Skuldasanering - privat

 

100-49  Fyrispurningur til Finnboga Arge, landsstżrismann um sanering av allari privatari skuld

Įr 1999, 16. mars, bošaši formašurin frį soljóšandi fyrispurningi frį Hešin Mortensen, lųgtingsmanni
 

Fyrispurningur

  1. Kann landstżrismašurin tryggja tinginum, at ętlaša skuldareftirgevingin hjį Jaršargrunninum fer fram undir teirri treyt, at garšarnir annašhvųrt verša latnir ųšrum ķ festi ella seldir?

Višmerkingar
Landsstżrismašurin hevur lagt fyri tingiš uppskot um at eftirgeva skuld til jaršargrunnin, tį skuldari ikki er fųrur fyri, og eingi śtlit eru fyri, at skuldarin kann uppfylla sķnar gjaldsskyldur. Landsstżrismašurin hevur vķst į, at bųndurnir hava trupuleikar av teirri avoldašu festiskipanini, millum annaš kunnu teir ikki keypa og selja jųrš, og eisini skattliga hava teir trupuleikar av skipanini.

Sjįlvsagt eiga mųguleikar at vera at sleppa einstaklingum undan eini óbótaligari skuld. Hetta er longu mųguligt ķgjųgnum ręttarskipanina um skuldarsanering ķ konkurslógini. Men mųguliga er tųrvur į eini smidligari skipan fyri Jaršargrunnin.

Taš er tó neyvan ętlan landsstżrismansins, at skuldararnir bęši skulu fįa skuldini eftirgivna og sķšani bert halda fram viš rakstrinum av almennari jųrš.

Sjįlvstųšug vinnurekandi um landiš, eitt nś bilmekanikarar ella bilseljarar, mugu sjįlvi keypa sęr sķni vinnugųgn, mugu gjalda marknašarrentu fyri lįn sķni og missa vanliga virki sķtt, um lįnsgjųldini ikki verša goldin.

Taš kann ikki vera ętlan landsstżrisins, at bųndurnir, sum fįa sķni virkisgųgn upp ķ hendurnar frį landinum, fįa studning til raksturin, fįa óvanliga lagaliga rentu, nś eisini skulu fįa skuldina eftirgivna, um hetta ikki samstundis hendir undir teirri treyt, at garšarnir annašhvųrt verša latnir ųšrum ķ festi ella seldir.

Landsstżrismašurin eigur tķ at at tryggja tinginum, at skuldareftirgevingin hjį Jaršargrunninum fer fram eftir vanligum treytum fyri eftirgeving av vinnuligari skuld.

Į tingfundi 17. mars 1999 varš samtykt uttan atkvųšugreišslu, at fyrispurningurin skal svarast.

Į tingfundi 21. aprķl 1999 svaraši Finnbogi Arge, landsstżrismašur, fyrispurninginum soleišis

S v a r

Sum skilst av omanfyristandandi fyrispurningi, so ynskir lųgtingsmašurin at fįa vissu fyri, at eftirgeving av skuld skal hava viš sęr avleišingar, so at viškomandi, sum mųguliga fęr skuld ella part av skuld til Fųroya Jaršargrunn eftirgivna, ikki uttan vķšari skal sleppa at halda įfram viš rakstrinum av almennu jųršini.

Ķ § 1, stk. 2 ķ lógaruppskotinum (lųgtingsmįl nr. 109/1998), sum landsstżrismašurin hevur lagt fyri tingiš, veršur heimilaš landsstżrismanninum viš kunngerš at įseta nęrri reglur um eftirgevan av skuld ella part av skuld til Fųroya Jaršargrunn.

Tį taš viš lóg veršur heimilaš landsstżrismanninum at gera nęrri reglur um "…eftirgevan av skuld ella part av skuld", skulu fleiri atlit havast ķ huga. So vķtt gjųrligt eigur taš óivaš ķ hesum reglum, sum ikki eru įsettar enn, at verša mišjaš ķmóti, at višgerš av umsókn um eftirgeving ella partvķsa eftirgeving av skuld skal fara fram eftir vanligum treytum. Sum nevnt ķ višmerkingunum ķ lógaruppskotinum, so eru festibųndur ķ eini ašrari stųšu enn vanlig vinnurekandi. Hetta, tķ at festibųndur eiga ikki jųršina og bygningarnar, taš vil siga framleišslutólini. Festibųndur hava ikki somu mųguleikar višvķkjandi skattligum avskrivingum o.ų. sum vanlig vinnurekandi. Taš er ikki gjųrligt at heinta inn eftirstųšur av lįnum hjį Jaršargrunninum soleišis, sum lįnistovnar vanliga gera mótvegis vinnurekandi, iš sjįlvir eiga framleišslutólini. Undir vanligum umstųšum, har fyritųka er į privatum hondum, vildi lįnveitari kravt ognina į tvingsilssųlu og latiš fyritųkuna fariš til tann keypara, iš rindar mest fyri hana. Henda mųguleika hevur Jaršargrunnurin ikki, tķ taš almenna eigur jųršina.

Teir flestu bųndurnir hava ikki stųrri lįn, enn teir eru mentir at renta og gjalda aftur viš vanligum rakstri. Tó eru umleiš 15 festi ķ eini tķlķkari stųšu, at taš tykist ógjųrligt at gjalda aftur tey lįn, sum eru ķ festinum. Taš fyrireikandi arbeišiš ķ sambandi viš stašfesting av, ķ hvųnn mun skuldari hevur roynt at klįra sķnar skyldur, ella hvųrt skuldarbyršan hjį viškomandi mųguliga einans er "sjįlvskapt" ella ķkomin av teirri orsųk, at tį viškomandi tók viš festinum, so tók viškomandi eisini viš gamlari skuld, sum fylgdi viš festinum, er ikki at enda komiš enn.

Av tķ at reglurnar fyri eftirgeving av skuld til Jaršargrunnin ikki eru endaliga įsettar, kann landsstżrismašurin ikki tryggja tinginum, at ętlaša skuldareftirgevingin skal fara fram undir teirri treyt, at garšarnir annašhvųrt verša latnir ųšrum ķ festi ella seldir. Giviš er tó, at lógaruppskotiš (lųgtingsmįl nr. 109/1998) snżr seg um at heimila Jaršarrįšnum at eftirgeva skuld ella part av skuld til Fųroya Jaršargrunn, men hinvegin er ikki ķ verandi lóggįvu gjųrligt at selja eitt festi til hęgstbjóšandi eins og ašra privata ogn.

Mįliš avgreitt.