Samsżning lųgtingsmanna

 

73  Uppskot til  lųgtingslóg um samsżning lųgtingsmanna

A. Upprunauppskot
B. 1. višgerš
C. Įlit I
D. 2. višgerš
E. Įlit frį serligu undirnevndini
F. Įlit II
G. Framhaldandi 2. višgerš
H. 3. višgerš

Įr 1998, 15. december, legši Finnbogi Ķsakson, lųgtingsformašur, fram soljóšandi

 Uppskot

til

lųgtingslóg um samsżning lųgtingsmanna

§ 1. Lųgtingsmenn verša samsżntir samvarandi 34. lųnarflokki ķ tęnastumannalógini ķroknaš vanliga višbót.
2. Stk. Aftrat samsżningini eftir stk. 1 veršur veitt tingmonnum įrligt kostnašarķskoyti, sum er endurgjald fyri śtreišslur, sum standast av arbeišnum sum lųgtingsmašur. Kostnašarendurgjaldiš, sum er skattafrķtt, veršur veitt eftir bśstašnum hjį lųgtingsmanninum soleišis:

Tórshavn, Argir og Hoyvķk kr.   6.000
Sušurstreymoy annars kr. 25.000
Noršurstreymoy kr. 45.000
Eysturoy kr. 55.000
Vįgar, Sandoy kr. 80.000
Ašrastašni kr. 90.000

3. Stk. Nęstformonnum tingsins og nevndarformonnum sambęrt §§ 24 og 25 ķ tingskipanini veršur veitt samsżning, sum er kr. 30.000,- įrliga. Um tingmašur rųkir fleiri stųrv eftir 1. pkt., fęr hann bert eina samsżning.
4. Stk. Ķ sambandi viš feršing uttanlands ķ lųgtingsųrindum veršur veitt feršaendurgjald og dag- og tķmapeningur eftir somu reglum, sum eru galdandi fyri tęnastumenn landsins.

§ 2. Samsżningarnar og kostnašarendurgjaldiš eftir § 1 verša goldnar viš 1/12 mįnašarliga frammanundan frį 1. degi ķ mįnašinum aftanį, at lųgtingiš hevur góškent valbręviš hjį viškomandi lųgtingsmanni, til endan į tķ mįnaši, lųgtingsmašur leggur tingsessin frį sęr.
2. Stk. Veršur lųgtingsmašur ikki afturvaldur ella mį leggja tingsessin frį sęr vegna sjśku, fęr hann samsżning sambęrt § 1, stk. 1 ķ 1 mįnaš fyri hvųrt įriš, hann hevur havt sess į tingi, tó ķ minsta lagi ķ 4 mįnašir og ķ mesta lagi 6 mįnašir. Doyr lųgtingsmašur, fįa hjśnafelagi ella bųrn undir 18 įr samsżning eftir § 1, stk. 1 ķ 6 mįnašir.
3. Stk. Lųgtingsmašur, sum fęr farloyvi śr tinginum vegna sjśku, ella tķ hann hevur fingiš farloyvi at fara uttanlands ķ lųgtings- ella fólkatingsųrindum, varšveitir ręttin til samsżning og forvinnur sęr eftirlųnaraldur.
4. Stk. Lųgtingsmenn hava rętt til farloyvi uttan frįdrįtt ķ samsżning eftir § 1, stk. 1 og eftirlųnaraldri ķ sambandi viš barnsburš ella ęttleišing eftir reglunum, sum eru galdandi fyri tęnastumenn.
5. Stk Lųgtingsmenn, sum fįa farloyvi, ķ sambandi viš at teir gerast landsstżrismenn ella av ųšrum orsųkum enn teimum, sum eru nevndar ķ stk. 3-4, missa ręttin til samsżning og forvinning av eftirlųnaraldri frį tķ degi, teir fįa farloyvi śr tinginum, til tann dagin, teir taka viš aftur lųgtingssessinum.
6. Stk. Varalimur fyri lųgtingsmann fęr samsżning og forvinnur sęr eftirlųnaraldur frį tķ degi, hann hevur fingiš tingsins góškenning, ella um hann tekur viš seinni, so frį hesum degi, til hann fer frį. Fyri tķšarskeiš, sum eru minni enn 30 dagar, veršur samsżningin roknaš sum 1/30 av samsżningini fyri hvųnn dagin, hann hevur sęti į tingi. Varamašur, sum hevur tikiš sęti į tingi av ašrari orsųk enn fyri lųgtingsmann, sum er voršin landsstżrismašur og fęr farloyvi śr tinginum, hevur ikki rętt til samsżning og forvinnur sęr ikki eftirlųnaraldur ķ farloyvistķšarskeišnum.

§ 3. Lųgtingsmašur, sum er ķ starvi hjį landinum, eini kommunu, kommunalum felagsskapi, landsfyritųku ella hjį einum konsessionerašum felag, hevur rętt til farloyvi śr starvi sķnum. Lųgtingsmašur, sum hevur starv hjį einum stovni eftir 1. pkt ella hjį rķkinum, kann ķ mesta lagi starvast 50% av tķšini ķ hesum starvi, mešan hann er lųgtingsmašur ella varamašur fyri lųgtingsmann.

§ 4. Lųgtingsmašur hevur rętt til egineftirlųn, tį hann ķ einum ella fleiri tķšarskeišum hevur havt sęti į tingi ķ minsta lagi ķ 1 įr tilsamans. Eftirlųnin veršur śtgoldin frį 1. ķ mįnašinum eftir, at tingmašurin er fyltur 67 įr, og śtgjalding eftir § 1 er stešgaš, jvb. tó 2. stk.
2. Stk. Um aldurin į tingmanni og tvęr feršir starvsaldurin ķ tinginum tilsamans geva ķ minsta lagi 95 įr, fęr tingmašurin eftirlųn frį 60 įra aldri eftir somu reglum, sum eru įsettar ķ stk. 1. Formansskapur lųgtingsins kann veita tingmanni, sum er farin frį og er fyltur 60 įr, egineftirlųn samb. 1. stk., um heilsu-, fķggjarlig- ella onnur sosial višurskifti tala fyri tķ.
3.Stk. Hęgsta egineftirlųnin, sum er 60% av eftirlųnargevandi lųnini ķ 34. lųnarflokki, veršur veitt, tį lųgtingsmašur hevur havt sęti į tingi ķ 16 įr ella meira. Hvųrt įriš veršur talt viš ķ eftirlųnaraldrinum soleišis, at 1. til og viš 8. įriš telja 4,5% point og frį 9. įriš og upp til meira enn 16 įr telja viš 3% point.
4. Stk. Til eftirlųntar tingmenn, sum ikki eru fyltir 67 įr, veršur veitt višbót, sum fyri hvųrt įriš, tingmašurin hevur havt sęti į tingi, er 1/16 av višbótini ķ § 6, stk. 4 ķ lųgtingslóg um tęnastumannaeftirlųnir.
5. Stk. Eftirlųntur tingmašur, sum aftur tekur sęti į tingi, fęr ikki eftirlųn ķ tķ tķšarskeiši, hann fęr samsżning eftir § 1.

§ 5. Eftirsitandi hjśnafelagi eftir lųgtingsmann, sum hevur havt sęti į tingi ķ minsta lagi 1 įr, hevur, uttan mun til um lųgtingsmašurin hevši rętt til egineftirlųn, tį hann doyši, og uttan mun til um hann var limur ķ lųgtinginum, tį hann doyši, rętt til hjśnafelagaeftirlųn, treytaš av at tey vóru gift:

  1. įšrenn lųgtingsmašurin var fyltur 60 įr
  2. mešan lųgtingsmašurin enn hevši sęti į tingi
  3. ella vóru gift meira enn 3 mįnašir innan lųgtingsmašurin doyši.

Stk. 1 nr. 3 er ikki galdandi, um orsųkin til deyšstilburšin stendst av skašatilburši ķ rųking av lųgtingsstarvinum.

2. Stk. Hjśnafelagaeftirlųnin er 74% av egineftirlųnini eftir § 4, 3. stk.
3. Stk. Eftirlųntum hjśnafelųgum, sum ikki eru fyltir 67 įr, veršur veitt višbót, sum er 1/16 av višbótini ķ § 6, stk. 4 ķ lųgtingslóg um tęnastumannaeftirlųn.
4. Stk. Um so er, at aldurin į deyša hjśnafelagnum viš frįdrįtti av teimum įrum, hjśnabandiš hevur vart, fer upp um aldurin į longstlivandi hjśnafelagnum viš meira enn 10 įrum, veršur hjśnafelagaeftirlųnin lękkaš eftir stk. 2 viš 2% fyri hvųrt įr, munurin fer upp um 10 įr.
5. Stk. Rętturin til hjśnafelagaeftirlųn veršur ikki įvirkašur av sundurlesing. Hvat višvķkir ręttinum til hjśnafelagaeftirlųn, um hjśnini eru skild, eru reglurnar, sum eru įsettar ķ lųgtingslóg um tęnastumannaeftirlųnir, galdandi.
6. Stk. Um hjśnafelagi eftir lųgtingsmann eftir omanfyristandandi reglum hevur rętt til fleiri eftirlųnir frį tinginum, veršur bert tann hęgsta eftirlųnin śtgoldin.

§ 6. Reglurnar ķ lóg um tęnastumannaeftirlųnir § 8, jvb. § 2 og § 12, 4. stk. er eisini galdandi fyri eftirlųnir og hjśnafelagaeftirlųnir eftir hesi lóg.

§ 7 Reglur ķ lóggįvu ella vištųku um, at ein tęnastumašur ikki mį hava annaš starv, sum gevur rętt til eftirlųn, er ikki til hindurs fyri, at tęnastumašur kan varšveita tęnastumannastarv sķtt og forvinna eftirlųnarrętt sum lųgtingsmašur.
2. Stk. Egineftirlųn og hjśnafelagaeftirlųn eftir hesi lóg verša śtgoldnar viš teim avmarkingum, sum eru įsettar ķ 3. og 4. stk., uttan mun til um viškomandi annars fęr lųn ella eftirlųn śr landskassanum, og hevur onga įvirkan į ręttin til slķka lųn ella eftirlųn. Taš sama er galdandi, um viškomandi fęr lųn ella eftirlųn sum landsins tęnastumašur, statstęnastumašur, fólkatingsmašur, landsstżrismašur ella frį starvi ķ eini kommunu, konsessionerašum felag, ųšrum statsstušlašum eftirlųnarkassa ella ašrari tęnastumannalķknandi eftirlųnarskipan.
3. Stk. Um so er, at lųgtingsmašur hevur rętt til egineftirlųn sum lųgtingsformašur, landsstżrismašur, fólkatingsmašur, borgarstjóri, tęnastumašur landsins, statstęnastumašur, frį statsstušlašum eftirlųnarkassa ella ašra tęnastumannalķknandi eftirlųn, kann samlaša egineftirlųnin ikki fara upp um hęgstu egineftirlųnina, sum kann fįast sambęrt lųgtingslóg um tęnastumannaeftirlųnir, og egineftirlųnin frį lųgtinginum veršur ķ slķkum fųrum sett nišur viš tķ upphędd, sum er hęgri enn henda. Um eftirlųntur lųgtingsmašur hevur lųnarinntųku ķ einum starvi, sum gevur rętt til eftirlųn, sum įsett ķ 1. pkt., kann samlaša lųnin og eftirlųnin ikki fara upp um hęgstu eftirlųnargevandi tęnastumannalųn, og eftirlųnin frį lųgtinginum veršur ķ tķ fųri sett nišur, sum įsett ķ 1. pkt.
4. Stk.Um eftirlivandi hjśnafelagi eftir lųgtingsmann hevur rętt til hjśnafelagaeftirlųn, sum stavar frį, at hjśnafelagin fęr eftirlųn, tķ lųgtingsmašurin hevur veriš landsstżrismašur, lųgtingsformašur, fólkatingsmašur, tęnastumašur landsins, statstęnastumašur ella statsstušlašum eftirlųnarkassa ella ašra tęnastumannalķknandi eftirlųn, kan samlaša hjśnafelagaeftirlųnin ikki fara upp um hęgstu hjśnafelagaeftirlųn sambęrt lógini um tęnastumenn landsins, og veršur eftirlųnin frį tinginum sett nišur viš tķ upphędd, sum er hęgri enn hendan.

§ 8. Lųgtingsformašurin veršur samsżntur eftir somu reglum, sum eru galdandi fyri lųgmann.

§ 9. Tį lųgtingsformašurin fer frį, fęr hann ta skattskyldugu samsżningina eftir § 8 ķ 6 mįnašir. Um frįfarni lųgtingsformašurin framvegis er tingmašur, fęr hann bert ta hęgru samsżningina.
2. Stk.. Doyr lųgtingsformašurin, mešan hann er ķ starvi, fęr eftirsitandi hjśnafelagi ella bųrn undir 18 įr samsżning eftir stk.1 ķ 6 mįnašir.
3. Stk. Reglurnar ķ § 2, 1., 3. og 4. stk. og § 3, 1. pkt. eru eisini galdandi fyri samsżningina hjį lųgtingsformanninum.

§ 10. Hęgsta egineftirlųnin hjį lųgtings-formanninum, sum er 60% av eftirlųnargevandi lųninini ķ lųnarflokkinum, hann er samsżntur ķ, veršur veitt, tį lųgtingsformašurin hevur veriš formašur ķ 8 įr ella meira. Hvųrt įriš veršur talt ķ eftirlųnaraldrinum soleišis, at 1. til og viš 4. įriš telja 9% point og frį 5. til og viš 8. įriš 6% point.
2. Stk. Reglurnar ķ § 4, stk. 1, stk. 2, stk. 4 og stk. 5, § 6 og § 7 eru eisini galdandi fyri eftirlųn hjį lųgtingsformanninum.

§ 11. Hevur lųgtingsformašurin, tį hann tekur viš, stųrv ķ almennari tęnastu ella privatum virkjum, samtųkum ella stovnum, skal hann vanliga siga tey frį sęr. Tó kann hann ķ hendinga fųrum viš samtykki frį floksformonnunum į tingi halda tķlķkum stųrvum, um formašurin ikki heldur, at tey kunnu hava viš sęr trupulleikar ķ rųkjanini av embętisskyldu hansara. Floksformenninir į tingi skulu ķ seinasta lagi 14 dagar eftir, teir hava fingiš umsókn formansins, svara honum, og bošar formašurin sķšan tinginum frį, hvųrji stųrv hann hevur fingiš loyvi at hava.
2. Stk. Lųgtingsformašurin mį ikki taka móti nųkrum av teim ķ stk. 1 nevndu stųrvum, mešan hann situr sum lųgtingsformašur.

§ 12. Reglurnar ķ kapittul 4 ķ lųgtingslóg um tęnastumannaeftirlųnir um barnaeftirlųn og barnaeftirlųnarvišbót eru galdandi. Barnaeftirlųn og barnaeftirlųnarvišbót veršur tó ikki goldin, um hesar verša goldnar eftir tęnastumannalógini v.m., lógini um samsżning landsstżrismanna ella fólktingsvallógini.

§ 13. Įsetingarnar um javning av eftirlųnum og eftirsitilųnum ķ § 26 ķ lóg um tęnastumannaeftirlųnir er eisini galdandi fyri javning av eftirlųnum eftir hesi lóg. Samsżningin eftir § 1., 3. stk. veršur javnaš viš somu višbótum sum tęnastumenn fįa.

§ 14. Henda lóg kemur ķ gildi 1. januar 1999 og er galdandi fyri tingmenn, sum fingu sęti į tingi 12. mai 1998 ella fįa sęti į tingi eftir henda dag. Samstundis fer śr gildi lóg nr. 11 frį 8. januar 1993.
2. stk. Lųgtingslóg nr. 11 frį 8. januar 1993 er framvegis galdandi fyri eftirlųntar tingmenn og fyri fyrrverandi tingmenn, sum hava krav uppį eftirlųn, innan henda lóg kemur ķ gildi. Reglurnar ķ tęnastumannalógini § 37 eru galdandi fyri hesar eftirlųnir.

Almennar višmerkingar
Ųkt arbeiši hjį lųgtinginum og broyting ķ višurskiftunum millum lųgting og landsstżri gera taš neyšugt at gera nżggja skipan fyri lųnir og eftirlųnir lųgtingsmanna.

Viš įrunum eru fleiri og fleiri mįlsųki ķ heimastżrislógini yvirtikin sum sermįl. Lóggįvan er flutt frį fólkatinginum til lųgtingiš, og umsitingin er flutt frį donskum rįšharrastovum og rķkisumbošnum til landsstżriš.

Hetta hevur fųrt viš sęr, at lóggįvuarbeišiš hjį lųgtinginum er munandi ųkt. Samstundis veršur her eins og ķ grannalondunum kravt, at lóggįvuarbeišiš veršur betraš, at mįlini eru vęl gjųgnumarbeidd, og at helst ongar villur skula vera ķ einari lżstari lųgtingslóg. Fyri at nįa hetta seinasta er lųgtingsskrivstovan ment, men tann politiska višgeršin ķ tinginum og serliga nevndunum hevur ikki ment seg tilsvarandi.

Viš nżggju stżrisskipanini er greišur skilnašur gjųrdur millum umsitingina (landsstżriš) og lóggįvuvaldiš (lųgtingiš). Įšur lį ein partur av umsitingini bęši hjį landsstżrinum og lųgtinginum viš taš, at įvķsar umsitingarligar avgeršir skuldu takast bęši ķ landsstżrinum og ķ einari lųgtingsnevnd.

Lųgtingsnevndirnar hava einki umsitingarvald longur, og taš hevur viš sęr, at lųgtingiš ikki fęr taš innlit ķ umsitingarlig mįl, sum taš hevši frammanundan. Skal nakar javni vera millum umsitingarvaldiš og lóggįvuvaldiš, er tķ neyšugt, at Lųgtingiš ger sęr stųrri ómak viš lóggįvuarbeišinum, tķ taš er her, lųgtingiš hevur beinleišis vald.

Umframt gjųgnum greiniligari lóggįvu hevur lųgtingiš mųguleika at hava eftirlit viš landsstżrinum gjųgnum fyrispurningar. Munnligir og skrivligir fyrispurningar kunna śtvega greišar upplżsingar frį landsstżrinum um įvķs mįl. Oršaskifti um fyrispurningar kunna geva landsstżrinum eina įbending um, hvat lųgtingiš heldur.

Tķverri fįa fyrispurningar sjįldan ta umrųšu, teir hava uppiboriš. Orsųk er at halda, at tingmenn hava ikki stundir at seta seg nóg vęl inn ķ spurningar og svar, og at teir tķ ikki kunna luttaka nóg nógv ķ oršaskiftinum.

Śt frį tķ, sum nevnt er omanfyri, kann gerast tann nišurstųša, at lųgtingsarbeišiš er so nógv ųkt, broytt og krevjandi, at lųgtingsmenn muga hava lųgtingsarbeišiš sum fulltķšarstarv ella ķ minsta lagi sum hųvušsstarv.

Sum er, verša lųgtingsmenn lųntir sambęrt 1. stigi ķ 17. lųnarflokki ķ tęnastumannalógini. Skotiš veršur upp, at teir frį 1. januar 1999 verša lųntir sambęrt 34. lųnarflokki. Tųlini nišanfyri eru fyri lųnina 1. januar 1999.

Verandi lųn                          Uppskot
Kr. pr. mįnaš                      Kr. pr. mįnaš
16.067                                 24.981

Aftrat hesum kemur gjald fyri nevndarfundir teir dagar, tį tingdagur ikki er. Ķ 1997 vóršu goldnar stķvliga 900.000 kr. ķ nevndarsamsżning. Veršur hetta bżtt javnt millum 31 tingmenn, gevur taš uml. 30.000 kr. pr. tingmann įrliga ella 2.500 kr. mįnašarliga. Tilsamans hevši tingmannalųnin sostatt veriš 18.500 kr. um mįnašin ķ mišal, og taš merkir, at hękkingin er 6.500 kr.

Men nevndarsamsżningarnar eru sera ójavnt bżttar millum tingmenn. T.d. fekk ein tingmašur stķvliga 1.000 kr. ķ nevndarsamsżning ķ 1997, mešan ein annar fekk 65.000 kr.

Princippiš ķ hesum uppskoti er, sum nevnt omanfyri, at lųgtingsarbeišiš veršur mett sum eitt starv, og veršur eftir hesum uppskotinum - eins og ķ hinum grannalondunum - eingin fundarpeningur goldin, tķ nevndararbeiši er ein partur av lųgtingsarbeišinum. Nevndarformenninir, sum hava eykaarbeiši av at fyrireika og leiša fundirnar, varšveita sķna fųstu samsżning, sum er 2.500 kr. um mįnašin.

Tingmenn ķ almennum starvi fįa eftir hesum uppskoti loyvi at rųkja helvtina av mųguligum borgarligum starvi. Ongar avmarkingar eru fyri tingmenn ķ privatari vinnu.

Lųgtingsformašurin hevur eftir nżggju stżrisskipanarlógini fingiš heilt ašra stųšu, enn hann hevši frammanundan. Formašurin veršur valdur fyri alt lųgtingsskeišiš, og er taš hann, sum śtnevnir lųgmann. Lųnarvišurskifti formansins vóršu av hesi grund broytt ķ 1996. Tó var einki sett ķ lógina, um lųgtingsformašurin kann hava annaš starv viš sķšuna av formansstarvinum, og eru eftirlųnarvišurskiftini ógreiš. Eftir hesum uppskotinum veršur formašurin samsżntur į sama hįtt sum lųgmašur, og skal hann - eins og lųgmašur og landsstżrismenn - leggja onnur stųrv frį sęr. Serligar reglur eru gjųrdar fyri eftirlųnarvišurskifti hansara.

Tingmenn verša eftirlųntir eftir prinsippunum ķ lųgtingslóg um tęnastumannaeftirlųn. Eftir verandi skipan fįa tingmenn, roknaš eftir starvstķš, eftirlųn eftir hęgstu eftirlųn ķ tķ lųnarflokki, teir verša lųntir eftir (17. lųnarflokkur). Hetta prinsipp veršur varšveitt, men eftirlųnin veršur nś roknaš eftir 34. lųnarflokki. Tingmenn fįa eftirlųn frį 67 įra aldri, men kunna ķ įvķsum fųrum fįa eftirlųn frį 60 įra aldri. Her eru nųkur dųmi (ķ verandi eftirlųn er samskipanarfrįdrįtturin drigin frį eftirlųnini. Samskipanarfrįdrįtturin fellur burtur eftir nųkrum įrum og hvųrvur heilt įr 2004):

Įr į tingi    Verandi skipan Nżggj skipan
Kr. pr. mįnaš   Kr. pr. mįnaš
4 įr 5.287   3.308
8 įr 7.804 7.718
12 įr   9.629 11.025
16 įr 11.959 14.700

Fyri feršing, kost, uppihald og ašrar śtreišslur, sum lųgtingsarbeišiš hevur viš sęr, veršur latiš kostnašarendurgjald.

Samlaši kostnašurin av nżskipanini veršur mettur til uml. 2,5 mió.kr.

Formansskapur lųgtingsins hevur į fundi 9. desember 1998 višgjųrt uppskotiš til nżggja lóg um samsżning lųgtingsmanna og hevur samtykt at leggja uppskotiš fyri tingiš, hvat herviš veršur gjųrt.

Višmerkingar til einstųku greinarnar
ad § 1.
Ķ stk. 1 veršur įsett, hvat lųnin hjį einum tingmanni er. Lųnin veršur eins og ķ galdandi lóg sambęrt tęnastumannalógini, men veršur frameftir ķ 34. lųnarflokki móti 17. lųnarflokki ķ lųtuni.

Kostnašarendurgjaldiš ķ 2. stk., sum veršur veitt tingmonnum eftir bśstašnum, er so at siga óbroytt. Tó er tann broyting gjųrd, at kostnašarendurgjaldiš umframt endurgjald fyri feršing, kost og uppihald, nś eisini fevnir um śtreišslur, sum standast av sjįlvum tingarbeišnum t.e. til telefon, brśk av egnari teldu v.m, og fįa sostatt tingmenn bśsitandi ķ Tórshavn, Argjum og Hoyvķk eitt kostnašarendurgjald uppį kr. 6.000,-. Kostnašarendurgjaldiš veršur veitt eftir, hvar tingmašurin bżr, og ikki hvar hann er valdur, og avger formansskapurin viš grundarlagi ķ eini meting av, hvar tingmašur bżr, hvussu stórt kostnašarendurgjald hann hevur rętt til. Kostnašarendurgjaldiš er skattafrķtt. Sum er, fįa nevndarformenn ķ nevndum eftir §§ 24 og 25 ķ tingskipanini og nęstformenn tingsins eykasamsżning uppį kr. 30.000,- įrliga. Henda skipan veršur varšveitt, jvb 3. stk., tó viš teirri broyting, at um tingmašur rųkir fleiri av hesum stųrvum, fęr hann bert eina eykasamsżning.

Ķ stk. 4 veršur įsett, at tingmenn, iš fara uttanlands ķ sambandi viš tingarbeiši, fįa dag- og tķmapening og feršaendurgjald eftir somu reglum sum tęnastumenn landsins. Hetta er ein stašfesting av galdandi praksis.

ad § 2 Stk. 1 er samsvarandi reglunum ķ verandi lóg. Ķ 2. stk. veršur stašfest, at tingmašur fęr samsżning eftir § 1, 1. stk. ķ 4 mįnašir eftir, at hann hevur lagt tingsessin frį sęr. Kostnašar-endurgjaldiš eftir stk. 2. og eykasamsżningin eftir 3. stk. falla burtur, tķ hetta er endurgjald fyri śtreišslur og samsżning fyri arbeiši, sum standast av tingarbeišnum, sum nś er hildiš uppat. Haraftrat veršur ķ mun til galdandi lóg įsett nįgreiniliga, nęr tingmašur hevur rętt til hesa samsżning, t.e tį hann ikki veršur afturvaldur, ella hann mį leggja tingsessin frį sęr vegna sjśku. Leggur tingmašur sessin frį sęr av ųšrum grundum, fęr hann onga samsżning. Stk. 3 er endurtųka av galdandi lóg viš tķ ķskoyti, at tingmenn, sum samstundis eru fólkatingsmenn, kunnu fįa farloyvi viš lųn ķ sambandi viš arbeišiš ķ fólkatinginum. Reglan er ein spegling av regluni ķ fólkatings-vallógini, sum gevur fųroyskum og grųnlendskum fólkatingslimum rętt til farloyvi viš lųn til fundir og nevndarfundir ķ lųgtingi įvikavist landstingi. Ķ sambandi viš sjśku er ikki nevnt ķ lógartekstinum, at hon skal prógvast viš lęknavįttan, men veršur hetta frameftir kravt umsitingarliga.

4. stk. er nżtt. Her veršur įsett, at tingmenn hava rętt til barnsburšarfarloyvi eftir somu reglum sum tęnastumenn landsins ķ sambandi viš barnsburš og ęttleišing. Hetta merkir, at kvinnuligur lųgtingsmašur fęr farloyvi viš lųn ķ 24 vikur ķ sambandi viš barnsburš og ęttleišing. Mannligir tingmenn kunnu fįa farloyvi ķ upp til 14 dagar uttan lųn og uttan miss ķ eftirlųnaraldri. Ķ 5. stk. er įsett, at tingmenn, sum fįa farloyvi annars, ikki fįa lųn ķ farloyvistķšini, og somuleišis forvinna teir sęr heldur ikki eftirlųnarrętt. Ķ stk. 6 er įsett, hvussu varamenn verša samsżntir og forvinna sęr eftirlųnaraldur. Reglan er lķk teirri ķ galdandi lóggįvu, men er her nįgreiniliga įsett, at varamašur bęši hevur rętt til samsżning og ašrar višbųtur, sum tingmenn fįa, eins og teir forvinna sęr eftirlųnaraldur. Varamašur hevur sambęrt uppskotinum ikki rętt til samsżning v.m., um hann fęr farloyvi, og er hetta uttan mun til, hvųr orsųkin er. Hetta er ikki galdandi fyri varamenn hjį landsstżrismonnum, hesir sita undir vanligum umstųšum į tingi ķ 4 įr, og mugu tķskil hava somu ręttindi sum ašrir tingmenn.

ad § 3. Her veršur įsett, at tingmašur hevur krav um farloyvi śr borgarliga starvi sķnum, mešan hann er tingmašur og ķ starvi hjį tķ almenna. Slķkt farloyvi eigur at verša višgjųrt eins og onnur farloyvi t.e., at tingmašurin hevur rętt at koma aftur ķ starv, men hevur hann ikki krav at fįa jśst taš sama starviš aftur, sum hann hevši frammanundan. Ķ 2. pkt. er įsett, at tingmašur ķ mesta lagi kann arbeiša 50% av tķšini ķ almennum starvi ella ķ starvi hjį rķkinum, mešan hann er tingmašur. Orsųkin til, at rķkiš bert veršur nevnt her, er, at taš neyvan ber til ķ lųgtingslóg at įleggja statinum at veita tingmonnum farloyvi, mešan taš hinvegin vęl kann verša įlagt tingmanninum at fara nišur ķ ½ tķš. Hetta inniber eisini, at hann ķ mesta lagi kann fįa 50% ķ lųn. Reglan er bert galdandi fyri tingmenn ķ almennum starvi. Mett veršur, at taš ikki ber til at lóggeva fyri tingmenn, sum arbeiša hjį privatum vinnuvirkjum ella ķ frķari vinnu. At tingmenn hava ašra inntųku frį politiskum arbeiši, t.d. ķ fólkatinginum ella ķ kommunustżri, er ikki fevnt av įsetingini ķ hesi grein.

ad § 4. Henda greinin snżr seg um eftirlųnarrętt hjį tingmonnum. Eftirlųnarskipanin er gjųrd viš grundarlagi ķ tęnastumannaeftirlųnini. Hųvšusreglan er tann, at tingmašur skal hava havt sess į tingiš ķ minst 1 įr tilsamans, og at eftirlųnin kemur til śtgjaldingar, tį fyrrverandi tingmašur fyllir 67 įr. Ķ 2. stk. verša gjųrd tvey undantųk frį hųvušsregluni um 67 įr. Taš fyrsta er, at tingmašur kann fįa eftirlųn frį 60 įra aldri, um so er, at aldur hansara + taš dupulta įramįliš, hann hevur havt sess į tingi, gevur 95 įr ella meira. Sum dųmi um hetta kann nevnast, at tingmašur er 53 įr, tį hann fer śr tinginum. Hann hevur havt sęti į tingi ķ 22 įr. Aldur + 22*2= 97 įr, og hevur hesin tingmašur so rętt til eftirlųn, tį hann veršur 60 įr. Hitt undantakiš er, at formansskapurin kann veita tingmanni eftirlųn, tį hann er 60 įr, um serlig višurskifti gera seg galdandi.

Ķ 3. stk veršur įsett, hvussu tingmašur forvinnur eftirlųnaraldur. Eftirlųnin er ķ mesta lagi 60% av eftirlųnargevandi lųnini ķ 34. lųnarflokki og er ķ lųtuni 60% av kr. 24.424,60 = kr. 14.564,60. 60% av lųnini fęr tingmašur, sum hevur veriš tingmašur ķ 16 įr ella meira, og veršur eftirlųnin fyri hvųrt įriš roknaš sum %partur av lųnini ķ 34. lųnarflokki 4,5% fyri hvųrt įriš tey fyrstu 8 įrini og sķšan 3% fyri hvųrt įriš. Princippiš er taš sama sum ķ tęnastumannalógini, tó tekur taš bert 16 įr hjį einum tingmanni at koma uppį 60%, mešan taš tekur 37 hjį einum tęnastumanni. Ķ 4. stk. er įsett, at lųgtingsmašur, sum er undir 67 įr og fęr eftirlųn, fęr eitt įvķst ķskoyti, sum er 1/16 av grundupphęddini av fólkapensiónini. Hetta er orsakaš av broytingini, sum nżliga er gjųrd ķ tęnastumannalógini, har samskipanarfrįdrįttur viš sosialar pensiónir var tikin av fyri tęnastumannapensiónir. Tęnastumannapensiónir vóru m.a. lękkašar, tķ samskipanarfrįdrįtturin var burtur, men fųrdi hetta viš sęr, at tęnastumenn undir 67 įr fingu munandi minni ķ eftirlųn enn įšrenn broytingina, tķ hetta ķskoyti. Ķ stk. 5. veršur įsett, at eftirlųntur tingmašur, sum aftur fęr sęti į tingi, missir eftirlųnina, mešan hann er tingmašur.

ad § 5. Ķ hesi grein veršur įsett, hvussu hjśnafelagi eftir lųgtingmann fęr eftirlųn, og er stųši her eins og ķ sjįlvari eftirlųnini ķ tęnastumannaeftirlųnarlógini. Sum sęst, er fyrsta treytin at fįa hesa eftirlųn, at talan er um eitt hjśnalag, og hetta hjśnalag er komiš ķ lag innan įvķsa tķš. Taš er ikki treyt, fyri at hjśnafelagi fęr eftirlųn, at lųgtingsmašurin fęr eftirlųn. Treytin er, at lųgtingsmašurin hevur forvunniš sęr rętt til eftirlųn, t.e. veriš lųgtingsmašur ķ minst eitt įr og er deyšur. Eftirlųnin er 74 % av tķ eftirlųn, sum deyši lųgtingsmašurin hevši havt fingiš, um hann nįddi tann eftir hesi lóg įsetta eftirlųnaraldur eftir § 4. Fęr lųgtingsmašur eftirlųn, tį hann doyr, fęr hjśnafelagin somuleišis 74% av eftirlųnini. Ķ stk. 3 fįa hjśnafelagar undir 67 įr somu višbót sum fyrrverandi tingmenn, sķ višmerking til § 4, stk. 4. Stk. 4 er ein ręttiliga teknisk grein, sum tryggjar, at um tingmašur giftir seg ungari konu ella ungum manni, so veršur eftirlųnin hjį hesum hjśnafelag skerd nakaš, um aldursmunirin er sera stórur. Sama regla er galdandi fyri tęnastumenn. Ķ stk. 6 er įsett, at hjśnafelagi, sum hevur veriš einkja ella einkjumašur eftir tingmann tvęr reisur, bert fęr ta hęgstu eftirlųnina.

ad § 6. Ķ hesi grein veršur givin heimild til, at tingmašur, sum ķ śtinnanini av lųgtingsarbeišinum kemur so įlvarsliga til skaša, at hann veršur óarbeišsfųrur ķ ein slķkan mun, at taš gevur rętt til endurgjald eftir lóg um vanlukkutrygging, fęr eftirlųn, sum um hann hevši havt sęti į tingi ķ meira enn 16 įr. Hetta er ikki galdandi, um hann av ósketni ella ķ fyllskapi hevur veriš sęr śti eftir lųstinum. Hjśnafelagi hevur eisini rętt til hęgstu hjśnafelagaeftirlųn, um so er, at lųgtingsmašurin doyr av skašanum, hann fekk.

ad § 7. Henda greinin er ein ręttiliga teknisk grein um, hvųrji lųnar- og eftirlųnarvišurskifti įvirka og hvųrji ikki įvirka ręttin til egineftirlųn og hjśnafelageftirlųn.

Tingmenn kunnu, eins og nś er galdandi, fįa lųn fyri starv viš sķšuna av lųgtingsstarvinum. Eisini kunnu tingmenn forvinna sęr rętt til eftirlųn ķ fleiri stųrvum, sum geva rętt til tęnastumannaeftirlųn, tęnastumannalķknandi eftirlųn og eftirlųn eftir hesi lóg. Reglurnar um hetta eru įsettar ķ 1. og 2. stk. Ķ 3. og 4. stk. eru settar avmarkingar fyri stųddini į hesum lųnum og eftirlųnum. Lųgtingsmašur, sum hevur vunniš sęr rętt til eftirlųn sum lųgtingsmašur og eisini hevur vunniš sęr rętt til eftirlųn ķ einum ella fleiri av teimum ķ stk. 2 nevndu stųrvum, hevur rętt til eftirlųn śr ųllum stųrvunum. Ein avmarking av samlašu eftirlųnarupphęddini er tó įsett, so samlaša eftirlųnin ķ mesta lagi kann vera hęgsta eftirlųnin, sum fįast kann eftir tęnastumannalógini. Hęgsti flokkur ķ tęnastumannalógini er 40. lųnarflokkur, og hęgsta eftirlųnin sambęrt hesum flokki er ķ lųtuni góšar 21.000,- kr. Fer samlaša eftirlųnin upp um hesa upphędd, veršur eftirlųnin śr lųgtinginum lękkaš. Um eftirlųntur tingmašur fęr lųn śr einum av teimum ķ stk. 2 nevndu stųrvum, veršur eftirlųnin eisini lękkaš, um lųn + eftirlųn fara upp um hęgstu eftirlųnargevandi lųn ķ 40. lųnarflokki ķ tęnastumannalógini, sum ķ lųtuni er góšar 36.000,- kr. um mįnašin.

Ķ § 8 veršur skotiš upp, at formašurin veršur lųntur eins og lųgmašur t.e. ķ 40. lųnarflokki, og at hann harumframt fęr boršfę, sum ķ lųtuni er kr. 60.000,- įrliga. Ķ § 9 er įsett, at formašurin eins og tingmenn fęr samsżning ķ įvķst tķšarskeiš eftir, at hann fer frį. Er hann framvegis lųgtingsmašur, fęr hann tó bert ta hęgru samsżniningina ķ 6 mįnašir og sķšan vanliga tingmannalųn. Ķ § 10 eru įsettar reglur fyri, hvussu formašurin forvinnur sęr eftirlųn. Reglurnar eru tęr somu sum hjį lųgtingsmonnum, tó er grundarlagiš 40. lųnarflokkur og % fyri hvųrt įriš 2 feršir taš, taš er hjį lųgtingsmonnum. Lųgtingsformašur, sum situr ķ 4 įr sum formašur, fęr eftir hesum uppskoti 4*9% ella 36% ķ eftirlųn ķ 40. lųnarflokki. Henda eftirlųn kann so eins og ašrar eftirlųnir verša tald saman viš eftirlųn sum tingmašur, landsstżrismašur o.s.fr. og kann ķ mesta lagi verša eftirlųnin ķ 40. lųnarflokki. Ķ § 11 er įsett, at formašurin skal leggja ųll stųrv frį sęr, eins og landsstżrismenn gera, men kann hann sųkja um undantak frį hesum. Tó er taš ikki fķggjarnevndin, sum skal taka stųšu til, um hann kann varšveita įvķs stųrv, men floksformenninir į tingi. Stųrv sum fólkatingsmašur og kommunal politikkari eru eisini fevnd av hesi reglu. Formašurin hevur eins og ašrir tingmenn rętt til farloyvi śr borgarliga starvi sķnum, sķ § 9, 2. stk.

ad § 12. Ķ hesi grein er įsett, at reglurnar um barnaeftirlųn og barnaeftirlųnarķskoyti eru eftir somu reglum sum hjį tęnastumonnum. Hetta merkir, at um tingmašur, sum doyr ella fer frį, hevur bųrn undir 21 įr, fįa hesi barnaeftirlųn įvikavist barnaeftirlųnarķskoyti, sum er knappar kr. 2.000,- um mįnašin.

ad § 13. Ķ hesi grein veršur įsett, hvussu eftirlųnir herundir eftirlųnarķskoyti og višbótin til eftirlųntar lųgtingsmenn og hjśnafelagaeftirlųnir verša javnašar. Višmerkjast skal, at kostnašarendurgjaldiš ikki veršur javnaš, og mį tķ hękking ella lękking av hesum įsetast viš lóg. Hetta er ein broyting ķ mun til galdandi lóg, men tį hugsaš veršur um, hvat kostnašarendurgjaldiš er endurgjald fyri, so er einki beinleišis samband millum hetta og lųnarhękkingar. Višbótin til nętformenn tingsins og nevndarformenn veršur javnaš eins og tęnstumannalųnir.

ad 14. Lógin kemur ķ gildi 1. januar 1999 og er galdandi fyri tingmenn, sum vóršu valdir į ting 30. aprķl 1998, og teir, sum koma at hava sęti į tingi frameftir.

Lógin er ikki galdandi fyri tingmenn, sum eru farnir śr tinginum. Bęši teir, sum fįa eftirlųn eftir higartil galdandi lóg, og teir, sum hava eitt śtsett krav uppį eftirlųn. Tęnastumanneftirlųnarlógin var broytt viš gildi frį 1. januar 1997. Eftirlųnarśtrokningin veršur nś gjųrd į ein heilt annan hįtt enn ķ lógini, sum var galdandi, tį lógin um samsżning og eftirlųn lųgtingsmanna var gjųrd ķ 1993, og fųrir hetta viš sęr, at eftirlųnirnar til tingmenn, sum verša eftirlųntir frameftir, koma at minka munandi sum frįlķšur, sķ nišanfyri.

Įr ķ tinginum Verandi eftirlųn Komandi eftirlųn
2 - 4 įr 2.770,- 1.934,-
4 - 8 įr 5.540,- 3.868,-
8 -12 įr 8.310,- 5.802,-
12 - 16 įr  10.388,- 7.253,-
yvir 16 įr 12.465,- 8.703,-

Tęnstumannaeftirlųnirnar minka eisini, men eru gjųrdar skiftisreglur hesum višvķkjandi. Skotiš veršur tķ upp, at skiftisreglan ķ § 37 ķ tęnastumannalógini veršur galdandi fyri eftirlųnir hjį fyrrverandi tingmonnum, og merkir hetta, at eftirlųnin veršur tann sama, sum hon er ķ dag.

1. višgerš 17. december 1998. Mįliš beint ķ fķggjarnevndina, sum tann 21. december 1998 legši fram soljóšandi

Į l i t  I

Mįliš varš lagt fram av Finnboga Ķsakson, lųgtingsformanni, tann 15. desember 1998 og eftir 1. višgerš 17. desember 1998 beint ķ fķggjarnevndina.

Fķggjarnevndin hevur undir višgeršini av lųgtingsmįli nr. 73/1998: Uppskot til lųgtingslóg um samsżning og eftirlųn lųgtingsmanna" stašfest, at uppskotiš er ein heild, og at taš tķ ikki er rętt at gera broytingar, men at lųgtingiš eigur at taka stųšu til uppskotiš soleišis, sum taš er framlagt.

Nevndin hevur višgjųrt mįliš og hevur undir višgeršini bżtt seg ķ fżra minnilutar.

Minnilutin (Bjarni Djurholm, Jógvan Durhuus og Vilhelm Johannesen) fųrir fram: Undir 1. višgerš av uppskotinum kom til sjóndar, at summir tingmenn halda taš vera skeivt at hękka mįnašarlųn tingmanna so nógv, sum skotiš er upp, - frį ķ mešal 18.500 kr./mšr. til smįar 25.000 kr./mšr. ella um 26%.

Samtykkir lųgtingiš uppskotiš, heldur minnilutin (Jógvan Durhuus, Vilhelm Johannesen, og Bjarni Djurholm), at taš tķ skal standa tingmonnum frķtt at gera av, um teir ķ verandi valskeiši velja at verša lųntir sambęrt galdandi lųnarskipan, sum įsetir,

a. at tingmenn umframt mįnašarlųn fįa fundarpening fyri nevndararbeiši,
b. at tingmenn kunnu rųkja onnur almenn fulltķšarstųrv,
c. at tingmenn kunnu fįa fleiri formanssamsżningar,

ella verša lųntir sambęrt lógaruppskotinum. Samsvarandi hesum setir meirilutin fram soljóšandi

b r o y t i n g a r u p p s k o t

Ķ § 14 veršur nżtt 2. stk. oršaš soleišis: " Lųgtingsmašur kann ķ verandi valskeiši ķ stašin fyri at fįa samsżning eftir § 1, 1., 2. og 3. stk., ķ hesi lóg velja framhaldandi at fįa samsżning eftir § 1, stk. 1, 2, 5 og 6, ķ lóg nr. 8. frį 11. januar 1993. Tingmašur skal skrivliga boša Lųgtingsskrivstovuni frį hesum ķ seinasta lagi 1 mįnaš eftir, at henda lóg er komin ķ gildi. Fyri teir tingmenn, sum velja at verša samsżntir eftir 1. pkt., er reglan ķ § 3, 2. pkt. ikki galdandi, og veršur eftirlųnin sambęrt § 4, 3. stk., roknaš viš grundarlagi ķ 17. lųnarflokki į 1. stigi"

2. stk. veršur hereftir 3. stk.

Vķsandi til lógaruppskotiš kann minnilutin (Bjarni Djurholm, Jógvan Durhuus og Vilhelm Johannesen) annars stašfesta

  1. at eingin fundarpeningur hereftir veršur goldin fyri nevndararbeiši

  2. at nevndarformenn nś bert kunnu fįa eina formanssamsżning

  3. at lųgtingsmenn framyvir skulu hava lųgtingsarbeišiš sum hųvušsstarv,

  4. at tingmenn ķ almennum starvi hereftir ķ mesta lagi kunnu rųkja helvtina av borgarliga starvinum

  5. at borgarliga lųn teirra sostatt nś veršur skorin ķ minsta lagi 50%

  6. at tingmenn, sum starvast ķ privatari vinnu, eitt nś handverkarar, sjómenn o.a., framyvir hava mųguleika at velja at rųkja politiska arbeišiš burturav

  7. at įsetingarnar ķ tęnastumannalógini um t.d. barnsburš nś fara at galda

  8. at samsżningin til lųgtingsmenn veršur einfaldari, samstundis sum almenningurin framyvir fęr betri innlit ķ lųnarvišurskifti lųgtingsmanna

Veršur uppskotiš samtykt, veršur meirkostnašurin av reguleringini av samsżning lųgtingsmanna treytaš av, um lųgtingsmenn ķ skiftistķšini velja verandi skipan ella fylgja teirri nżggju.

Velja allir lųgtingsmenn nżggju skipanina, fara samlašu śtreišslurnar til lųgtingiš ķ mesta lagi at hękka góš 10%.

Mųguligar lųnarumflokkingar/sparingar orsakaš av, at tingmenn siga frį sęr ķ minsta lagi helvtina av almenna starvinum, eru ikki roknašar viš.

Minnilutin (Lisbeth L. Petersen og Flemming Mikkelsen) heldur, at taš er ikki rętt at loyva uppskotinum ķgjųgnum, nś vit hava grundleggjandi samfelagsbroytingar fyri framman, og tekur ikki undir viš uppskotinum, sum umstųšurnar eru.

Minnilutin (Heini O. Heinesen) fųrir fram: Taš kann tykjast lųgiš, at formansskapurin skal leggja hetta uppskot fram nś. Taš hava ongar lųnarhękkingar veriš į arbeišsmarknašinum seinastu 10 įrini. Heldur ikki eru pensjónirnar broyttar nevnivert. Arbeišsmarknašurin hevur spęlt śt viš stórnum krųvum, sum ikki eru uttan grund, tį hugsaš veršur um tey lęgstlųntu ķ okkara samfelag.

Minnilutin (Heini O. Heinesen) heitir į lųgtingiš um at fella uppskotiš, um taš ikki veršur afturtikiš. Lat okkum heldur seta eina nevnd at įseta lųnina til lųgtingsfólk ķ mun til ta broyttu arbeišsuppgįvuna. Eisini eigur at verša gingiš eftir lųnarlagnum ķ okkara samfelag annars.

Minnilitin (Jįkup Sverri Kass) metir, at arbeišs- og lųnarvišurskifti lųgtingsmanna eiga at verša dagfųrd. Tó metir minnilutin ikki, at uppskotiš frį formansskapinum er taš rętta. Fyri taš fyrsta er lųnarhękkingin ov stór, fyri taš nęsta kann taš ikki metast at vera rętt, at lųgtingsmenn sjįlvir įseta sęr sķna egnu lųn. Harumframt mį taš įtalast, at ķ einari tķš, har taš framvegis er sera trupult at veita teimum veikastu bólkunum rķmilig inntųkuvišurskifti, at hękka lųgtingsmannlųnirnar so nógv.

Taš mį eisini metast at vera sera óheppiš at hękka tingmannalųnirnar so nógv samstundis, sum man heitir į partarnar į arbeišsmarknašinum ikki at hękka lųnarlagiš yvirhųvur. Hesum kann minnilutin als ikki taka undir viš.

Til tess at geva mįlinum eina viršiliga višgerš, er taš hugsan minnilutans, at taš hevši veriš ręttast at sett eina óhefta nevnd at gera tilmęli til lųnar- og eftirlųnarvišurskifti lųgtingmanna umframt arbeišsumstųšurnar yvirhųvur. Somuleišis metir minnilutin, at taš er rętt beinanvegin at seta ķ verk regluna um, at lųgtingsmonnum bert er loyvt at hava hįlvt alment starv umframt lųgtingsmannastarviš. Hetta til tess, at arbeišsbólkurin kennir fortreytirnar.

At enda metir minnilutin, at taš er rętt, at lųgtingsmenn eru ķ lųgtinginum, tį iš tingfundir eru. Ašrastašni veit man um, at ein klokku- ella persónsleitaraskipan er ķ parlamentinum ella ķ tinginum. Hųvdu vit eina slķka skipan, kundu tingmennn mųtt og veriš ķ tinginum ella į skrivstovu sķnari, mešan tingfundir eru. Arbeišsbólkurin, sum veršur settur at gera tilmęli um lųnarvišurskiftini, kann sķšani eisini meta um, hvųrt tingmenn eiga at verša trektir ķ lųn, um so er, at teir ikki mųta į tingfundi.

Vķsandi til višmerkingarnar tekur minnilutin (Jįkup Sverri Kass) stųšu ķ tingsalinum.

2. višgerš 23. december 1998. Višgeršin nišurlųgd. 2. višgerš uppafturtikin 7. januar 1999.Uppskot frį lųgtingsformanninum, um at beina mįliš ķ serliga nevnd, sambęrt § 25 ķ tingskipanina, har formansskapurin og floksformenninir į tingi eru limir. Fyri Sambandsflokkin var Alfred Olsen tó valdur, tķ formašur Sambandsfloksins er limur ķ formansskapinum. Samtykt 31-0-0.  Serliga tingnevndin setti eina undirnevnd sum lęt serligu nevndini įlit.

Į tingfundi 12. februar 1999 legši serliga nevndin fram soljóšandi

Į l i t II

Tį umrųšan viš 2. višgerš av hesum mįli endaši 7. januar 1999, valdi tingiš eina serliga nevnd at višgera uppskotiš eina ferš aftrat. Ķ nevndina komu eitt umboš fyri hvųnn flokk umframt formansskapin. Nevndin skipaši seg sama dag viš lųgtingsformanninum sum formanni.

Į fundi 8. januar samtykti nevndin at seta ein serfrųšingabólk at eftirkanna uppskotiš og gera tilmęli. Bólkurin varš settur śt frį hesum kriterium:

  1. Bólkurin skal verša lķtil
  2. Javnstųša millum kynini
  3. Bólkurin skal arbeiša skjótt
  4. Bólkurin skal gera eina frįgreišing
  5. Bólkurin skal vera óheftur av lųgtingi, umsiting og fakrųrsluni
  6. Tey, sum sita ķ bólkinum, skula hava kunnleika til arbeišsmarknašin og
  7. Trķggir fakbólkar verša umbošašir ķ bólkinum, t.e. lųgfrųši, grannskošan og bśskaparfrųši.

Samtykt varš at seta hesi trż ķ bólkin:

Juliannu Klett, lųgfrųšing, sum hevur veriš semingsmašur
Jógvan Amonsson, grannskošara, sum hevur veriš semingsmašur
Allan Skaalum, bśskaparfrųšing, sum er stjóri į ALS.

Arbeišsbólkurin fekk henda arbeišssetning:

"Arbeišsbólkurin skal:

Endamįliš viš upprunauppskotinum, sum lųgtingsformašurin vegna formansskapin legši fram 15. desember 1998, var at menna tingarbeišiš viš at skapa mųguleikar fyri, at tingmenn kunnu brśka meginpartin av sķnari tķš til politiskt arbeiši (hava lųgtingsarbeiši sum fulltķšar- ella hųvušsstarv). Eitt annaš endamįl var at gera skipanina viš samsżning og eftirlųn einfaldari og at javna tingmannalųnirnar.

Ķ mun til verandi skipan vóru hųvušsbroytingarnar sambęrt uppskotinum:

  1. Tann fasta lųnin hjį tingmonnum skuldi vera um 25.000 kr. um mįnašin.
  2. Ongin fundarpeningur skuldi latast fyri nevndararbeiši.
  3. Tingmenn ķ almennum starvi, sum kundu rųkja fulltķšarstarv umframt lųgtingsarbeiši, skuldu hava loyvi til ķ mesta lagi at rųkja hįlvt starv viš sķšuna av, tvs. at ķ summum fųrum veršur tann borgarliga lųnin lękkaš 50%.
  4. Nevndarformenn skuldu bert kunna fįa eina formanssamsżning.
  5. Ein skipan fyri barnsburšarfarloyvi skuldi gerast.
  6. Eftirlųnarskipanin skuldi dagfųrast og gerast nįgreiniligari.

25. januar lęt undirnevndin lųgtingsnevndini įlit, sum viš fylgiskjųlum telur 34 sķšur. Tilmęlini frį nevndini vóru hesi:

"Mųguleiki I:

  1. Serstųk lóg fyri tinglimir, iš ikki vķsir til tęnastumannalógina og tęnastumannaeftirlųnarlógina, men hevur ķ sęr tęr reglur, sum nś standa ķ hesum bįšum lógum.
  2. Lųnaruppskot: umleiš kr. 25.000 um mįnašin.
  3. Kostnašarendurgjald:
    a) Eftir almennum įsetingum, ella
    b) stušul sambęrt kunngerš um stušul til feršaśtreišslur og dupult
    hśsarhald
  4. Skattafrķtt įrligt kostnašarķskoyti uppį kr. 25.000

Mųguleiki II:

Punktini 2) til 4) saman viš lųgtingsmįli nr. 73/1998."

Lųgtingsnevndin hevur višgjųrt įlit, tilmęli og lógaruppskotiš. Nevndin hevur bżtt seg ķ 5 minnilutar.

Minniluti 1 (Finnbogi Ķsakson, Eyšun Viderų, Jóannes Ejdesgaard, Vilhelm Johannesen og Sįmal P. Ķ Grund) tekur ķ hųvušsheitum undir viš "Mųguleika II" hjį undirnevndini. Skotiš veršur upp at nżta skipanina um kostnašarendurgjald hjį tęnastu- og starvsfólkum, tó soleišis at tingmenn fįa feršaendurgjald fyri 100 feršir aftur og fram įrliga millum bśstaš og Tórshavn, og at dagpeningur veršur latin fyri 10 tķmar um dagin ķ 100 dagar.Hjįlagt er skjal viš śtrokning av hvat kostnašarendurgjaldiš veršur fyri verandi tingmanning.

Viš hesum liggur skipanin heilt tętt upp at teirri skipan, sum undirnevndin męlir til undir pkt. a. Ein hųvušsmunur sammett viš verandi skipan er, at tingmenn fįa ikki eitt fast gjald eftir, hvųrjum valdųmi teir bśgva ķ, men at gjaldiš lagar seg nįgreiniliga eftir, hvar ķ valdųminum tingmašurin bżr.

Minniluti 1 setir tķ fram soljóšandi

b r o y t i n g a r u p p s k o t

1) § 1, stk. 2 veršur oršaš soleišis:
"Aftrat samsżningini eftir stk. 1 veršur veitt tingmonnum įrligt kostnašarendurgjald, grundaš į reglurnar um endurgjald til tęnastu- og starvsmenn, soleišis:

  1. Flutningskostnašur viš egnum bili viš Strandfaraskipum Landsins 100 feršir aftur og fram įrliga.
  2. Koyripeningur millum heimstaš og Tórshavn 100 feršir aftur og fram įrliga.
  3. Tķmapeningur fyri 10 tķmar dagliga ķ 100 dagar, tó fyri sušuroyartingmenn fullur dagpeningur ķ 100 dagar.
  4. Tingmenn ķ Tórshavn, Hoyvķk, į Argjum og Hvķtanesi fįa ikki kostnašarendurgjald".

2) § 1, stk. 3 veršur oršaš soleišis:
"Tingmašur, sum er valdur ķ ųšrum valdųmi enn Sušurstreymoy, men bżr ella kann haldast at hava fast tilhald ķ Tórshavnar Kommunu, fęr sum endurgjald fyri eykaśtreišslur ķ hesum sambandi samsżning smb. § 1, stk. 2, pkt. a, b og c 50 feršir įrliga, roknaš eftir mišaltalinum millum Tórshavn og stytstu og longstu farleiš til plįss ķ valdųminum, har hann er valdur. Lųgtingsins formansskapur tekur avgerš ķ ivamįlum".

3) § 1, stk. 4 veršur oršaš soleišis:
Sum endurgjald fyri śtreišslur, iš standast av arbeišinum sum lųgtingsmašur, veršur veitt hvųrjum tingmanni eitt kostnašarķskoyti uppį 2.000 kr. um mįnašin. Gjųldini samb. stk. 2-4 eru skattafrķ.
Stk. 3 veršur stk. 5, og stk. 4 veršur stk. 6.

4) Ķ § 4, stk. 2 1. pkt. veršur aftanį oršiš "tinginum" sett "og ķ landsstżrinum"

5) § 14, stk. 1 veršur soljóšandi: "Henda lóg kemur ķ gildi 1. mars 1999 og er galdandi fyri tingmenn, sum fingu sęti į tingi 12. mai 1998 ella fįa sęti į tingi eftir henda dag. Reglan ķ § 3 kemur tó ķ gildi 1. august 1999. Samstundis fer śr gildi lóg nr. 11. frį 8. januar 1993".

Višmerkingar til tęr einstųku broytingarnar

ad 1) At kostnašarendurgjaldiš veršur grundaš į reglurnar um endurgjald til tęnastu- og starvsmenn merkir, at grundarlagiš fyri śtrokningini av upphęddunum eru "Semja millum Fķggjarmįlastżriš og Tęnastumannafelag Landsins" um dagpening og "Reglur um samsżning fyri nżtslu av egnum bili ķ tęnastuųrindum", įsettar av Fųroya Landsstżri. Skotiš veršur upp, at sušuroyartingmenn fįa fullan dagpening, tķ feršavišurskiftini hava viš sęr, at hvųrja ferš teir skulu į fund, noyšast teir at vera heimanķfrį allan dagin, frį tķšliga į morgni og śt į kvųldiš.

ad 2) Hetta er ein heimild til Lųgtingsins Formansskap at gera av, at tingmenn, sum bśgva ella kunna haldast at hava fast tilhald ķ Tórshavn, hóast teir eru skrįsettir ķ fólkayvirlitinum ķ einum valdųmi, har teir eru valdir, fįa sum endurgjald fyri eykaśtreišslur ferša- og dagpening ķ 50 dagar įrliga.

ad 3) Undirnevndin męlir til at geva eitt slķkt ķskoyti og skrivar um hetta ķ įliti sķnum: "Umframt ferša- og livikostnašin, hava tinglimir ein įvķsan kostnaš, sum er beinleišis tengdur at hesum serliga starvinum. Taš er fyrst og fremst samskiftiskostnašir (telefon, telefax, postgjald og internet), harafturat skal valdųmiš rųkjast, neyšugt er at fylgja sera vęl viš ķ tķ, sum hendir ķ Fųroyum, og eisini ķ londunum rundan um okkum umframt

mųguliga eisini ķ meiri fjarskotnum londum. Eisini eru meiri individuellir kostnašir, sum eru tengdir at, hvussu tinglimurin ynskir at fųra seg sjįlvan fram. Hesir meirkostnaširnir eru truplir at stašfesta, tķ teir eru sera ymiskir frį persóni til persón. Her vilja vit męla til, at allir tinglimir fįa eitt įvķst skattafrķtt kostnašarķskoyti til hesar kostnaširnar, sum eru serligir fyri jśst hetta starviš. Ein upphędd uppį umleiš kr. 25.000 įrliga, meina vit, er į leiš taš, sum hetta kann kosta."

ad 4) Tingmenn skulu leggja tingsessin frį sęr, tį teir gerast landsstżrismenn, og vanligt hevur eisini veriš fyrr at gera hetta. Taš kann fįa avleišingar fyri starvsaldurin, tį taš snżr seg um at nįa tey įrini, sum krevjast fyri at fįa eftirlųn, įšrenn tingmašur veršur 67 įr. Skotiš veršur tķ upp, at tķšin sum landsstżrismašur telur viš ķ hesum hųpi. Hetta fęr onga avleišing fyri stųddina av eftirlųnini.

ad 5) Ętlanin var at avgreiša mįliš innan 1. januar 1999, men av tķ at taš nś er so langt śtlišiš, veršur skotiš upp, at lógin fęr gildi frį 1. mars 1999. Tingmenn, sum hava starv viš sķšuna av tingstarvinum, skulu nišur ķ ½ tķš, men er skįbrįiš til 1. mars ov stutt til hetta, og veršur tķ skotiš upp, at henda reglan ikki kemur ķ gildi fyrrenn 1. august ķ įr.

Jóannes Ejdesgaard og Vilhelm Johannesen halda tó, at tį kostnašarendurgjaldiš er grundaš į reglurnar hjį tęnastu- og starvsmonnum fyri endurgjald fyri feršing ķ tęnastuųrindum, og at tęnastu- og starvsmenn bert fįa endurgjald fyri skjalprógvašar śtreišslur, eigur frįdrįttur at verša gjųrdur ķ endurgjaldinum hjį tingmonnum fyri dagar, teir ikki mųta į tingfundi, og setir minnilutin tķ fram soljóšandi

b r o y t i n g a r u p p s k o t

1) Ķ § 1 veršur sum nżtt seinasta stk. sett:
"Fyri hvųnn tingdag, tingmašur ikki mųtir į lųgtingsfundi, veršur gjųrdur frįdrįttur ķ kostnašarendurgjaldinum, sum er 1/100 av kostnašarendurgjaldinum. Lųgtingsskrivstovan ger frįdrįttin upp į hvųrjum įri ķ juni mįnaši"

Minniluti 2 (Edmund Joensen og Alfred Olsen) vķsir til taš, umboš Sambandsfloksins ķ fķggjarnevndini, Lisbeth L. Petersen og Flemming Mikkelsen, hava fųrt fram ķ įliti 1, og setir einki uppskot fram.

Minniluti 3 (Heini O. Heinesen) setir einki uppskot fram.

Minniluti 4 (Óli Breckmann) setir einki uppskot fram.

Minniluti 5 (Jenis av Rana) tekur stųšu ķ tingsalinum.

Framhaldandi 2. višgerš 12. februar 1999. Broytingaruppskot ķ Įliti I varš tikiš aftur av uppskotsstillarunum, og eingin tók uppskotiš uppaftur. Sķšani varš atkvųtt um broytingaruppskotini ķ Įliti II:  Broytingaruppskot frį Jóannes Eidesgaard og Vilhelm Johannesen til § 1 samtykt 20-11-0. Broytingaruppskot frį Finnboga Ķsakson, Eyšun Viderų, Jóannew Eidesgaard, Vilhelm Johannesen og Sįmal Petur ķ Grund til § 1 samtykt 23-8-0. Broytingaruppskot frį somu til § 4 samtykt 25-6-0, og   broytingaruppskot til § 14 samtykt 24-7-0. Uppskotiš soleišis broytt samtykt 18-7-6. At mįliš soleišis samtykt kann fara til 3. višgerš samtykt uttan atkvųšugreišslu.

3. višgerš 16. februar 1999. Uppskotiš, sum samtykt viš 2. višgerš, endaliga samtykt 18-7-7.
Mįliš avgreitt.

Ll. nr. 12/1999 frį 18.02.1999