Fyrispurningur um fyribyrging móti feršsluvanlukkum

100-13 Fyrispurningur til Bjarna Djurholm, landsstżrismann, višvķkjandi fyribyrging móti feršsluvanlukkum

Oršaskifti (Upptųkan riggaši bert partvķs)

Įr 2001, mikudagin 19. september, bošaši formašurin frį omanfyri nevnda fyrispurningi frį Jenis av Rana, lųgtingsmanni, sum var soljóšandi:

Fyrispurningur 

"Hvųrji stig ętlar landsstżrismašurin at taka til tess at minka um vandan fyri feršsluvanlukkum?"

Višmerkingar:
Hvųrja ferš feršsluvanlukkur henda, og lķv farast, veršur róš uppundir, at ķtųkilig politisk stig mugu takast at tįlma vanlukkunum. Men sum tķšin lķšur, fara slķk mįl ķ gloymibókina, til vit ųll aftur vakna, tķ enn ein vanlukka hevur kravt mannalķv. Nógv talar fyri, at hesar deyšsvanlukkurnar įttu at veriš farin tķš, hava vit ķ huga, at bilarnir gerast alsamt tryggari, fųroyska bilparkin stųšugt nżggjari, Bileftirlitiš ger arbeiši sķtt betur enn nakrantķš, og rįš um feršslutrygd eru fleiri nś enn įšur. Reglur um nżtslu av trygdarbelti, um bųrn ķ bilstóli o.s.fr. hava broytt bilmentanina, so vit ųll skuldu kent okkum tryggari. Harafturat verša vegirnir alla tķšina betrašir, og allastašni er atlitiš til trygdina ķ hįsęti.

Men framvegis doyggja ung menniskjur av feršsluįvum, meiningsloysiš heldur fram.

Nišanfyri endurgivna brotiš er śr įrsfrįgreišingini hjį leišararanum fyri Rįšnum fyri feršslutrygd, har hann m.a. stašfestir:"

"Į feršuslutrygdarpolitiska ųkinum ganga vit ķ blindum; vit hava onki endamįl sett okkum, vit hava onga stevnu, onki sum helst stavnhald, vit trilva okkum fram uttan mįl og miš, og okkara einasta leišarstjųrna er ein gomul, pjųssaš feršslulóg. Ein slķk stųša er bęši óviršilig og įbyrgdarleys, tķ hvussu kann nakar her į landi gera eitt fullgott arbeiši ķ feršslutrygdarhųpi uttan at vita, hvųr tann politiski arbeišssetningurin er, hvųrjum endamįli mišaš veršur eftir at nįa, og hvųrjar ķtųkiligar ętlanir eru gjųrdar til tess at nįa endamįlinum? Taš er ómųguligt."

Er tķšin ikki komin, at okkurt munagott veršur gjųrt frį politiskari sķšu, so mųguleikin fyri at koyra skilaleyst snųgt sagt veršur tikin burtur?

Mišflokkurin vil fegin vera viš ķ mišvķsum ętlanum at koma hesum trupulleika til lķvs. Tķ hesin fyrispurningur til landsstżrismannin į ųkinum um, hvųrji stig hann hevur ķ hyggju at taka fyri at bųta um višurskiftini.

Į lųgtingsfundi 21. september 2001 varš samtykt uttan atkvųšugreišslu, at fyrispuringurin skal svarast.

Į lųgtingsfundi 24. oktober 2001 svaraši Bjarni Djurholm, landsstżrismašur, fyrispurninginum soleišis:

S v a r

Gongdin į feršslutrygdarųkinum hevur seinastu 10-15 įrini sum heild veriš positiv, tó at enn er langt į mįl. Tališ į feršsluvanlukkum ķ mun til, hvussu nógv feršsla er į vegunum, er tķbetur minkaš so lķšandi. Sum dųmi kann nevnast, at tališ į skaddum og deyšum persónum ķ 1999 var uml. 2/3 av talinum į skaddum og deyšum sķšst ķ 1980’unum, viš lutfalsligari somu feršslu sum tį. Hóast hagtųlini vķsa sjónliga minking, so er eingin orsųk at halda, at stųšan er nųktandi. Tvųrturķmóti eigur dentur at vera lagdur į alsamt at betra um feršslutryggleikan.

Minkingin ķ talinum į skaddum og deyšum persónum er óivaš ķtųkiligt śrslit av mišvķsum arbeiši hesi įrini, ikki minst hjį Rįšnum fyri Feršslutrygd. Landsstżrismašurin er tķ ikki samdur ķ, at arbeitt veršur ķ blindum uttan mįl og miš. Stavnhaldiš er greitt: Framhaldandi at minka um feršsluvanlukkurnar gjųgnum upplżsing, įbųtur į veganetiš og dagfųring av feršslureglunum.

Hóast gongdin sum heild hevur veriš positiv seinnu įrini, er taš tó tķverri samstundis ein sannroynd, at fleiri feršsluóhapp samstundis hava veriš, har serliga ungfólk eru voršin įlvarsliga skadd ella hava latiš lķv. Spurningurin um, hvat landsstżrismašurin ętlar at gera fyri at minka um vandan fyri feršsluvanlukkum er tķ sera viškomandi.

Umframt taš įhaldandi arbeišiš, iš veršur gjųrt fyri at bųta um landsveganetiš og at eftirkanna, at akfųrini lśka įsett krųv, kann landsstżrismašurin vķsa į hesi serligu tiltųk:

Mįliš avgreitt