landsins.", og stk. 2 veršur hereftir stk. 3.
  2. Ķ § 4, stk. 3, veršur oršiš "feršavinnu" sett inn aftan į oršiš "fųrleikamenning".
  3. § 8 veršur oršaš soleišis "§ 8.Vinnuframagrunnurin kann verša tikin av viš lųgtingslóg, og ognir grunsins verša tį fluttar ķ landskassan.", og § 8 veršur hereftir § 9.

 Viš hesum broytingum tekur ein samd nevnd undir viš mįlinum og męlir Lųgtinginum til at samtykkja uppskotiš.

2. višgerš 24. aprķl 2001. Broytingaruppskot frį samdari vinnunevnd til §§ 3, 4 og 8 samtykt 30-0-0. Uppskotiš soleišis broytt samtykt 30-0-0. Uppskotiš fer soleišis samtykt til 3. višgerš.

3. višgerš 26. aprķl 2001. Uppskotiš, sum samtykt viš 2. višgerš, endaliga samtykt 29-0-0. Mįliš avgreitt.

J.nr. 524-0044/2001
Ll.nr. 81 frį 08.05.2001