Stżrisskipan Fųroya

 

100-25  Fyrispurningur til Anfinn Kallsberg, lųgmann, višv. lųgtingslóg um stżrisskipan Fųroya

Įr 1999, 22. januar, bošaši formašurin frį omanfyrinevnda fyrispurningi frį Lisbeth L. Petersen, lųgtingsmanni, sum var soljóšandi:

 
F y r i s p u r n i n g u r

  1. Hvat ętlar lųgmašur at gera, um landsstżrismašur ikki ger eftir samtykt lųgtingsins ella rųkir skyldur sķnar sambęrt galdandi lóg?
  2. Ętlar sitandi lųgmašur at skjóta upp broytingar ķ lųgtingslóg um stżrisskipan Fųroya?

Višmerkingar:
Sķšan lųgtingslóg nr. 103 frį 26. juli 1994 um stżrisskipan Fųroya varš sett ķ gildi įvikavist ólavsųkudag 1995 og 1996, hava spurningar veriš frammi um ymist ķ somu lóg, iš kundi veriš ųšrvķsi, og ķ summum fųrum ikki hóskaši til fųroyska samfelagiš, t.d. vķškan av verandi fyrisiting og vaksandi starvsfólkatali ķ sambandi viš stųrri įbyrgd hjį einstaka landsstżrismanninum.

Sjįlvur hevur lųgmšuur vķst į iva ķ įvķsum mįli, har takast skuldi avgerš, um landsstżrismašur skuldi verša sitandi ella fara śr starvi. Lųgmašur, iš tilnevnir og loysir śr starvi landsstżrismenn, segši seg ikki hava nóg greišar reglur at virka eftir, og eftirlżsti greišari oršing hesum višikjandi.

Lógin um "įbyrgd landsstżrismanna" višvķkir įbyrgdini fyri embętisfųrslu, og hava lųgmašur og landsstżrismenn sambęrt hesi lóg įbyrgd av fyrisitingini av teim mįlsųkjum, sum lųgd eru til teirra. Krųv til somu landsstżrismenn eru m.o., at teir hava ikki loyvi til at geva lųgtinginum skeivar upplżsingar um mįlsųki teirra.

Fyri stuttum varš dųmi nevnt alment, har landsstżrismašur ikki hevši boriš rųtt tķšindi fram ķ įvķsum mįli. Ein annar landsstżrismašur hevur ķ hesum dųgum ongar ętlanir um at medvirka til at śtinna tey rķkislógartilmęli, sum lųgtingiš hevur samtykt og lųgmašur stašfest. Rķkislógtilmęlini eru fyri langari tķš sķšani samtykt į Fųroya lųgtingi.

Sambęrt § 33, stk. 3 ķ lóg um stżrisskipan Fųroya hevur lųgmašur "eftirlit viš, at hvųr einstakur landsstżrismašur situr fyri sķnum mįlsųki į lógligan og fullgóšan hįtt".

Į tingfundi tann 26. januar 1999 varš samtykt uttan atkvųšugreišslu, at fyrispurningurin skal svarast.

Į tingfundi 18. februar 1999 svaraši Anfinn Kallsberg, lųgmašur, fyrispurninginum soleišis:

 S v a r:

Til 1:

Sambęrt stżrisskipanarlógina § 27 tilnevnir lųgmašur landsstżrismenn.

Sambęrt § 29 skal lųgmašur loysa landsstżrismann śr embęti, iš bišur um taš. Eisini ķ ųšrum fųrum kann lųgmašur loysa landsstżrismann śr embęti, og skal loysa landsstżrismann śr embęti, um taš viš atkvųšugreišslu ķ lųgtinginum, har meira enn helmingur av ųllum tingmonnum atkvųša fyri, veršur samtykt, at lųgtingiš ikki longur hevur įlit į landsstżrismanni.

Sambęrt § 33 hevur lųgmašur eftirlit viš, at hvųr einstakur landsstżrismašur situr fyri sķnum mįlsųki į lógligan og fullgóšan hįtt.

Sambęrt § 37 hava lųgmašur og landsstżrismenn ręttarliga įbyrgd av fyrisitingini av teim mįlsųkjum, sum lųgd eru til teirra.

Śt frį omanfyri standandi er taš skylda lųgmans at syrgja fyri, at landsstżrismenn gera eftir samtyktum lųgtingsins, ella rųkja sķnar skyldur sambęrt galdandi lóg. Gera teir ikki taš, kann lųgmašur loysa landsstżrismann śr embęti.

Lųgtingiš hevur eisini mųguleika at reisa misįlit į landsstżrismann ella lųgmann sambęrt § 29.

Harafturat hava vit eina landsstżrismįlanevnd, sum kann taka upp til višgeršar ųll mįl, sum hava viš umsitingina at gera, og har landsstżrismenn hvųr į sķnum ųki hava įbyrgdina.

Ivamįl spyrjarans eiga tķ at sķggjast ķ hesum samanhangi.  

Lųgmašur hevur sjįlvandi tikiš hesi mįl upp ķ landsstżrinum.

Til fyrra mįliš er at siga, at onkrar misskiljingar og mistulkingar ķ fjųlmišlunum vóru orsųkin til ógreišu tķšindini.

Til seinna mįliš er at siga, at eg meti mįliš at hava fingiš nųktandi višgerš. Arbeitt veršur tó framvegis viš mįlinum. Įšrenn lógin kann setast ķ gildi, skulu samrįšingar verša millum danska kirkjumįlarįšharran og landsstżrismannin ķ mentamįlum um partar av lógini. Harafturat skulu kunngeršir gerast. Hetta arbeiši er ikki lišugt, og roknaš veršur viš, at taš tekur nakaš av tķš enn. Landsstżrismašurin ķ mentamįlum hevur tķ sent lųgtinginum uppskot um rķkislógartilmęli, til tess at leingja um ķgildissetanarfreistina.

Til 2:

Lųgmašur ętlar ikki at skjóta upp broytingar ķ lųgtingslóg um stżrisskipan Fųroya. Orsųkin er heilt einfalt hon, at Fųroya lųgting hevur samtykt at seta nevnd at gera uppskot til nżggja fųroyska grundlóg. Sum ein partur av hesum arbeiši inngongur verandi stżrisskipanarlóg. Tķ verša mųguligar broytingar av stżrisskipanarlógini partur av hesum arbeiši.

Mįliš avgreitt.