FHS-śtbśgvingar

 

31  Uppskot til  lųgtingslóg um stųšisśtbśgving innan fyrisitingar-, handils- og skrivstovuųkiš (FHS-śtbśgvingar)

A. Upprunauppskot
B. 1. višgerš
C. Įlit
D. 2. višgerš
E. 3. višgerš

Įr 1998, 6.  november, legši Signar į Brśnni, landsstżrismašur, vegna landsstżriš fram soljóšandi 

Uppskot
til
lųgtingslóg um stųšisśtbśgving innan fyrisitingar-, handils- og skrivstovuųkiš (FHS-śtbśgvingar)

Kapittul 1
Stevnumiš og bygnašur

§ 1. Landsstżrismanninum veršur heimilaš at skipa fyri stųšisśtbśgving innan fyrisitingar-, handils- og skrivstovuųkiš og hava eftirlit viš henni.

§ 2. Śtbśgvingin gevur neyšuga grundarlagiš undir framhaldandi yrkisśtbśgving eftir yrkisśtbśgvingarlógini, undir hęgri handilspróvtųku eftir lógini um hęgri handilsśtbśgving og undir einum sjįlvstųšugum prógvi.

Stk. 2. Sum stųši undir yrkisśtbśgving varir śtbśgvingin annašhvųrt eitt ella tvey įr, og veršur hon samskipaš viš teimum framhaldandi skślapųrtunum av yrkisśtbśgvingunum innan fyrisitingar-, handils- og skrivstovuųkiš.

Stk. 3. Sum stųši undir hęgri handilsśtbśgving veršur śtbśgvingin skipaš sum eitt stųšisįr og samskipaš viš hęgru handilsśtbśgvingina.

§ 3. Sum stųši undir og partur av eini yrkisśtbśgving skal śtbśgvingin hava tey stevnumiš, sum eru nevnd ķ yrkisśtbśgvingarlógini.
Stk. 2. Śtbśgvingin skal annars sum ein samanhangandi heild miša ķmóti at geva nęmingunum persónligar, samfelagsligar, bśskaparligar, fyriskipanarligar, mįlsligar, mentanarligar, samskiftisligar, kunningartųkniligar og tęnastuligar fųrleikar. Viš stųši ķ fųroyskum mįli og fųroyskari mentan skal śtbśgvingin leggja dent į at skilja vinnulķvskorini og korini fyri vinnulķvsmenning bęši ķ heimligum og altjóša hųpi.

§ 4. Śtbśgvingin kann skipast sum partvķs śtbśgving fyri nęmingar, sum hava lokiš ašra śtbśgving į minst sama stigi sum ein fullfųrd śtbśgving eftir hesi lóg.

Stk. 2. Skipaš kann verša fyri framhaldandi yrkisskeišum og pųrtum av verkligari lęru, sum neyšug eru fyri at fullfųra eina yrkisśtbśgving innan fyrisitingar-, handils-, og skrivstovuųkiš.

Stk. 3. Skipaš kann verša fyri styttri vinnuligum framhaldsskeišum.

Stk. 4. Skipaš kann verša fyri undirvķsing ķ stųkum lęrugreinum.

Stk. 5. Skipaš kann verša fyri undirvķsing fyri sjįlvlesandi og ķ fjarlestri.

§ 5. Śtbśgvingin fer fram ķ skślum, sum landsstżrismašurin hevur góškent.

Stk. 2. Landsstżrismašurin įsetir eftir ummęli frį yrkisśtbśgvingarrįšnum, smb. lųgtingslóg um yrkisśtbśgvingar, nęrri reglur um innihaldiš ķ fųrleikakrųvunum smb. § 3, stk. 2 og um innihaldiš ķ teimum serligu skipanunum smb. § 4.

Kapittul 2
Upptųka

§ 6. Nęmingur, sum hevur lokiš frįfaringarroynd fólkaskślans, ella sum hevur ķ minsta lagi samsvarandi kunnleikastųši, kann eftir umsókn takast upp ķ śtbśgvingina, um upptųkuskślin metir, at umsųkjarin er fųrur fyri at fylgja undirvķsingini į nųktandi hįtt og at taka śtbśgvingina til įsetta tķš.

Stk. 2. Nęmingur skal kunna velja ķmillum tęr undirvķsingarbreytir, sum skślin hevur, og sum skślin metir hann skikkašan til.

Stk. 3. Sum treyt fyri upptųku kann skślin krevja, at nęmingurin tekur įvķsar lęrugreinir ella įvķsa eykaundirvķsing.

Stk. 4. Somu treytir, sum įsettar eru ķ stk. 1 og 3, skulu setast nęmingi, sum veršur tikin upp eftir § 4, stk. 1, 4 ella 5.

Stk. 5. Landsstżrismašurin tryggjar ķ mest mųguligan mun, at skikkašir nęmingar smb. stk. 1 kunnu verša tiknir upp ķ śtbśgvingina.

Stk. 6. Landsstżrismašurin įsetir gjųllari reglur um og treytir fyri upptųku ķ śtbśgvingina ella partar av henni.

§ 7. Umsųkjari veršur tikin upp ķ tann skśla, sum hann sųkir inn į, treytaš av at skślin hevur plįss.

Stk. 2. Landsstżrismašurin kann įseta reglur um samstarv millum skślar um bżti av nęmingum.

Stk. 3. Landsstżrismašurin kann ķ serligum fųri įleggja skśla at seta śtbśgvingar eftir hesi lóg ella partar av teimum į stovn og at taka upp eitt įvķst tal av nęmingum.

Kapittul 3
Innihaldiš ķ śtbśgvingini

§ 8. Stųšisśtbśgvingin innan fyrisitingar-, handils- og skrivstovuųkiš fevnir um grundlęrugreinir, yrkislęrugreinir og vallęrugreinir.

Stk. 2. Landsstżrismašurin kann įseta reglur um, at undirvķst veršur ķ ųšrum lęrugreinum.

Stk. 3. Grundlęrugreinirnar eru bżttar eftir nįmsgrein ķ

1) kravdar lęrugreinir, sum skulu tryggja fakligu breiddina yvirhųvur,

2) stųšiš undir framhaldandi stigum og flest mųguligar fųrleikar smb. § 3, og

3) vallęrugreinir, sum eru neyšugt stųši undir framhaldandi stigum.

Stk. 4. Grundlęrugreinirnar eru skipašar ķ grundstig og kravt stig.

Stk. 5. Yrkislęrugreinirnar skulu ķ stóran mun styšja grundlęrugreinirnar og binda tęr saman fyri at rųkka mįlunum ķ § 3, og kunnu annars vera stųši undir serlęrugreinum ella serlęrugreinum, sum geva nęminginum serligan yrkisfųrleika.

Yrkislęrugreinir eru bżttar ķ

1) ųkislęrugreinir, sum fyri stóran part verša framdar undirvķsingarliga sum evnisundirvķsing, og

2) handilsfak, sum er felagsheitiš fyri avsettar tķmar til ašra serliga undirvķsing.

Stk. 6. Vallęrugreinir eru

1) grundlęrugreinir, sum ikki eru kravdar,

2) grundlęrugreinir į hęgri stigum enn kravt veršur,

3) yrkislęrugreinir,

4) ašrar lęrugreinir, sum nųkta įhugamįl og tųrv nęmingsins.

§ 9. Nęmingur, sum tekur śtbśgving eftir § 2, stk. 2 eftir tveimum įrum, skal hava kravdu grundlęrugreinirnar, ķ minsta lagi 5 ųkislęrugreinir, 2 vallęrugreinir og handilsfak.

Stk. 2. Nęmingur, sum tekur śtbśgving eftir § 2, stk. 2 eftir einum įri ella eftir § 2, stk. 3, skal hava kravdu grundlęrugreinirnar, ķ minsta lagi 1 ųkislęrugrein, ķ minsta lagi 1 vallęrugrein og handilsfak.

§ 10. Skślin kann, tį talan er um evnisundirvķsing, vķkja frį tķmabżttu lęrugreinaundirvķsingini.

Stk. 2. Landsstżrismašurin įsetir gjųllari reglur um tey ķ stk. 1 nevndu višurskifti.

§ 11. Undirvķsingin veršur lųgd til ręttis viš ynskjum nęmingsins ķ huga og lagaš eftir fortreytum og įhuga hansara.

Stk. 2. Serundirvķsing og annar sernįmsfrųšiligur stušul kann verša givin nęmingi, sum hevur taš fyri neyšini, eftir reglum, sum landsstżrismašurin įsetir.

Stk. 3. Einstaka nęminginum veršur bošin śtbśgvingar- og yrkisvegleišing eftir reglum, iš landsstżrismašurin įsetir.

Stk. 4. Fyri nęmingar, sum vegna sjśku ikki kunnu fylgja vanligu undirvķsingini į skślanum ķ longri tķš, verša undirvķsingartiltųk framd eftir reglum um sjśkraundirvķsing, iš landsstżrismašurin įsetir.

§ 12. Landsstżrismašurin įsetir eftir ummęli frį yrkisśtbśgvingarrįšnum, sbr. lųgtingslóg um yrkisśtbśgvingar, gjųlligari reglur um lęrugreinarųšir og innihald av grundlęrugreinum, yrkislęrugreinum og vallęrugreinum, tķmatal og į hvųjum stigi, tęr kunna takast, smb. § 8 og 9.

Kapittul 4
Próvtųka

§ 13. Undirvķsingin til stųšisśtbśgving innan fyrisitingar-, handils- og skrivstovuųkiš endar viš próvtųku.

§ 14. Landsstżrismašurin įsetir eftir ummęli frį yrkisśtbśgvingarrįšnum gjųlligari reglur um próvtųku, herķmillum royndir og metingar ķ skślaįrinum, krųv og próvtųkuuppgevingar, próvtųkur, próvdųming, próvtųl og ummęli, og um hvussu lęrugreinametini ķ teimum ymsu stigunum og onnur avrik telja viš ķ tķ vigaša mišaltalinum.

Kapittul 5
Fķgging

§ 15. Landskassin rindar rakstrarśtreišslurnar av góškendari undirvķsing.

Stk. 2. Landskassin kann veita studning til royndar- og menningarvirksemi, eftirśtbśgving, śtbśgving av lestrarvegleišarum og til faklig skeiš.

Stk. 3. Landsstżrismašurin įsetir gjųllari reglur um įsetingarnar ķ stk. 1 og 2.

§ 16. Undirvķsingin er ókeypis fyri nęmingarnar.

Stk. 2. Landsstżrismašurin įsetir nęrri reglur um gjųld fyri stakgreinalestur, sjįlvlesandi og fjarlesandi ķ sambandi viš undirvķsing og próvtųku.

Stk. 3. Nęmingarnir skulu sjįlvir śtvega sęr bųkur og annaš undirvķsingartilfar.

Stk. 4. Landsstżrismašurin kann heimila skślunum at taka gjald fyri ljóstųk, iš verša nżtt ķ undirvķsingini.

Kapittul 6
Lęrarar og próvdómarar

§ 17. Lęrararnir skulu hava dagfųrdan fakligan og nįmsfrųšiligan fųrleika, sum ger teir skikkašar at undirvķsa ķ teimum lęrugreinum og teimum stigum, teir verša settir til.

Stk. 2. Lęrarar ķ lęrugreinum į kravdum stigi skulu hava eina hóskandi śtbśgving frį hęgri lęrustovni.

Stk. 3. Setan ķ fast starv sum lęrari ella skślastjóri er treytaš av, at viškomandi hevur stašiš pedagogikum.

Stk. 4. Próvdómari skal ķ minsta lagi lśka somu fųrleikakrųv sum lęrarin ķ viškomandi lęrugrein.

Stk. 5. Landsstżrismašurin įsetir gjųlligari reglur um fųrleikakrųv, herķmillum um śtbśgving og praktiskar royndir, smb. stk. 1 og 2 og um pedagogikum smb. stk. 3.

Stk. 6. Landsstżrismašurin kann ķ serligum fųri gera undantak frį įsetingunum ķ hesi grein.

Kapittul 7
Nęmingaskyldur

§ 18. Nęmingarnir hava mųtiskyldu, skyldu at lata inn allar kravdar skrivligar uppgįvur og skyldu at ganga eftir innanhżsis- og lestrarreglum skślans.

Stk. 2. Landsstżrismašurin kann įseta gjųlligari reglur um tey ķ stk. 1 nevndu višurskifti.

Kapittul 8
Kęrur

§ 19. Kęrur um avgeršir skślastjórans kunnu leggjast fyri landsstżrismannin.

Stk. 2. Kęrast kann ķ seinasta lagi 1 viku eftir, at kęrarin hevur fingiš frįbošan um avgeršina.

Stk. 3. Landsstżrismašurin įsetir gjųllari reglur um, hvųrjar avgeršir kunnu kęrast og um mannagongdina.

Kapittul 9
Ašrar įsetingar

§ 20. Landsstżrismašurin kann geva skślastjóranum boš ķ nįmsfrųšiligum mįlum.

§ 21. Landsstżrismašurin kann ķ serligum fųrum vķkja frį reglunum ķ hesi lóg fyri at fremja royndar- og menningarvirksemi.

Stk. 2. Royndar- og menningarvirksemi mį ikki minka um mųguleikar nęminganna at nżta teirra śtbśgving sum stųši undir framhaldslestri, og ei heldur um ręttindi og mųguleikar teirra į annan hįtt.

Stk. 3. Landsstżrismašurin kann ķ serligum fųrum vķkja frį reglunum ķ hesi lóg, um heilt serligar umstųšur gera taš neyšugt.

§ 22. Skślin skal hava nęmingarnar tryggjašar móti skašum, sum teir kunnu verša fyri undir skślagongdini.

Kapittul 10
Gildisskipan

§ 23. Henda lóg kemur ķ gildi 1. august 1999.

Stk. 2. Landsstżrismašurin įsetir reglur um, hvussu lógin veršur nżtt fyri śtbśgvingar, sum eru byrjašar, men ikki endašar, įšrenn henda lóg fęr gildi.

Stk. 3. Samstundis sum henda lóg fęr gildi, fer lųgtingslóg nr. 49 frį 5. mai 1987 um grundśtbśgving innan fyrisitingar-, handils- og skrivstovuųkiš, sum broytt viš § 9 ķ lųgtingslóg nr. 67 frį 20. mai 1996 um broyting ķ ymiskum lųgtingslógum um undirvķsing, śr gildi.

Almennar višmerkingar
Sambęrt lųgtingslóg um lęrlingavišurskifti, nr. 29 frį 12. oktober 1954 įsetir Lęrurįšiš ķ samrįš viš yrkini śtbśgvingarreglurnar ķ lęrlingaśtbśgvingunum, mešan Lęrurįšiš, ķ samrįš viš skślamyndugleikarnar, fyrisetir ta til lęruna hoyrandi skślagongd. Lógin įsetir lęrusįttmįlaskyldu fyri allar lęrlingar og ger skślagongd til ein kravdan part av śtbśgvingini. Lógin heimilar yrkisroyndum, men taš veršur ikki kravt av handils- og skrivstovulęrlingum.

Sambęrt lųgtingslóg um grundśtbśgving innan fyrisitingar-, handils- og skrivstovuųkiš, nr. 49 frį 5. mai 1987 (ķ hesum sambandi hereftir nevnd FHS) er FHS-skipanin ein 1 įra stųšisśtbśgving og samstundis ein 3 įra yrkisśtbśgving.

FHS-lógin, sum hevur sķn uppruna ķ lógini frį 30. juni 1983, tį iš FHS kom, er ikki tķšarhóskandi longur. Harafturat kemur, at uppskotiš til eina nżggja yrkisśtbśgvingarlóg, umframt at fevna um innihaldiš ķ lęrlingalógini frį 1954, eisini ķ stóran mun fevnir um verandi FHS-lóg.

Tį iš ynskt veršur, at gamla FHS-lógin veršur sett śr gildi, og at ein heilt nżggj kemur ķ stašin fyri, hevur hetta hesar hųvušsorsųkir:

Ķ uppskotinum um nżggja FHS-lóg veršur fariš frį tķ partinum ķ verandi lóg, sum sigur, at FHS er ein 3 įra yrkisśtbśgving. Uppskotiš leggur seg eftir at javna omanfyri nevndu višurskifti og onnur, og at taka upp nżggjar tęttir, sum umrųddir verša ķ višmerkingunum til lógaruppskotiš.

FHS-lógin fęr eftir uppskotinum trż endamįl:

Um 2. stųšisįr veršur sett ķ verk frį august 2000 at rokna, veršur mett, at um vit ganga eftir nśverandi nęmingatali og flokkum, kann roknast viš, at 2 flokkar ķ Havn og 1 į Kambsdali velja 2 įra stųšisśtbśgvingina. Men vegna samlesing viš teir nęmingar, sum velja HH-śtbśgvingina og vegna samlesing ķ yrkislęrugreinum, "serligari handilsligari undirvķsing" og ķ vallęrugreinum, og vegna tynning ķ stigmųguleikunum, kann nógv vinnast inn aftur. Roknast kann viš at fęrri nęmingar fara 38 vikur į skeiš ķ Danmark.

Verša mųguleikarnir viš 2 įra skipanin framdir, verša, sum nevnt, 3 flokkar tiknir upp afturat, og er hetta mett at hava ein meirkostnaš upp į uml. 1 mió kr. um įriš, tó fyrst frį frį 2000 at galda.

Ķ komandi fķggjarįri (1999) standast ongar meirśtreišslur fyri landskassan av at seta nżggju lógina ķ gildi

Av tķ at nevndin, sum hevur gjųrt uppskotiš, hevur havt breiša samanseting av umbošum frį vinnuni, yrkisfelųgum og viškomandi stovnum, er uppskotiš bert sent handilsskślunum, herķmillum lęrara- og nęmingarįšunum og Lęrarafelag Handilsskślans til hoyringar.

Serligar višmerkingar

Višmerkingar til hvųrja einstųka lógargrein
Ad. § 1.
Heimildin at skipa fyri stųšisśtbśgving innan fyrisiting-, handils- og skrivstovuųkiš (FHS) er smb. § 2 ķ rammulóg nr. 54 frį 14. februar 1979.

Stųšisśtbśgvingin er stųšiš undir yrkisśtbśgvingunum og 1. įri av hęgri handilsśtbśgving (HH). Hetta merkir, at 1. įriš av HH framvegis er undir FHS-skipanini.

Ad. § 2, stk. 1.
Sjįlvstųšuga prógviš kann takast bęši eftir stk. 2 og 3 og skal kunna brśkast sum stųši undir m.ų. styttri framhaldandi vinnulķvsśtbśgvingum smb. § 4, stk. 3.

Ad. § 2, stk. 2.
Hetta merkir, at ein partur av nęmingunum koma at ganga ķ skśla 2 įr ķ stųšisśtbśgvingini ķ stašin fyri 1 įr eftir verandi skipan. Hinvegin sleppa hesir nęmingar undan 3., 4., og 5. skślaskeiši ķ lęrutķšini og fįa beinleišis atgongd til ųll fylgjandi skślaskeiš fyri yrkisśtbśgvingar į tķ ųki, sum henda lóg fevnir um.

Nęmingur kann fara ķ lęru eftir lokiš 1. skślaįr og sķšani taka 3., 4., og 5. skślaskeiš ķ lęrutķšini, og at atgongd er ikki beinleišis til allar yrkisśtbśgvingar.

Ad. § 2, stk. 3.
Stųšisįriš til HH gevur eisini atgongd til 2. skślaįriš į FHS. Samlisiš kann verša ķ grundlęrugreinum, ymisk stig ķ grundlęrugreinum og yrkislęrugreinum (evnisundirvķsing), heruppiķ serliga handilsliga undirvķsing, og vallęrugreinir. Vķst veršur til § 8 ķ hesum sambandi.

Ad. § 3, stk. 1.
Hesin partur av FHS-śtbśgvingini hevur somu stevnumiš sum tey ķ yrkisśtbśgvingarlógini. Hetta letur seg vęl gera. Stevnumišini ķ yrkisśtbśgvingarlógini eru oršaš so breitt, at tey kunnu samsvara viš stevnumišini ķ stk. 2.

Ad. § 3, stk. 2.
Įsetingin gevur eina neyvari ķmynd av, hvat iš undirvķsingin ķ ųllum lęrugreinum mišar ķmóti, enn vanligt er ķ styttri endamįlsoršingum.

Ad. § 4, stk. 1.
Her veršur fyrst og fremst hugsaš um nęmingar viš students-, HT- ella HF-prógvi, sum eru ķ lęru ella ętla sęr at fara undir eina lęrlingaśtbśgving. Viš "fullfųrda" śtbśgving veršur meint ein lokin stųšisśtbśgving eftir einum ella tveimum įrum.

Ad. § 4, stk. 2.
Framhaldandi yrkisskeiš skal skiljast sum 3., 4. og 5. skślaskeiš og ųll tey framhaldandi serskeišini višvķkjandi tķ einstųku śtbśgvingini, sum fųroyskir lęrlingar vanliga taka į donskum skślum. Verša skeišini hildin ķ Fųroyum, er taš ikki avgjųrt neyšugt, at tey skulu vera nett tey somu sum ķ donsku skipanini. Seinni partur av hesum stk. vķsir til § 7, stk. 2 ķ uppskotinum um yrkisśtbśgvingarlóg.

Ad. § 4, stk. 3.
Her veršur fyrst og fremst hugsaš um at nųkta skiftandi og brįdliga ķkomnan tųrv av fólki viš serligum fųrleikum ķ vinnuni.

Ad. § 4, stk. 4.
Ętlanin er, at stakar lęrugreinir sum dag- og kvųldundirvķsing skulu kunna nżtast sum ein partvķsur mųguleiki ķ eini skipašari framhaldandi lęrlingaśtbśgving, har nęmingatilgongdin er ov lķtil til at skipa fyri sergreinaskeišum.

Ad. § 4, stk. 5.
Viš teimum framkomnu samskiftisambošunum, vit hava ķ dag, er tķšin bśgvin at hava įsetingar um fjarlestur viš ķ lógini.

Ad. § 5, stk. 1.
Góškenningin kann tilskila, hvųrjar partar av §§ 2 og 4, góškenningin fevnir um.

Ad. § 6, stk. 1.
At nęmingur skal hava lokiš frįfaringarroynd fólkaskślans, er ein broyting ķ samsvari viš nżggju fólkaskślalógina. Undantųk kunnu tó gerast eftir hesi grein.

Ad. § 6, stk. 2.
Taš eru 3 hųvušsbreytir at velja ķmillum - smb. § 2, stk. 1. Mųguleiki kann vera fyri samlestri, og fyri at nęmingur skal kunna broyta lestrarleiš įvegis.

Ad. § 6, stk. 4.
Įsetingin er neyšug fyri at tryggja, at taš ikki er ov stórur munur į nęmingafųrleikunum, tį iš śtbśgvingin byrjar.

Ad. § 6, stk. 5 og § 7, stk. 1.
Greinirnar įleggja landsstżrismanninum ķ stųrst mųguligan mun at tryggja skikkašum nęmingum plįss. Hetta er tó treytaš av, at tęr fķggjarligu fortreytirnar eru til stašar.

Ad. § 6, stk. 6.
Landsstżrismašurin įsetir gjųllari reglur um upptųku.

Ad. § 7, stk. 3.
Um skśli ikki hevur allar śtbśgvingarnar eftir §§ 2 og 4, skal landsstżrismašurin kunna įleggja skślanum at taka eina śtbśgving upp, um hann heldur taš vera neyšugt.

Ad. § 8, stk. 1.
Uppbżtingin er ķ samsvari viš uppbżtingina ķ uppskotinum um lóg um yrkisśtbśgvingar.

Ad. § 8, stk. 2.
Įsetingin kann t.d. brśkast, tį iš nżggjar vinnur taka seg upp.

Ad. § 8, stk. 3.
Dųmi um grundlęrugrein sum vallęrugrein eru tżskt og stųddfrųši. Fyri at koma inn į HH er kravt, at nęmingur annašhvųrt skal velja tżskt ella stųddfrųši į kravdum stigi ķ FHS, um ikki ber til at fįa taš į 2. HH.

Ad. § 8, stk. 4.
Ķ stųšisśtbśgvingini eru einans lęrugreinastigini grundstig og kravt stig. Orsųkirnar eru hesar:

Višmerkjast skal, at mųguligt er at lesa eitt kravt stig, men velja at fara upp til próvtųku ķ grundstigi.

Ad. § 8, stk. 5, nr. 1 og 2.
Ųkislęrugreinir eru lęrugreinir, sum fevna um felags arbeišsųki og -hęttir innan fyri tey ymisku yrkisųkini.

Dųmi um ųkislęrugreinir eru:

Dųmi um serliga handilsliga undirvķsing undir felagsheitinum "handilsfak" eru:

Um §§ 8 og 9 verša tiknar undir einum, er lagt upp til eina umfatandi samskipan millum grundlęrugreinir og yrkislęrugreinir og millum allar lęrugreinir yvirhųvur.

Ad. § 8, stk. 6.
Mųguleikarnir fyri vallęrugreinum eru ręttiliga opnir, t.e. at stórur mųguleiki er hjį tķ einstaka skślanum at sermerkja seg og velja evni, serliga ķ 2 įra renslinum.

Ad. § 9.
Yrkislęrugreinirnar verša framdar sum evnisundirvķsing soleišis, at nęmingur velur ķmillum 2 vallęrugreinir til hvųrt evni į 2 vikur. Hvųrt evni inniheldur fleiri av endamįlunum og fųrleikunum ķ § 2, og tey enda ųll viš einum skrivligum avriki, og stųšumet veršur giviš fyri taš samlaša avrikiš hesar bįšar vikurnar.

Ad. § 10.
Lęrugreinir kunnu leggjast saman, og tķmar ķ viškomandi lęrugreinum samskipast.

Ad. § 11.
Įsetingarnar eru vanligar og tęr somu sum ķ uppskotinum um lóg um yrkisśtbśgvingar .

Ad. § 12.
Henda įseting er nżggj. Hon įsetir, at yrkisśtbśgvingarrįšiš skal gera ummęli višvķkjandi reglum um lęrugreinarųšir o.a.

Ad. §§ 13 og 14.
Av tķ at eftirmett eigur at verša eftir hvųrt evnisundirvķsingarskeiš, er ikki neyšugt longur at hava "jóla-" og "vįr"-royndir sum grundarlag undir įrsmetum ķ viškomandi lęrugreinum.

Tann seinasta evnisvikan ķ hvųrjum įri endar viš einari verkętlan, sum fevnir um allar fųrleikar eftir § 3, og sum próvtųka er ķ, tį iš endaligar próvtųkur fara fram bęši įrini.

Nęmingar kunna gera seg lidnan viš nakrar lęrugreinir eftir 1. įriš, hóast teir taka stųšisśtbśgvingina eftir 2 įrum.

Ad. § 15, stk. 2.
Įsetingin skal sķggjast saman viš § 17.

Ad. § 16.
Įsetingarnar eru tęr somu sum ķ verandi lóg, burtur sęš frį, at fjarlestur er komin viš.

Ad. § 17, stk. 2.
Av tķ at henda lógin leggur upp til, at undirvķsingin so nógv sum gjųrligt skal vera ein heild, og at stųšisśtbśgvingin er ein vinnuręttaš śtbśgving, eru śtbśgvingarkrųvini til undirvķsingarfųrleika lżst ķ breišari tżdningi. Lęrarar, sum undirvķsa į FHS-stigi, hava lutvķst meira av praktiskum royndum enn av akademiskum kunnleika, mešan taš ųvugta er galdandi fyri lęrarar, sum undirvķsa į HH-stigi. Tķ veršur akademiskur fųrleiki ikki eitt avgjųrt krav į ųllum lęrugreinastigum, men bara į kravdum-, miš- og hįstigi.

Frįvik mugu kunna grundgevast viš, at tųrvir nęminganna og skślans verša betur nųktašir, ella viš at annar śtvegur ikki er.

Ad. § 17, stk. 4.
Įsetingin er neyšug fyri einshįttaša dųming.

Ad. § 17, stk. 6.
Įsetingin er gjųrd, fyri at loysast kann upp ķ serligum fųrum.

Ad. § 18.
Hesar reglur eru ķ samsvari viš tey almennu krųvini ķ ųllum mišnįmsśtbśgvingunum.

Ad. § 19.
Ķ kunngerš veršur įsett, hvųrji višurskifti kęrast kann um til landsstżrismannin, og um kęrumannagongdina.

Ad. § 21, stk. 3.
Nżggj įseting, sum skal kunna nżtast ķ heilt serligum fųrum.

Ad. § 22.
Viš hvųrt eru nęmingar ķ starvsvenjing, į vitjanum į virkjum, nįmsferšum o.a., og tķ kann taš verša neyšugt at hava teir tryggjašar.

Ad. § 23.
Lógin veršur sett ķ gildi frį 1. august 1999. 2. stųšisįriš kann tó ķ fyrsta lagi hava gildi frį 1. august 2000.

1. višgerš 19. november 1998. Lųgtingsmįlini 31og 34/1998 višgjųrd undir einum. Hetta mįliš beint ķ mentanarnevndina, sum tann 15. december 1998 legši fram soljóšandi

Į l i t 

Mįliš er lagt fram av landsstżrinum tann 6. november 1998 og eftir 1. višgerš tann 19. november 1998 beint ķ mentanarnevndina.

Nevndin hevur višgjųrt mįliš į fundum, tann 24. november 1998, 30. november 1998 og 11. desember 1998.

Undir višgeršini hevur nevndin havt fund viš landsstżrismannin ķ undirvķsingar- og mentamįlum, Signar į Brśnni.

Nevndin hevur fingiš skriv frį Fųroya Arbeišsgevarafelag og frį landsstżrismanninum viš višmerkingum til mįliš.

Nevndin hevur bišiš landsstżrismannin um at koma viš eini frįgreišing um hvussu § 8, stk. 5 ķ lógini skal skiljast. Taš, sum nevndin hevur veriš ķ iva um, er tżdningurin av oršinum "serlęrugreinum", sum stendur nevnt tvęr feršur seinast ķ § 8, stk. 5.

Landsstżrismašurin hevur upplżst, at: "Soleišis sum tann parturin višvķkjandi serlęrugreinum er oršašur, er taš bżtt upp nišanfyri ķ teimum tveimum tżdningunum, iš taš er ętlaš at fevna um:

1) "Yrkislęrugreinir … , og kunnu annars vera stųši undir serlęrugreinum … "

2) "Yrkislęrugreinir … ella serlęrugreinum, sum geva nęmingunum serligan yrkisfųrleika."

Ad. 1) Tann fyrri parturin višvķkjandi serlęrugreinum er t.d. ķ sambandi viš, at ein yrkislęrugrein er į FHS taš fyrsta įriš og sum kann verša stųši undir einari ella fleiri serlęrugreinum, iš nęmingurin tekur ķ sambandi viš lęru sķna į skślaskeiši, eftir at stųšisįriš (fyrsta įriš į FHS) er lokiš.

Ad. 2) Tann seinni tżdningurin višv. serlęrugreinum er t.d. ķ sambandi viš, at ein yrkislęrugrein er į FHS taš nęsta įriš (um so er, at hetta skślaįr veršur sett į stovn), sum gevur nęminginum serligan yrkisfųrleika ķ sambandi viš, at hann fer ķ lęru aftanį 2. įr į FHS. Hetta kundi t.d. veršiš innan skrivstovulinjuna viš serligum atliti til kunningartųkni.

Slķkar įsetingar ķ einari lóg um eina įvķsa śtbśgving kunnu vera torskildar, kanska serliga tį iš neyšugt veršur at orša tęr eitt sindur breitt, orsakaš av at menningin į hesum ųki ofta hevur broytingar ķ lęrugreinum viš sęr, viš taš at lęrugreinar ofta verša broyttar, fella burtur og/ella nżggjar koma ķ stašin fyri. Annars verša slķkar įsetingar gjųllari lżstar ķ kunngerš til śtbśgvingina (hųvušskunngeršini)."

Nevndin hevur spurt landsstżrismannin um, hvķ įsetingarnar um ummęli "…frį skślum og viškomandi rįšum, nevndum og felųgum …" eru broyttar ķ lógaruppskotinum (§ 12 og § 14) ķ mun til taš įlit, iš nevndin lęt śr hondum.

Landsstżrismašurin hevur svaraš, at: "orsųkin til, at "frį skślum" ikki er viš, er tann, a) at talan veršur um ov nógvar partar, iš skulu ummęla nevndu įsetingar. Hetta veršur mett at vera ov tungt og kann lęttliga fųra til fleiri mótsigandi sjónarmiš, sum kunnu vera trupul at fyrihalda seg til hjį landsstżrismanninum. b) at umboš fyri hvųnn góškendan yrkisskśla kunnu mųta į rįšsfundum hjį Yrkisśtbśgvingarrįšnum (talurętt), smb. uppskoti til Yrkisśtbśgvingarlóg, § 20, stk. 5, c) at sum er, eiga yrkisnevndirnar eisini partar av ummęlisręttinum į hesum ųki, sum fer vķšari til yrkisśtbśgvingarrįšiš. d) at veršur ummęlisrętturin lagdur śt til ov nógvar partar, kann "įbyrgdin" lęttliga forfjónast. e) at tį iš lęrugreinir, lęrugreinarųšir og innihaldiš ķ teimum o.l. verša gjųrdar undir stżrisins įbyrgd, er taš vanligt, at lęrarar į skślunum eru fyrisitingini til hjįlpar ķ hesum arbeiši. Į henda hįtt eru skślarnir óbeinleišis umbošašir. f) at ķ Danmark, har henda lóg og hinar yrkislógarnir hava sķna fyrimynd, eru skślarnir ikki viš ķ ummęlisręttinum.

Į henda hįtt metir Undirvķsingar- og Mentamįlastżriš, at karmarnir eru fręgast fyri at fįa Żrkisśtbśgvingarlógina at virka so vęl sum gjųrligt.

Tann seinni parturin av tķ tįtti, sum ikki tykist at vera viš ķ lógaruppskotinum ķ mun til įlitiš, er: "..og viškomandi rįšum, nevndum og felųgum..". Ķ lógaruppskotinum veršur ķ stašin vķst til įsetingarnar ķ lųgtingslógini um yrkisśtbśgvingar, og merkir hetta ķ veruleikanum taš sama, sum taš, iš skrivaš er ķ įlitinum."

Nevndin hevur eisini sett landsstżrismanninum fyrispurning višvķkjandi įsetingunum um lęrarafųrleika ķ § 17.

Landsstżrismašurin hevur svaraš, at sambęrt § 17, stk. 2 veršur "hóskandi śtbśgving frį hęgri lęrustovni" nżtt ķ sambandi viš lęrugreinir į kravdum stigi. Hann sigur, at: "hetta er m.a. gjųrt, orsakaš av at tęr lęrugreinir, iš undirvķst veršur ķ į kravdum stigi, eisini eru undirstųši undir HH-śtbśgvingini, t.v.s., at kravt stig er fyrsta įriš av trimum įrum til eina handilsgymnasiala śtbśgving. Henda įseting er ętlaš teimum lęrarum, sum verša settir ķ starv nś og frameftir. Teir lęrarar, sum ķ dag eru ķ skipanini, verša ętlandi ikki nervašir stórvegis av hesum įsetingum orsakaš av, at teir ķ fleiri fųrum lśka įsetingina og/ella hava skeiš/royndir, sum fyri ein stóran part kann viga upp ķmói hesum įsetingum. Sambęrt § 17, stk. 5 įsetir landsstżrismašurin gjųllari reglur um hetta. Vęntast kann eisini, at ein skiftisskipan veršur gjųrd fyri teir lęrarar, iš mųguliga ikki lśka įsetingarnar ķ stk. 2. Harumframt kann landsstżrismašurin gera undantak frį įsetingunum ķ § 17, sambęrt stk. 6.

Undirvķsingar- og Mentamįlastżriš metir, at neyšugt er viš įsetingini ķ § 17, stk. 2, orsakaš av at undirvķsingin į kravdum stigi er stųši undir HH-śtbśgvingini, iš gevur atgongd til hęgri lęrustovnar. Slķkar įsetingar eru vanligar til slķkar śtbśgvingar, iš eru partar av einari gymnasialari śtbśgving, sum geva atgongd til universitetir o.l."

Ein samd nevnd tekur undir viš mįlinum, men męlir lųgtinginum til at samtykkja uppskotiš viš nišanfyristandandi:

 b r o y t i n g a r u p p s k o t i
til
uppskot landstżrisins

 

§ 8, stk. 3 veršur oršaš soleišis: "Stk. 3. Grundlęrugreinirnar eru bżttar eftir nįmsgrein ķ

  1. kravdar lęrugreinir, sum skulu tryggja fakligu breiddina yvirhųvur, stųšiš undir framhaldandi stigum og flest mųguligar fųrleikar smb. § 3, og

  2. vallęrugreinir, sum eru neyšugt stųši undir framhaldandi stigum."

Višmerkingar:

Talan er um eina tekniska broyting, sum veršur gjųrd ķ samrįš viš landsstżriš.

 

2. višgerš 18. december 1998. Broytingaruppskot frį samdari mentanarnevnd samtykt 26-0-0. Uppskotiš soleišis broytt samtykt 26-0-0. At mįliš soleišis samtykt kann fara til 3. višgerš samtykt uttan atkvųšugreišslu.

3. višgerš 23. december 1998. Uppskotiš, sum samtykt viš 2. višgerš, endaliga samtykt 28-0-0. Mįliš avgreitt.

J.nr. 2105-29/97
Ll.nr. 107/1998 frį 29.12.1998